پوشكين و تأسي از قرآن

الكساندر پوشكين (1837-1799) شاعر، داستان پرداز و نمايشنامه نويس روس، از بنيان گذاران ادبيات نوين روسيه به شمار مي رود. از منظر او ادبيات وسيله اي است براي انعكاس واقعيت هاي زندگي كه بايد به مضامين اجتماعي و فكري جامعه درآميزد. پوشكين در « تراژدي هاي كوتاه »، با بيان هيجانات و احساسات و مطرح كردن فرمانروايي «من» و نشان دادن همه جانبه شخصيت قهرمانان، گويي اثري رمانتيك خلق مي كند. و با پرداختن به مسائلي چون درون بيني مبالغه آميز، مذهب گرايي
شنبه، 9 آبان 1388
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
پوشكين و تأسي از قرآن
پوشكين و تأسي از قرآن
پوشكين و تأسي از قرآن

نويسنده: ناهيد زندي پژوه




الكساندر پوشكين (1837-1799) شاعر، داستان پرداز و نمايشنامه نويس روس، از بنيان گذاران ادبيات نوين روسيه به شمار مي رود. از منظر او ادبيات وسيله اي است براي انعكاس واقعيت هاي زندگي كه بايد به مضامين اجتماعي و فكري جامعه درآميزد. پوشكين در « تراژدي هاي كوتاه »، با بيان هيجانات و احساسات و مطرح كردن فرمانروايي «من» و نشان دادن همه جانبه شخصيت قهرمانان، گويي اثري رمانتيك خلق مي كند. و با پرداختن به مسائلي چون درون بيني مبالغه آميز، مذهب گرايي و انديشيدن به مرگ، هستي و كائنات و انتخاب قهرمانان از ملل مختلف، گويي در حال اعمال ايده هاي مكتب رمانتيسم در صحنه تئاتر مي باشد. و همين عوامل سبب شد كه به عنوان شاعر جهاني شناخته شود.
شرق در آثار نويسندگان بزرگ روسيه جايگاه مهمي دارد. طبيعت اعجاب انگيز شرق موجب پيدايش آثار هنرمندانه، نويسندگان و شاعراني چون پوشكين، لرمانتف، تولستوي... شده است. در بسياري از آثار پوشكين مسائل و موضوعات خارجي، به خصوص شرقي محسوس است و شاعر علاقه زيادي به توصيف و انعكاس فرهنگ و سليقه شرقي از خود نشان مي دهد. از آثار برجسته وي در اين زمينه مي توان به منظومه هاي «زنداني قفقاز» و «قواره و باغچه سرا» اشاره كرد.
پوشكين فردي مبارز و آزاديخواه بود و به زندگي بزرگان و محققان جهان و همچنين به كتاب هاي مقدس الهي نه تنها بي توجه نبود، بلكه علاقه خاصي هم داشت. پوشكين اشعاري براساس مفاهيم و مضامين قرآني سرود. و روح او به قرآن و كلام خدا كشش داشت، كلامي كه او را از جهالت و وابستگي هاي مادي رها مي ساخت.
از نظر خانم كاشتالوا محقق روس: « منبع پيدايش مجموعه اشعار پوشكين تحت عنوان « تأسي از قرآن » از ترجمه قرآن مجيد به زبان روسي بوده است كه توسط وريوكين M.BepeBknh يكي از نويسندگان آشنا به اسلام و فرهنگ شرقي در سال 1790 ترجمه شد.» چرنيايف معتقد است كه قرآن، پوشكين را به سوي مذهب و موضوعات ديني سوق داد: « قرآن اولين جرقه احياء مذهب را در پوشكين به وجود آورد و به همين دليل اهميت فوق العاده اي در زندگي دروني او داشت.»

پوشكين و تأسي از قرآن

سبك تقليد و تأسي در آثار پوشكين چشمگير است. او از موضوع و سبك آثار نويسندگان مختلف همانند شكسپير، كارامزين و... پيروي مي كرد و با استفاده از خلاقيت شاعرانه خود تغييراتي در اين شيوه ايجاد نمود.
توجه پوشكين به فرهنگ و كتاب مقدس شرقي ها (قرآن مجيد) و پيامبر اسلام فوق العاده بود. او همانند مسلمانان در روزهاي سخت و دشوار زندگي خود به قرآن پناه مي برد. و همين سبب پيدايش اشعاري كامل و غني از او شد به نام «تأسي از قرآن»، كه محتواي اين مجموعه برگرفته از سوره هاي مختلف قرآن است.
لازم به ذكر است كه توجه پوشكين به موضوعات ديني و شرق فقط به اين مجموعه اشعار خلاصه نمي شود، بلكه او اشعار ديگري نيز مانند «پيامبر» و از «حافظ» دارد كه تحت تأثير فرهنگ ديني و شرقي سروده است.
مجموعه اشعار «تأسي از قرآن»، از 9 قطعه مستقل تشكيل شده است. كه وجه مشترك آنها در اين است كه با الهام از مضامين و مفاهيم قرآني سروده شده اند.
در ذيل قطعه اول « تأسي از قرآن » به همراه توضيحاتي از سوره ها و آياتي كه منبع پيدايش و الهام اين قطعه بوده اند ذكر مي گردد.
قسم به هر آنچه كه زوج است و فرد
به شمشير در روز سخت نبرد
قسم بر ستاره شفق، صبحگاه
قسم بر مناجات در نور ماه
كه هرگز تو را يكه نگذاشتيم
تو را منجبي خلق بگماشتيم
ز بد چشم مستوري ات داده ايم
ز آرامشت جامه پوشانده ايم
در آن شب كه لب هاي تو تشنه شد
بيابان ترين خاك ها چشمه شد
بياني عطا كردمت بس بليغ
كه نابخردان را ببرد چو تيغ
بپاخيز و مردانه پيكار كن
بيا راه حق را تو هموار كن
محبت نمابر يتيمان من
فراخوان جهان را به قرآن من
كه چون بيد مي لرزد ايمانشان
به راه حقيقت، فراخوانشان
دو بيت اول برگرفته از سوره هاي ضحي، طارق، عصر و فجر هستند و نيز از سوگندهاي گوناگون سوره هاي قرآن برگرفته شده استفاده كرده است. بنابراين شاعر قبل از سرودن اين قطعه با قرآن كاملا آشنا بوده و براساس درك و فهم خود و با استفاده از خلاقيت شاعرانه، اين قطعه زيبا را سروده است. دو بيتي دوم از آيه 40 سوره توبه است و مربوط به دوران تبعيد شاعر بوده كه دچار يأس نااميدي است. دو بيتي سوم، از زبان شيوا و تواناي پيامبر اسلام، حضرت محمد(ص) صحبت مي كند كه در سوره هاي قرآن در اين خصوص اشارت زيادي آورده شده است. در دو بيتي چهارم، خصوصياتي مثل جوانمردي، محبت و مهرباني و يتيم نوازي به ميان آمده و در دو بيت آخر تبليغ قرآن است كه به كرات در سوره هاي قرآن به اين موارد اشارت دارد.
يا ايهاالرسول بلغ ما انزل اليك من ربك.../ اي پيامبر آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، كاملا به مردم برسان. (سوره مائده: آيه 67)
... و بالوالدين احسانا و ذي القربي واليتيمي و المسكين و قولوا للناس حسنا.../ به پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و بينوايان نيكي كنيد و به مردم بگوييد. (سوره بقره: آيه 83)
منابع:
1- پورمصطفي، پريسا. بررسي تراژدي هاي كوتاه پوشكين و جايگاه آثار نويسنده در ادبيات فارسي، پايان نامه كارشناسي ارشد دانشگاه تهران، .1386
2- كريمي مطهر، جان اله. بررسي نقش ترجمه و ادبيات ترجمه اي در توسعه ادبيات روسيه (تحليل موردي تأثير ترجمه قرآن در مضامين اشعار پوشكين)، نشريه پژوهش زبان هاي خارجي، شماره 16، بهار .1383
منبع:روزنامه کیهان

/خ


تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
play_arrow
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
play_arrow
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
تصاویر از حمله پهپادی ایران به پایگاه آمریکا در کویت در جنگ رمضان + فیلم
play_arrow
تصاویر از حمله پهپادی ایران به پایگاه آمریکا در کویت در جنگ رمضان + فیلم
سرهنگ‌ تاجیک: آموزش «جان‌فدا» در ۱۰۰ میدان کشور برگزار می‌شود
play_arrow
سرهنگ‌ تاجیک: آموزش «جان‌فدا» در ۱۰۰ میدان کشور برگزار می‌شود
خنجر یمنی روی گلوی مزدوران سعودی
play_arrow
خنجر یمنی روی گلوی مزدوران سعودی
ما شاخ آمریکایی‌ها را خواهیم شکست
play_arrow
ما شاخ آمریکایی‌ها را خواهیم شکست
بازگشت رونالدینیو به فوتبال در ۴۶ سالگی؛ اسطوره برزیلی پس از ۱۱ سال دوباره به میدان رفت + فیلم
play_arrow
بازگشت رونالدینیو به فوتبال در ۴۶ سالگی؛ اسطوره برزیلی پس از ۱۱ سال دوباره به میدان رفت + فیلم
پیشنهادهای خارجی به امیرحسین زارع؛ از مرسدس‌بنز تا آپارتمان لوکس برای تغییر تابعیت + فیلم
play_arrow
پیشنهادهای خارجی به امیرحسین زارع؛ از مرسدس‌بنز تا آپارتمان لوکس برای تغییر تابعیت + فیلم
لایه‌های پنهان سفر رئیس موساد به آمریکا
play_arrow
لایه‌های پنهان سفر رئیس موساد به آمریکا
شهید محمود باقری: سید مجید موسوی شهید زنده است
play_arrow
شهید محمود باقری: سید مجید موسوی شهید زنده است
نگاهی به یک قرن مجاهدت مرحوم آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی
play_arrow
نگاهی به یک قرن مجاهدت مرحوم آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی