نقش جانوران در محیط زیست

افزون بر حیواناتی چون شتر و اسب که برای مسافرکشی و باربری در دنیای آن روز ضرورت داشت، نگهداری کبوتر نیز از مواردی است که در سیره معصومان علیهم السلام علیهم السلام به چشم می خورد.
يکشنبه، 3 آذر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
نقش جانوران در محیط زیست
چنان که یکی از اصحاب امام صادق علیه السلام به نام زید شحام نقل می کند که در صحبتی که با آن حضرت داشتم، سخن از کبوتر به میان آمد. آن حضرت فرمود: کبوتران را در خانه های تان داشته باشید، زیرا آنها دوست داشتنی و مورد دعای نوح واقع شده اند و کبوترها برای منازل خیلی با برکت هستند.؟ همان گونه که از احادیث فوق به دست می آید، معصومان علیهم السلام در پاسخ کسانی که به نگهداری حیوانات اشتغال داشته یا در باره بهترین های حیوانات پرسیده بودند، پاسخ داده اند که از گوسفند و کبوتر غافل نباشند.
 
نکته دیگر در باره شتر و اسب است که به نظر می رسد به دلیل ضرورت آنها در زندگی مردم آن زمان، مراجعه کنندگان نیز آن را روشن و غیر قابل پرسش دانسته و معصومان علیهم السلام نیز به همین سبب به نگهداری آنها مانند کبوتر و گوسفند دستور نداده اند. امام صادق علیه السلام در روایتی از نگهداری بز شیرده، تجلیل و مردم را به آن تشویق کرده است:
 
محمد بن مارد گفت: از ابوعبدالله علیه السلام شنیدم که می گفت: هیچ مؤمنی نیست که در منزلش بز شیرده باشد، مگر آنکه صاحب آن خانه مورد تقدیس قرار میگیرد و برای آنها برکت نازل میگردد. اگر شمار بزها به دو عدد برسد، هر روز دو بار مورد تقدیس واقع می شوند... (کافی، ج ۶، ص ۵۴۷. کلینی، ، ج ۶، ص ۵۳۸. )
 
 در این حدیث مانند بسیاری از روایات، افزون بر اهمیت حیوانات و نگهداری آنها، به موضوع دیگری نیز توجه شده و آن تغذیه درست است. طبیعی است با وجود بز شیرده یا گوسفند و شتر، وضعیت تغذیه خانواده از لحاظ استفاده از لبنیات و گوشت بهبود می یابد و سلامتی خانواده را در پی دارد؛ چیزی که در بهداشت افراد و محیط زیست به عنوان اصلی پذیرفته شده به شمار می رود و تمام برنامه ها، شیوهها و تصمیم ها در باره حفظ محیط زیست و بهداشت و حفاظت از سلامت جامعه و تأمین شرایط مناسب زیست محیطی برای افراد مختلف و نسل های بعدی می باشد. آن حضرت در روایتی دیگر با صراحت از خروس سفید یاد میکند و می فرماید: الدیک الأبیض صدیقی و صدیق کل مؤمن؛ خروس سفید دوست من و دوست هر مسلمانی است. در برخی روایات از اذان دادن آن در موقع سپیده دم و نماز صبح خبر داده شده، چنان که پیامبر به همین منظور از آن نگهداری می کردند.
 

نگهداری اسب یا شتر

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) همیشه اسب یا شتری داشت، چون در جنگ های مختلف و نیز مسافرت های متعدد جهادی، زیارتی و سیاسی شرکت می کرد و معمولا در این سفرها از مرکب شخصی استفاده می نمود. و از آنجا که مدرکی نداریم که ایشان آن را از دیگران اجاره نموده یا از بیت المال گرفته باشد، پس آن حضرت دست کم شتر یا اسبی همواره نگهداری می کرده است.

در باره امیرالمؤمنین و امام حسن و امام حسین علیهما السلام نیز بیان فوق صادق است، زیرا آنان نیز چون پیامبر در جنگ های مختلف شرکت می کردند، بنابر این برای آنان مرکب سواری نیز لازم بوده است. البته این امر به مفهوم همیشه سواره بودن آنان در جنگها و زمان دیگر نیست، ولی به طور کلی - چنانکه نزد عموم مشهور شده است – امام على علیه السلام اسبی به نام دلدل و امام حسین علیه السلام اسبی به نام ذوالجناح داشت و این مطلب نشانه نگه داری دست کم یک حیوان برای سواری توسط ایشان است.
 
در سخنی امام صادق علیه السلام می فرماید: کان الامام علی علیه السلام یحلب البدنة و یحیل علیها غیر مضر امام علی علیه السلام همواره خود، شتر را می دوشید و به اندازه ای که ضرری متوجه آن نشود بر آن بار میکرد. این روایت، حفظ و نگهداری شتر را در سیره آن حضرت اثبات می کند که ضمن رعایت حقوق حیوان، به اندازه توان او که صدمه نبیند، از آن بار میکشید.
 
حضرت زین العابدین (علیه السلام) ، ناقه‌ای داشت که همواره از آن برای انجام مناسک حج استفاده می کرد. در گزارش دیگری آمده است که آن حضرت هنگام وفات، به فرزندش در باره آن ناقه وصیتی می کند که دارای نکات ارزشمندی در مورد سیره آن بزرگوار در باره حقوق حیوانات و اهتمام ایشان امور آنها دارد، از جمله می فرماید که چون با این حیوان بیست بار مناسک حج را به جا آورده ام، کوشیده ام تا هرگز با تازیانه زخمی بر او وارد نسازم، پس حرمت حیوان را نگه دار! حتی گاهی در سیره ائمه علیهم السلام نسبت به شتری که در چنین سفری صاحبش را همراهی کرده بود، احترام ویژه سر می زد. دسته ای از این روایات در متون کهن قابل جست و جوست.( همو، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص ۷۴؛ برقی، المحاسن، ج ۲، ص ۱۰۹ و ابونعیم اصفهانی، حلیة الأولیاء ، ج ۳، ص ۱۳۳. )
 

نگهداری کبوتر

افزون بر حیواناتی چون شتر و اسب که برای مسافرکشی و باربری در دنیای آن روز ضرورت داشت، نگهداری کبوتر نیز از مواردی است که در سیره معصومان علیهم السلام علیهم السلام به چشم می خورد. امام صادق علیه السلام حتی سیره انبیا را بر نگه داری کبوتر می داند و ارزش فراوانی برای آن می شمارد و می فرماید: الحمام طیر من طیور الأنبیاء و التی کانوا یتمسکون فی بیوتهم و لیس من بیت فیه حمام إلا لم تصب أهل ذلک البیت آفة من الجن، إن سفهاء الجن یعبثون فی البیت فیعبثون بالحمام و یدعون الناس ؛کبوتر پرنده ای از پرندگان انبیا است و آنان کبوتر را در منازلشان نگهداری می کردند. هیچ خانه ای نیست که در آن کبوتر باشد، مگر آن که ساکنان آن خانه به بلیه جن ها گرفتار نمی شوند. همانا بی خردان جن در خانه بازی می کنند پس در صورت وجود کبوتر در منازل با آن سرگرم می شوند و مردم را ترک می کنند. (.کلینی، کافی، ج ۶، ص ٢.)
 
منبع: محیط زیست و بهداشت، عبد المجید ناصری داوودی، مؤسسه بوستان کتاب، چاپ اول، قم، 1391
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم