0
ویژه نامه ها

فیلترهای هوای کربن فعال شده: هر آنچه باید بدانید

در این مقاله به فناوری تصفیه هوا با استفاده از کربن فعال شده، و فناوری جدیدی که حتی از آن پیشی گرفته است پرداخته می شود.
فیلترهای هوای کربن فعال شده: هر آنچه باید بدانید
اگر به دنبال فیلتر هوای کربنی برای خلاص شدن از شر بوهای شدید یا گازهای مضر در خانه یا محل کار یا کارگاه و کارخانه خود هستید، این مقاله جزئیات نسبتاً کاملی در این رابطه به شما ارائه می دهد. در باره این که چرا مردم از دستگاه های تصفیه هوای کربنی استفاده می کنند، و این که آیا چنین دستگاهی واقعاً کار می کند، و همچنین این که آیا شما باید از آن برای فیلتر کردن هوای خانه خود استفاده کنید یا نه، بیشتر بدانید.
 
کربن فعال شده دارای خواص ویژه ای است که به آن اجازه می دهد ترکیبات آلی فرار (volatile organic compounds) (VOC) ، بوها و سایر آلاینده های گازی را از هوا بزداید. این کار را به روشی انجام می دهد که متفاوت از سایر دستگاه های تصفیه هوا مانند دستگاه تصفیه مکانیکی HEPA است که فقط آلودگی ذرات را از هوا فیلتر می کنند. فیلترهای هوای کربنی مولکول های گاز را روی بستر زغال گیر می اندازند، روندی که به طرز شگفت انگیزی تاریخچه پر رنگی دارد. در این جا شما به عمق نحوه کار آنها فرو خواهید رفت. سپس می توانید با بررسی مزایا و معایب آن، در نظر بگیرید که آیا استفاده از فیلتر هوای کربنی نیازهای شما را برآورده می کند یا نه.
برخلاف فیلترهای کربنی، فناوری اکسیداسیون الکتروشیمیایی نوری  Molekule (PECO) به جای جمع آوری آنها، آلاینده های عبوری از فیلتر را از بین می برد.  سرفصل مطالبی که مطرح می کنیم: فیلترهای هوای کربن فعال شده چیست؟ تاریخچه رنگارنگ فیلتراسیون کربن. فیلترهای هوای کربن چگونه آلاینده های گازی را به دام می اندازند؟ نحوه استفاده مؤثر از فیلتر هوای کربن. کربن فعال شده برای چه کاری خوب است؟ چه اشکالاتی در استفاده از کربن فعال شده وجود دارد؟ آیا باید از فیلتر هوای کربنی استفاده کنید؟ راه حل ما.
 

فیلترهای هوای کربن فعال شده چیست؟

فیلترهای هوای کربنی فیلترهایی هستند که بیشتر برای حذف گازها استفاده می شوند. آنها برای فیلتر کردن گازها از طریق بستر کربن فعال (که به آن زغال فعال نیز گفته می شود) طراحی شده اند و معمولاً برای مقابله با ترکیبات آلی فرار (VOC) آزاد شده از محصولات معمول خانگی استفاده می شوند. همچنین اغلب از آنها برای از بین بردن بوهایی از هوا، مانند بوی دود تنباکو، استفاده می شود. آنها نمی توانند ذرات ریز مانند کپک، گرد و غبار یا گرده را از هوا پاک کنند.
 

تاریخچه رنگارنگ فیلتراسیون کربن

 فیلترهای هوای کربن فعال شده: هر آنچه باید بدانید
 
تصویر: هزاران سال است که انسان ها برای تصفیه آب - البته گاهی به طور تصادفی - از این فیلترهای کربنی استفاده می کنند.
 کربن فعال شده، کربنی است که برای بهتر شدن در به دام انداختن مولکول های گاز، پردازش اضافی روی آن انجام شده باشد.
زغال یا کربن چیست
این اصطلاحاتِ قابل تعویض، به بقایای یک احتراق ناقص اشاره دارد. قطعه چوب زغال شده را که پس از آتش سوزی باقی مانده است تصور نمایید. در این قطعه، فقط موادی از چوب که به راحتی قابل احتراقند سوزانده شده اند، که این امر یا به دلیل گرمای ناکافی یا تأمین کم اکسیژن صورت گرفته است. زغال سنگ سیاهی که باقی می ماند بیشتر کربن است. فرآیند صنعتی تولید زغال چوب با گرم کردن ماده ای در یک محفظه خلأ، که تمام ترکیبات فرار را آزاد می کند و تمام کربن را باقی می گذارد، به نتیجه می رسد. برای تهیه زغال معمولاً از چوب استفاده می شود اما از پوسته نارگیل و زغال سنگ نیز برای این کار استفاده می شود. هر ماده ای نوع متفاوتی از زغال را ایجاد می کند.
 
کربن چگونه فعال می شود
کربن فعال شده، کربنی است که برای بهتر شدن در به دام انداختن مولکول های گاز، پردازش اضافی روی آن انجام شده باشد. ابتدا با هوای گرم، دی اکسیدکربن یا بخار تزریق می شود که باعث ایجاد شبکه ای از منافذ ریز در کربن می شود و این کار، سطح آن را بسیار افزایش می دهد. این کار، مکان های بیشتری را برای به دام انداختن مولکول ها ایجاد می کند و باعث می شود که کربن به عنوان یک محیط فیلتر، بسیار مؤثرتر باشد. مقاله ای از آژانس حفاظت از محیط زیست اوهایو خاطر نشان می کند که یک گرم کربن فعال شده می تواند صدها متر مربع سطح داخلی داشته باشد. اغلب، همچنین روی کربن فعال شده با ماده ای شیمیایی کار می شود تا توانایی آن در فیلتر کردن آلاینده های خاص افزایش یابد.
 
تاریخچه رنگارنگ استفاده از فیلتراسیون کربن
چگونه انسان ها فهمیدند که کربن می تواند در فیلتر کردن آلاینده ها مؤثر باشد؟ به احتمال زیاد اولین استفاده از آن برای پاک کردن ناخالصی های موجود ناشی از فلز گداخته شده برای ساخت برنز بوده است. به نظر می رسد مصری ها اولین کسانی بوده باشند که از آن به یک روش پزشکی برای از بین بردن بوهای مرتبط با عفونت استفاده کردند. ما می دانیم که ملوانان در قرن 16 تا 18 اغلب آب آشامیدنی خود را در بشکه هایی ذخیره می کردند که داخل آنها نیم سوز یا با زغال آغشته شده بودند تا آب را در سفرهای طولانی تازه نگه دارند.
 دستگاه های تصفیه مکانیکی هوا که فقط می توانند ذرات را فیلتر کنند نمی توانند بوی نامطبوع را از بین ببرند.در جنگ جهانی اول، ماسک های گاز از زغال برای فیلتر کردن برخی از گازهای مهلک مورد استفاده علیه نیروها، استفاده می کردند، اما آنها فقط در برابر برخی از سموم مؤثر بودند. تولید و استفاده از کربن فعال شده فقط پس از جنگ جهانی دوم به طرز چشمگیری رشد کرد و در نهایت منجر به تولید فیلترهای مدرن هوا و آب با کربن فعال شده گردید.
 

فیلترهای هوای کربنی چگونه آلاینده های گازی را به دام می اندازند

 فیلترهای هوای کربن فعال شده: هر آنچه باید بدانید
 
تصویر: نموداری از خصوصیات جذب فیلترهای هوای کربن فعال شده - سایپرز، باشگاه دانش. جذب سطحی بسیار متفاوت از جذب است. مواد شیمیایی گازی موجود در هوا (به ویژه مواد شیمیایی آلی فرار یا VOCها) به سطح فیلترهای هوای کربنی تا جایی می چسبند که سطح فیلتر کاملاً اشباع شود.
 
فیلترهای هوای کربنی با فرایندی که به عنوان جذب سطحی شناخته می شود، آلاینده ها را از هوا خارج می کنند. توجه داشته باشید که این با جذب متفاوت است. در جذب، ماده ای که می خواهید حذف کنید (مثلاً آب) در ساختار جاذب (مثلاً اسفنج) جذب می شود، اما در سطح مولکولی تبدیل به بخشی از جاذب نمی شود. بنابراین، وقتی آب را با اسفنج جذب می کنید، آب از نظر شیمیایی به اسفنج متصل نمی شود، و فقط فضای داخل آن را پر می کند.
 
از طرف دیگر، فیلترهای کربن از جذب سطحی استفاده می کنند نه از جذب. تفاوت کلیدی در این جا این است که در طول جذب سطحی، آلاینده ها به قسمت بیرونی کربن می چسبند. در حالی که در جذب، آلاینده ها در داخل ساختاری مانند اسفنج جذب می شوند.
 
زغال خالص شبکه ای از اتم های کربن است که به یکدیگر متصل شده اند. روند فعال سازی بسیار مهم است زیرا افزایش سطح باعث می شود گازها فضای بیشتری برای چسبیدن داشته باشند. هنگامی که یک مولکول ماده ای گازی به میان کربن وارد می شود، می تواند، به شرط وجود یک محل باز جذب سطحی، به سطح بستر بچسبد.
 کربن بسته به میزان استفاده زیاد و میزان آلاینده هایی که در معرض آن قرار دارد، اشباع می شود. روند جذب سطحی باعث می شود فیلترهای هوای کربنی مواد شیمیایی آلی (گازها) را از هوا فیلتر کنند. مشکل بستر کربن فعال شده این است که با گذشت زمان، آلاینده های گازی به گونه ای فزاینده محل های جذب سطحی کربن فعال شده را پر می کنند. پس از اشباع بستر، فیلتر دیگر نمی تواند آلاینده ها را به دام بیندازد. در واقع، موادی شیمیایی با میل ترکیبی بیشتر برای یک محل جذب سطحی، می توانند جایگزین موادی با میل ترکیبی کمتر در این محل شوند، و میل ترکیبی یک ماده شیمیایی خاص برای جاذب بسیار به شرایط محیطی مانند دما و رطوبت نسبی بستگی دارد. بنابراین، با تغییر شرایط، ممکن است مواد شیمیایی مختلفی از فیلتر خارج شوند. وقتی یک فیلتر هوای کربنی اشباع شد، ممکن است متوجه ساطع شدن بوی عجیبی از آن شوید. این یک شاخص قوی است که زمان آن رسیده است که فیلتر کربن خود را عوض کنید.
 

نحوه استفاده مؤثر از یک فیلتر هوای کربنی

فیلترهای هوای کربنی می توانند قسمت مهمی در سیستم تصفیه هوای منزل شما باشند، اما باید از آنها به درستی استفاده شود.
 
اطمینان حاصل کنید که فیلتر، از کربن کافی استفاده می کند
در مورد برخی از فیلترها ادعا می شود که فیلترهای کربن فعال شده هستند اما در آنها فقط از اثری از کربن استفاده می شود. اینها مؤثر نخواهند بود زیرا تقریباً بلافاصله اشباع می شوند. یک دستور العمل خشن این است که در یک فیلتر هوای کربن فعال شده خوب از حداقل پنج پوند کربن استفاده می شود - البته همه کربن ها یکسان نیستند و بعضی از آنها ممکن است از محل های اتصال (و ظرفیت اشباع) بیشتری نسبت به بقیه برخوردار باشند. اما، به طور کلی، هرچه کربن بیشتری استفاده شود، می تواند مؤثرتر باشد زیرا در آن صورت، مکان های جذب بیشتری برای چسبیدن وجود خواهد داشت.
 
جریان هوا حیاتی است
برای زدودن بیشترین آلاینده های ممکن از هوا، هوا باید حداکثر زمان ممکن را صرف عبور از کربن کند. در صنعت فیلتر هوا، این به عنوان "زمان ماند" شناخته می شود. فیلتری با مقدار کافی کربن با ضخامت کافی و زمان ماند زیاد، بسیار کارآمدتر از فیلتری با لایه ای نازک از کربن است.
 
فیلتر کربن خود را عوض کنید
وقتی کربن اشباع شد، تمام کارایی خود به عنوان فیلتر هوا را از دست می دهد. ضروری است که وقتی این اتفاق می افتد آن را با یک فیلتر کربن تازه عوض کنید. مسئله این است که روش کاملی برای دانستن زمان اشباع کربن وجود ندارد. بعضی اوقات متوجه بو می شوید و بعضی وقت ها متوجه نمی شوید. شما می توانید دستور العمل های کارخانه سازنده فیلتر را دنبال کنید و آن را به طور منظم مطابق با دستور العمل عوض کنید، گر چه این فقط یک تخمین تقریبی است. کربن بسته به میزان استفاده زیاد و میزان آلاینده هایی که در معرض آن قرار دارد، اشباع می شود. تعویض فیلترهای کربن یک سرمایه گذاری پر هزینه است، اما برنامه تعویض ماهانه نقطه شروع خوبی است.
 کربن فعال شده دارای خواص ویژه ای است که به آن اجازه می دهد ترکیبات آلی فرار (volatile organic compounds) (VOC) ، بوها و سایر آلاینده های گازی را از هوا بزداید.لطفاً توجه داشته باشید که طبق رهنمودEPA ، فیلترهای فاز گاز، مانند کربن فعال شده، نمی توانند منوکسیدکربن را به راحتی از بین ببرند، و برای اجتناب از قرار گرفتن در معرض این گاز، باید از مراحل مهم دیگر، مانند داشتن ردیاب مونوکسید کربن، استفاده شود.
 
اکنون که می دانید چگونه از فیلتر کربن به خوبی استفاده کنید، قدم بعدی این است که یاد بگیرید برای چه شرایطی می توان از آن به طور مؤثر استفاده کرد.
 

استفاده از کربن فعال شده، برای چه کاری خوب است؟

استفاده از فیلترهای هوای کربن فعال شده در چند حوزه می تواند مفید باشد.
 
ترکیبات آلی فرار (VOCها)
فیلترهای هوای کربنی می توانند در فیلتر کردنVOC ها از هوا مؤثر باشند. این ها موادی گازی هستند که بیشتر فیلترهای مکانیکی دیگر مانند فیلترهای HEPA (که در آنها از پشم شیشه و پوشال استفاده می شود) نمی توانند آنها را لمس کرده و به دام اندازند. برخی از گازهای موجود در دود سیگار یا گازهایی که در اثر خشک کردن رنگ یا محصولات تمیز کننده خارج می شوند، می توانند توسط فیلتر کربن از هوا جدا شوند. بنزن، تولوئن، زایلن و برخی از ترکیبات کلر از جمله ترکیباتی هستند که ممکن است توسط فیلترهای کربن حذف شوند.
 
بوها
دستگاه های تصفیه مکانیکی هوا که فقط می توانند ذرات را فیلتر کنند نمی توانند بوی نامطبوع را از بین ببرند. بنابراین مردم اغلب از فیلترهای کربنی برای از بین بردن بوها استفاده می کنند، و البته مسلماً آنها نمی توانند همه بوها را پاک کنند.
 

اشکالاتی که در استفاده از کربن فعال وجود دارد

تعویض فیلتر
جایگزینی فیلترهای کربنی اشباع شده ممکن است ناخوشایند و گران باشد. همچنین تعیین این که چه زمانی فیلتر کربن شما نیاز به تعویض دارد دشوار است زیرا هیچ علامت قابل مشاهده ای در هنگام اشباع کامل وجود ندارد. شما فقط باید زمان آن را حدس بزنید یا به توصیه های زمان جایگزینی ارائه شده توسط سازنده اعتماد کنید.
 فیلتری با مقدار کافی کربن با ضخامت کافی و زمان ماند زیاد، بسیار کارآمدتر از فیلتری با لایه ای نازک از کربن است.نمی تواند آلودگی های ذره ای را مرتفع کندفیلترهای هوای کربنی، بسیاری از ترکیبات آلی را از هوا خارج می کنند، اما همان طور که در بالا ذکر شد، آنها نمی توانند آلاینده های ذره ای را برطرف کنند. این ذرات ممکن است شامل مواد حساسیت زایی مانند گرد و غبار و گرده گل، یا حتی آنهایی باشند که از دود دست دوم یا آتش سوزی ناشی می شوند – که مورد اخیر می تواند به ویژه در کوتاه مدت خطرناک باشد.
 

آیا باید از یک فیلتر هوای کربنی استفاده کنید

شاید شما بخواهید از فیلتر کربنی برای از بین بردن بوها در کوتاه مدت، مثلاً در یک آتش سوزی یا در زمان بازسازی خانه استفاده کنید. یا شاید شما نگران آزاد شدنVOC های ناشی از محصولات خانگی یا مصالح ساختمانی (مانند فرمالدئید) در خانه باشید. در این موارد استفاده از فیلتر کربن گزینه قابل قبولی است.
 
با این حال، برای طولانی مدت، فیلتر کربنی از نظر هزینه ممکن است بهترین سرمایه گذاری نباشد، زیرا شما باید یک فیلتر با مقدار زیادی کربن درون فیلتر خریداری کنید، دائماً میزان اشباع فیلتر را کنترل کرده و هر زمان که لازم بود آن را تعویض کنید. به علاوه، از آن جا که ذراتی را که نوع عمده ای از آلاینده های هوای داخل ساختمان را تشکیل می دهند از بین نمی برد، شما فقط بخشی از مشکل آلودگی هوای داخل را با آن برطرف می کنید. به همین دلایل، ممکن است عاقلانه باشد که به جای آن در یک راه حل قوی تر سرمایه گذاری نمایید. دستگاه های هیبریدی یا ترکیبی تصفیه هوا وجود دارند که حاوی یک فیلتر کربنی و همچنین یک فیلتر مکانیکی مانند HEPA هستند.
 

راه حل ما

گزینه دیگر، فناوری جدیدی به نام اکسیداسیون الکتروشیمیایی نوری (Photo Electrochemical Oxidation) (PECO)  است که در دستگاه تصفیه هوای Molekule از آن استفاده می شود. دستگاه Molekule قادر است گازهایی مانند ترکیبات آلی فرار را بردارد، اما بر خلاف فیلتر کربنی، آنها را از بین می برد و امکان باز نشر آنها مثلاً توسط فرایند گازدهی یا دی گسینگ دیگر وجود نخواهد داشت. بنابراین، خطر آزاد شدن دو باره این گازها در هوا بر اثر اشباع فیلتر وجود ندارد. فیلتر هوای کربن فعال شده می تواند یک گزینه برای استفاده کوتاه مدت باشد، اما در طولانی مدت، Molekule  می تواند راه حل بهتری برای نیازهای فیلترینگ هوای آلوده باشد.
 روند فعال سازی بسیار مهم است زیرا افزایش سطح باعث می شود گازها فضای بیشتری برای چسبیدن داشته باشند.تست های آزمایشگاهی توسط آزمایشگاه کالیبراسیون ذرات دانشگاه مینه سوتا در دستگاه تصفیه هوا Molekule انجام شده است. در یک آزمایش، PECO  یا اکسیداسیون الکتروشیمیایی نوری در برابر فیلتر کربنی آزمایش شد. فیلتر هوای کربنی قادر بودVOC ها را از طریق جذب سطحی فیلتر از هوا خارج کند. با این حال، هنگامی که هوای تازه به محفظه وارد شد، گازهای به دام افتاده دو باره به هوا آزاد شدند (این اصطلاحاً خارج شدن گاز یا آوت گسینگ نامیده می شود). در مقابل، فناوری Molekule قادر به از بین بردنVOC ها و حذف آنها از هوا، بدون خطر آوت گسینگ، بود.
 
دستگاه های تصفیه هوای Molekule چگونه با فیلترهای کربن مقایسه می شوند
فیلترهای کربنی می توانند برخی از مواد شیمیایی موجود در هوا را جذب کنند، که به آنها ترکیبات آلی فرار (VOC) گفته می شود. VOC ها می توانند برای سلامتی مضر باشند و غالباً از مصالح ساختمانی، محصولات تمیز کننده و سایر منابع ناشی می شوند. فیلترهای کربنی، همان طور که توسط EPA توصیف شده است، مخصوص فیلتر کردن یک یا تعداد محدودی از آلاینده های گازی هستند. این فیلترها غلظتVOC هایی را که برای آنها طراحی نشده اند کاهش نمی دهند. برخلاف فیلترهای کربنی، فناوری اکسیداسیون الکتروشیمیایی نوری  Molekule (PECO) به جای جمع آوری آنها، آلاینده های عبوری از فیلتر را از بین می برد. هنگامی که فیلتر PECO توسط نور تحریک می شود، رادیکال های آزاد، ساختار مولکولی هر ترکیب آلی، از جمله VOC ها، را در یک عبورمنفرد، در هم می شکنند.
 
فیلترهای هوای کربن فعال شده: هر آنچه باید بدانید

توانایی کربن در تصفیه آب و هوا سابقه چشمگیری دارد. پس از بررسی نحوه کار فیلترهای هوای کربنی و کارآیی آنها، می توانید تصمیم بگیرید کدام نوع دستگاه تصفیه هوا مناسب شرایط و بودجه شماست.
 مواد شیمیایی گازی موجود در هوا (به ویژه مواد شیمیایی آلی فرار یا VOCها) به سطح فیلترهای هوای کربنی تا جایی می چسبند که سطح فیلتر کاملاً اشباع شود.منبع: فیلیپ دی مایرز ، جونیور ، PhD ، PE |  مهندس اصلی تحقیقات ، molecule science
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
آموزش چهار مدل دسر شیک با بیسکویت
آموزش چهار مدل دسر شیک با بیسکویت

آموزش چهار مدل دسر شیک با بیسکویت

دستور تهیه انواع همبرگر سویا
دستور تهیه انواع همبرگر سویا

دستور تهیه انواع همبرگر سویا

دستور پخت و طرز تهیه انواع غذا با سویا
دستور پخت و طرز تهیه انواع غذا با سویا

دستور پخت و طرز تهیه انواع غذا با سویا

آشنایی با طرز تهیه سه نوع غذا با سویا
آشنایی با طرز تهیه سه نوع غذا با سویا

آشنایی با طرز تهیه سه نوع غذا با سویا

دستور پخت سه نوع غذای رژیمی با سویا
دستور پخت سه نوع غذای رژیمی با سویا

دستور پخت سه نوع غذای رژیمی با سویا

طرز تهیه سه نوع غذای رژیمی و گیاهی با سویا
طرز تهیه سه نوع غذای رژیمی و گیاهی با سویا

طرز تهیه سه نوع غذای رژیمی و گیاهی با سویا

طرز تهیه انواع غذای رژیمی با سویا
طرز تهیه انواع غذای رژیمی با سویا

طرز تهیه انواع غذای رژیمی با سویا

ازدواج موفق و بادوام در کلام امام رضا (علیه السلام)
ازدواج موفق و بادوام در کلام امام رضا (علیه السلام)

ازدواج موفق و بادوام در کلام امام رضا (علیه السلام)

دستور تهیه چند مدل دسر با بیسکویت
دستور تهیه چند مدل دسر با بیسکویت

دستور تهیه چند مدل دسر با بیسکویت

روش تهیه چند نوع دسر با بیسکویت
روش تهیه چند نوع دسر با بیسکویت

روش تهیه چند نوع دسر با بیسکویت

آلرژی به نیکل،علائم و راهکارهای درمانی آن
آلرژی به نیکل،علائم و راهکارهای درمانی آن

آلرژی به نیکل،علائم و راهکارهای درمانی آن

از علت تا درمان بیماری هاری
از علت تا درمان بیماری هاری

از علت تا درمان بیماری هاری

آموزش درست کردن چند مدل دسر با بیسکویت
آموزش درست کردن چند مدل دسر با بیسکویت

آموزش درست کردن چند مدل دسر با بیسکویت

آشنایی با موارد مصرف و عوارض ریمانتادین
آشنایی با موارد مصرف و عوارض ریمانتادین

آشنایی با موارد مصرف و عوارض ریمانتادین

آموزش تهیه چند مدل دسر با بیسکویت
آموزش تهیه چند مدل دسر با بیسکویت

آموزش تهیه چند مدل دسر با بیسکویت

هرآنچه که باید راجع به آنفولانزای مرغی بدانیم
هرآنچه که باید راجع به آنفولانزای مرغی بدانیم

هرآنچه که باید راجع به آنفولانزای مرغی بدانیم

توکسوپلاسموز چیست و چگونه درمان میشود؟
توکسوپلاسموز چیست و چگونه درمان میشود؟

توکسوپلاسموز چیست و چگونه درمان میشود؟

طرز تهیه انواع دسر با بیسکویت
طرز تهیه انواع دسر با بیسکویت

طرز تهیه انواع دسر با بیسکویت

همه جیز راجع به مرگ مغزی
همه جیز راجع به مرگ مغزی

همه جیز راجع به مرگ مغزی

از علت تا درمان کزاز
از علت تا درمان کزاز

از علت تا درمان کزاز

همه جیز راجع به فلج مغزی
همه جیز راجع به فلج مغزی

همه جیز راجع به فلج مغزی