معرفی تفسیر اثنی عشری

روش اثنی عشری، تبیین آیات با استفاده از لغت و بیان معانی و استفاده از قرائن کلام است. البته تحقیقاتی درباره مفاهیم و معارف قرآنی دارد که گاه جنبه خطابی و یا ادبی دارد و گاه با زبان فلسفی بیان می شود.
سه‌شنبه، 5 مرداد 1400
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
معرفی تفسیر اثنی عشری

شناسنامه تفسیر

نام معروف: تفسیر اثنی عشری
مؤلف: حسین بن احمد حسینی شاه عبدالعظیمی
سال تولد: ۱۳۱۸ق
وفات: ۱۳۸۴ق
مذهب: شیعه
زبان: فارسی
تاریخ تألیف: ۱۳۸۰ – ۱۳۷۶ق
تعداد مجلدات: ۱۴ جلد
مشخصات نشر: تهران، انتشارات میقات، چاپ اول، ۱۳۶۳ش، قطع وزیری، چاپ پیشین: تهران، شرکت طبع کتاب، ۱۳۷۵ق - ۱۳۳۴ش۔ ۱۳۸۰ ق - ۱۳۳۹ش.


معرفی مفسر و تفسیر

آیت الله شیخ حسین شاه عبدالعظیمی، از علمای شیعه و از شاگردان مرحوم شیخ عبدالکریم حائری و سید محمد حجت کوه کمره ای، در سال ۱۳۱۸ قمری در شهرری به دنیا آمد. وی پس از اتمام مقدمات دروس متوسطه و مقدمات دروس حوزه ای در زادگاه خود به سال ۱۳۴۹ق، به قم مهاجرت کرد و درس سطوح را نزد آیت الله مرعشی نجفی و آیت الله حجت و آیت الله خوانساری استفاده نموده و از درس خارج استاد عبدالکریم حائری و حجت کوه کمری بهره برد. وی در سال ۱۳۶۲ ق به شهر خود بازگشت و ساکن ری شد و در همان جا به تدریس و وعظ و بیان احکام و تفسیر قرآن روی آورد. افزون بر تفسیر، رساله ای در اخبار و احادیث و رساله ای در اصول عقاید نگاشته است. وی در شعبان سال ۱۳۸۴ قمری در حالی که مشغول وعظ برای مردم بود، دچار عارضه سکته شد و در همان مسجد شهرری فوت کرد.(1)
 
تفسیر اثنی عشری یکی از تفاسیر فارسی است که به گفته مؤلف، فشرده یادداشت های او در درس تفسیر او در مسجد و افراد خاص و محافل طلبگی است: این بنده محض خدمت به عالم اسلامیت، تفسیر قرآن مجید را با دقت کامل که در ایام تحصیلات خود جمع آوری نموده بودم، اکنون مختصری از آن، به خواهش برادران ایمانی، در مقام نشر بر آمده است.
 
در آغاز تفسیر مقدمه ای در تعریف تفسیر و تأویل و جایگاه قرآن به استناد روایات و برخی از نکات دارد.گرایش این تفسیر به اجتهاد و کشف معانی آیات با استمداد از منابع گوناگون دارد و او مخالف با نظر کسانی است که فهم قرآن را دست نیافتنی میدانند و یا منحصر به مراجعه به روایات هستند، زیرا در نقد آن دسته از روایات که در مقام منع تفسیر شده و یا در مقام مذمت تفسیر به رأی شده؛ مینویسد: «و صواب آنست که احادیث، منع مخصوصند به آیات مجمل و متشابه، نه مطلق آیات شریفه. و دلیل بر این مدعا آنست که حق تعالی مدح جمعی فرموده که استنباط معنی از قرآن نمایند، چنانچه فرموده: الذین یستنبطوه منهم» و مذمت جماعتی فرموده که ترک تدبر و تفکر نمایند.
 
نکته دیگر در جهت معرفی تفسیر جنبه های تحلیلی و هدایتی قرآن با زبان و ادبیات خاص مفسر در آن دوره است. هدف وی از این تلاش قرآنی، ارائه تفسیر ساده و قابل فهم برای مردم بود. لذا کتاب با پیش درآمدی در باب مبانی تفسیر و مقدمات تفسیر، مانند: منع از تفسیر به رأی، اسباب نزول، کیفیت نزول و اعجاز قرآن و بحث هایی از این دست آغاز می گردد. سپس وارد بحث تفسیری می شود، که در آن به عدد آیات، اسم سوره، دلیل نام گذاری سوره و فضیلت آیه یا سوره، می پردازد.
 
روش اثنی عشری، تبیین آیات با استفاده از لغت و بیان معانی و استفاده از قرائن کلام است. البته تحقیقاتی درباره مفاهیم و معارف قرآنی دارد که گاه جنبه خطابی و یا ادبی دارد و گاه با زبان فلسفی بیان می شود. برای اثبات نظر خود، از اخبار و احادیث اهل بیت (علیهم السلام)، بدون ذکر سند و راوی حدیث استفاده میکند. نقد و ارزیابی اقوال و طرح مباحث مورد اختلاف، کمتر به چشم می خورد. در نقل قصص، گاه تفاسیر دیگر را منبع نقل خود معرفی می کند. روش وی در نگارش مباحث فقهی، گذرا و در حد بیان احکام است.
 
جهت گیری عمده این تفسیر، تحلیلی و روایی است، بنابراین به بحث های فنی، مانند تجزیه و ترکیب کلمات و ادبیات و قرائات توجهی ندارد.
 
خلاصه آنکه، تفسیر اثنی عشری، تفسیری است ساده و قابل فهم برای عموم مردم که با توجه به محیط مذهبی مخاطبان و علاقه مندان اهل بیت نگاشته شده و به مناسبت، بحث های اعتقادی و کلامی را مطرح کرده و عقاید شیعه را در آن موضوع، با گستردگی آورده است. مدارک مهم تفسیر، عبارتند از: تبیان شیخ طوسی، مجمع البیان طبرسی، تفسیر برهان بحرانی، نورالثقلین حویزی، تفسیر صافی فیض و منهج الصادقین کاشانی. در بخش منابع نیز، عمده منابع وی مجامع حدیثی شیعه است.
 
این تفسیر چنان که خود مفسر در پایان آن می نویسد: انموذجی از تفسیر قرآن و کلام خالق سبحان به مدت سی و شش سال اتمام پذیرفت روز شنبه بیست و نهم شهر شوال المکرم یک هزار و سیصد و هشتاد هجری.
 
پی‌نوشت‌:
1. آینه دانشوران، ص۵۱۵، گنجینه دانشمندان، ج ۴، ص۶۱۷
 
منبع: شناخت نامه تفاسیر، سید محمدعلی ایازی، چاپ اول، نشر علم، تهران، 1393ش، صص 287-285
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
استوری وفات حضرت ام البنین سلام الله علیها / سه ستاره داشتم یک ماه
play_arrow
استوری وفات حضرت ام البنین سلام الله علیها / سه ستاره داشتم یک ماه
فارابی: معمار عقلانیت و خرد در تمدن اسلامی
فارابی: معمار عقلانیت و خرد در تمدن اسلامی
رهبر معظم انقلاب اسلامی: آیت‌الله العظمی وحیدخراسانی حقّ عظیمی بر جامعۀ مؤمنین و حوزات علمیّه دارند
رهبر معظم انقلاب اسلامی: آیت‌الله العظمی وحیدخراسانی حقّ عظیمی بر جامعۀ مؤمنین و حوزات علمیّه دارند
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک