فهرستی از آلاینده‌های زیست محیطی

آلودگی محیط زیست را وارد نمودن آلاینده‌های مضر و خطرناک به محیط زیست از طریق واسطه‌های مختلفی از جمله گاز، مایع، مواد زائد و اصوات ناهنجار تعریف می‌کنند. این آلاینده‌ها موجب ناسالم و خطرناک شدن محیط اطراف برای زندگی می‌شوند. به خاطر وجود این آلاینده‌ها، به اکوسیستم در سطوح مختلف آسیب وارد می‌شود و هماهنگی میان آن از بین رفته و در نهایت تعادل محیط زیست دچار اختلال می‌شود.

عناصر آلوده کننده محیط زیست را به عنوان آلاینده می‌شناسند و به عبارتی آلاینده ماده‌ای است که موجب آلودگی چیزی به ویژه آب، خاک و هوا می‌شود. این آلاینده‌ها می‌توانند به صورت ذرات جامد، مایع، گازهای مضر یا اصوات ناهنجار (بوجود آوردنده آلودگی صوتی) وجود داشته باشند.  آنها می‌توانند به طور طبیعی مانند فوران‌های آتشفشانی یا از طریق فعالیتهای انسانی مانند سوزاندن زغال سنگ و بنزین وارد محیط زیست شوند. بنابراین 3 نوع آلودگی اصلی را ایجاد می‌کنند که از جمله آن می‌توان به آلودگی هوا، آلودگی آب و آلودگی خاک اشاره کرد، بطوریکه تمامی این آلودگی‌ها اثرات زیانبخشی بر روی حیوانات، گیاهان و زندگی انسان برجای می‌گذارند.
چین، هند، روسیه، پرو و چندین کشور دیگر از جمله کشورهای برتر جهان در زمینه برخورداری از حداکثر سهم آلودگی به حساب می‌آیندچین، هند، روسیه، پرو و چندین کشور دیگر از جمله کشورهای برتر جهان در زمینه برخورداری از حداکثر سهم آلودگی به حساب می‌آیند، در نتیجه بایستی در خصوص تولید و دفع زباله‌های خود بسیار مراقب باشند. در پاراگراف‌های پیش رو، فهرستی از آلاینده‌های زیست محیطی را معرفی می‌کنیم که عوامل اصلی این خطر جهانی به شمار رفته و نژاد بشر را درگیر خود ساخته‌اند.
 

با توجه به اینکه 78% سطح کره زمین را آب تشکیل می‌دهد، آلودگی آب یکی از بدترین انواع مختلف آلودگی است که جهان با آن دست و پنجه نرم می‌کند. از جمله آلاینده‌های آب صنایع شیمیایی هستند که به منظور دفع مواد زائد خود همچون مواد شیمیایی مضر، آنها را به درون دریاها و اقیانوسها ریخته و یا با منتشر ساختن دود حاصل از مواد شیمیایی خود در هوا موجب آلودگی محیط زیست می‌شوند. زباله‌ها می‌توانند در طبیعت به دو صورت آلی یا طبیعی و معدنی یا غیر طبیعی وجود داشته باشند.
 

این نوع آلاینده‌ها منشأ بیولوژیکی داشته و معمولاً مواد ضد رویش علف هرز و حشره کش‌ها که در مزارع و باغداری مورد استفاده قرار می‌گیرند را شامل می‌شوند. به هنگام پردازش و فراوری مواد غذایی، پاتوژن‌های مضری (عوامل بیماری زا) بوجود می‌آیند که به عنوان پسماند از آزمایشگاه‌های مواد غذایی دفع می‌شوند.

به طور مشابه در صنعت دامپروری، در طی زمان پرورش حیوانات، برخی باکتریهای سمی و مضر به طور ناخواسته به وجود آمده که به طرق مختلف وارد آب می‌شوند. هنگامی که درختان و گیاهان بلااستفاده می‌شوند به منظور دفع سوزانده نمی‌شوند بلکه معمولاً به درون اقیانوس ریخته شده و بدین ترتیب در آب پوسیده و منجر به وارد شدن این باکتریها به آب می‌شوند.
 

از سوی دیگر ضایعات غیر آلی حاصل از صنایع و شرکتهای ساختمانی نیز به اقیانوسها راه پیدا می‌کنند. مواد شوینده، ترکیبات شیمیایی حاصل از مواد آرایشی، حلال‌های کلر، هیدروکربن‌ها و غیره که در بخش‌های تحقیقاتی تولید می‌شوند نیز معمولاً وارد سینک‌ها شده و از آن طریق وارد اقیانوس‌ها یا رودخانه‌ها می‌شوند. فلزات سنگین از دی اکسید گوگرد، مواد زائد شیمیایی، گل و لای موجود در محل‌های ساخت و ساز و کودهای مورد استفاده در کشاورزی برخی از زباله‌های معدنی را تشکیل می‌دهند.
 

آلودگی هوا نوع جدی دیگر آلودگی است که از جمله هراس آورترین آلودگی‌ها به حساب آمده و مقام  دوم را در این امر به خود اختصاص داده است. دلیل آن خروج مستقیم آلاینده‌های گازی از طریق دودکش‌ها به جو زمین است. آلودگی هوا می‌تواند موجب بروز مشکلات زیست محیطی از جمله مه دود، و اختلالات سلامتی مانند آسم، سرفه، بیماریهای تنفسی و از آن جمله شود.

هیچ موجودی غیر از انسان مسئول آلودگی هوا نیست و همینطور هم خود ما هستیم که می‌توانیم آن را کنترل نماییم. به فهرست آلاینده‌هایی که در زیر آمده است نگاهی بیاندازید.

* دی اکسید کربن (CO2) نقش مهمی در اثر گلخانه‌ای دارد.

* دی اکسید گوگرد که عامل بارش بارانهای اسیدی است یک آلاینده هوای بسیار مضر می‌باشد. اکسیداسیون دی اکسید گوگرد در حضور NO2 موجب بوجود آمدن اسید سولفوریک شده که با آب باران مخلوط و در قالب باران اسیدی فرو می‌ریزد.

* اکسید نیتروژن یک ترکیب باینری یا دوتایی از نیتروژن و اکسیژن است که آلاینده‌های مختلف بسیاری از جمله اکسید نیتریک (NO)، دی اکسید نیتروژن (NO2)، اکسید نیتروژن (N2O) و غیره را بوجود می‌آورد.

* مونوکسید کربن (CO) آلاینده‌ای بسیار سمی برای هر شکل از زندگی است. این گاز می‌تواند موجب بروز اختلالات متابولیکی و ژنیتیکی شود. مونوکسید کربن با اتصال به هموگلوبین منجر به بروز آسفکسی یا خفگی در انسان می‌شود. منابع این آلاینده احتراق است، به همین دلیل یکی از آلاینده‌های هوا به شمار می‌رود که به وفور در محیط زیست یافت می‌شود.

* آلاینده‌های دیگری از جمله ترکیبات آلی فرار (VOCs)، آلاینده‌های آلی پایدار یا دیرپا (POPs)، ذرات موجود در هوا و آلاینده‌های رادیواکتیو نیز وجود دارند.
 

آلودگی زمین یا خاک سومین آلودگی رایج در جو زمین است. خاک همان چیزی است که برای اهداف کشاورزی از آن استفاده می‌کنیم و به دلیل آلوده شدن خاک، خطر رشد مواد مضر و ناپاک در محیط می‌تواند بوجود آید.

صنایع آلی و معدنی مواد زائد خود از جمله فلزات سنگینی مانند سرب، پلاستیک، شیشه و غیره را تخلیه کرده و همچنین موجب آلوده شدن زمین اطراف خطوط زباله یا محل دفع زباله می‌شوند. محل‌های ساخت و ساز نیز به دلیل رها کردن حلالها و گل و لای به درون خاک اطراف اماکن ساختمانی تا حد زیادی در آلوده ساختن زمین نقش دارند.
جنگل زدایی، نیز می‌تواند منجر به آلودگی زمین و فرسایش خاک شود. کودهای شیمیایی، سموم دفع آفات، مواد ضد رویش علف هرز و ترکیبات شیمیایی مورد استفاده جهت محافظت از گیاهان در برابر انواع بیماری و آفات نیز در خاک شسته شده و موجب آلودگی خاک می‌شوند. جنگل زدایی، نیز می‌تواند منجر به آلودگی زمین و فرسایش خاک شود.

محیط زیست به دلیل عدم مسئولیت پذیری ما با خطرات بسیاری مواجه شده است. بنابراین اطمینان حاصل کنید که مصرف مواد شیمیایی را کاهش داده و آنها را به شیوه‌های صحیح و مناسب از بین برده و دفع کنید.


منبع: helpsavenature - Aparna Jadhav