معرفی تفسیر اثنی عشری

روش اثنی عشری، تبیین آیات با استفاده از لغت و بیان معانی و استفاده از قرائن کلام است. البته تحقیقاتی درباره مفاهیم و معارف قرآنی دارد که گاه جنبه خطابی و یا ادبی دارد و گاه با زبان فلسفی بیان می شود.
سه‌شنبه، 5 مرداد 1400
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
معرفی تفسیر اثنی عشری

شناسنامه تفسیر

نام معروف: تفسیر اثنی عشری
مؤلف: حسین بن احمد حسینی شاه عبدالعظیمی
سال تولد: ۱۳۱۸ق
وفات: ۱۳۸۴ق
مذهب: شیعه
زبان: فارسی
تاریخ تألیف: ۱۳۸۰ – ۱۳۷۶ق
تعداد مجلدات: ۱۴ جلد
مشخصات نشر: تهران، انتشارات میقات، چاپ اول، ۱۳۶۳ش، قطع وزیری، چاپ پیشین: تهران، شرکت طبع کتاب، ۱۳۷۵ق - ۱۳۳۴ش۔ ۱۳۸۰ ق - ۱۳۳۹ش.


معرفی مفسر و تفسیر

آیت الله شیخ حسین شاه عبدالعظیمی، از علمای شیعه و از شاگردان مرحوم شیخ عبدالکریم حائری و سید محمد حجت کوه کمره ای، در سال ۱۳۱۸ قمری در شهرری به دنیا آمد. وی پس از اتمام مقدمات دروس متوسطه و مقدمات دروس حوزه ای در زادگاه خود به سال ۱۳۴۹ق، به قم مهاجرت کرد و درس سطوح را نزد آیت الله مرعشی نجفی و آیت الله حجت و آیت الله خوانساری استفاده نموده و از درس خارج استاد عبدالکریم حائری و حجت کوه کمری بهره برد. وی در سال ۱۳۶۲ ق به شهر خود بازگشت و ساکن ری شد و در همان جا به تدریس و وعظ و بیان احکام و تفسیر قرآن روی آورد. افزون بر تفسیر، رساله ای در اخبار و احادیث و رساله ای در اصول عقاید نگاشته است. وی در شعبان سال ۱۳۸۴ قمری در حالی که مشغول وعظ برای مردم بود، دچار عارضه سکته شد و در همان مسجد شهرری فوت کرد.(1)
 
تفسیر اثنی عشری یکی از تفاسیر فارسی است که به گفته مؤلف، فشرده یادداشت های او در درس تفسیر او در مسجد و افراد خاص و محافل طلبگی است: این بنده محض خدمت به عالم اسلامیت، تفسیر قرآن مجید را با دقت کامل که در ایام تحصیلات خود جمع آوری نموده بودم، اکنون مختصری از آن، به خواهش برادران ایمانی، در مقام نشر بر آمده است.
 
در آغاز تفسیر مقدمه ای در تعریف تفسیر و تأویل و جایگاه قرآن به استناد روایات و برخی از نکات دارد.گرایش این تفسیر به اجتهاد و کشف معانی آیات با استمداد از منابع گوناگون دارد و او مخالف با نظر کسانی است که فهم قرآن را دست نیافتنی میدانند و یا منحصر به مراجعه به روایات هستند، زیرا در نقد آن دسته از روایات که در مقام منع تفسیر شده و یا در مقام مذمت تفسیر به رأی شده؛ مینویسد: «و صواب آنست که احادیث، منع مخصوصند به آیات مجمل و متشابه، نه مطلق آیات شریفه. و دلیل بر این مدعا آنست که حق تعالی مدح جمعی فرموده که استنباط معنی از قرآن نمایند، چنانچه فرموده: الذین یستنبطوه منهم» و مذمت جماعتی فرموده که ترک تدبر و تفکر نمایند.
 
نکته دیگر در جهت معرفی تفسیر جنبه های تحلیلی و هدایتی قرآن با زبان و ادبیات خاص مفسر در آن دوره است. هدف وی از این تلاش قرآنی، ارائه تفسیر ساده و قابل فهم برای مردم بود. لذا کتاب با پیش درآمدی در باب مبانی تفسیر و مقدمات تفسیر، مانند: منع از تفسیر به رأی، اسباب نزول، کیفیت نزول و اعجاز قرآن و بحث هایی از این دست آغاز می گردد. سپس وارد بحث تفسیری می شود، که در آن به عدد آیات، اسم سوره، دلیل نام گذاری سوره و فضیلت آیه یا سوره، می پردازد.
 
روش اثنی عشری، تبیین آیات با استفاده از لغت و بیان معانی و استفاده از قرائن کلام است. البته تحقیقاتی درباره مفاهیم و معارف قرآنی دارد که گاه جنبه خطابی و یا ادبی دارد و گاه با زبان فلسفی بیان می شود. برای اثبات نظر خود، از اخبار و احادیث اهل بیت (علیهم السلام)، بدون ذکر سند و راوی حدیث استفاده میکند. نقد و ارزیابی اقوال و طرح مباحث مورد اختلاف، کمتر به چشم می خورد. در نقل قصص، گاه تفاسیر دیگر را منبع نقل خود معرفی می کند. روش وی در نگارش مباحث فقهی، گذرا و در حد بیان احکام است.
 
جهت گیری عمده این تفسیر، تحلیلی و روایی است، بنابراین به بحث های فنی، مانند تجزیه و ترکیب کلمات و ادبیات و قرائات توجهی ندارد.
 
خلاصه آنکه، تفسیر اثنی عشری، تفسیری است ساده و قابل فهم برای عموم مردم که با توجه به محیط مذهبی مخاطبان و علاقه مندان اهل بیت نگاشته شده و به مناسبت، بحث های اعتقادی و کلامی را مطرح کرده و عقاید شیعه را در آن موضوع، با گستردگی آورده است. مدارک مهم تفسیر، عبارتند از: تبیان شیخ طوسی، مجمع البیان طبرسی، تفسیر برهان بحرانی، نورالثقلین حویزی، تفسیر صافی فیض و منهج الصادقین کاشانی. در بخش منابع نیز، عمده منابع وی مجامع حدیثی شیعه است.
 
این تفسیر چنان که خود مفسر در پایان آن می نویسد: انموذجی از تفسیر قرآن و کلام خالق سبحان به مدت سی و شش سال اتمام پذیرفت روز شنبه بیست و نهم شهر شوال المکرم یک هزار و سیصد و هشتاد هجری.
 
پی‌نوشت‌:
1. آینه دانشوران، ص۵۱۵، گنجینه دانشمندان، ج ۴، ص۶۱۷
 
منبع: شناخت نامه تفاسیر، سید محمدعلی ایازی، چاپ اول، نشر علم، تهران، 1393ش، صص 287-285
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم