نخستین ماشین چاپ

فردریک کُنیگ در سال 1774 در لایپزیگ، آلمان، به دنیا آمد. از لحاظی شبیه گوتنبرگ بود. صنعت چاپ، به ویژه یافتن راهی برای چاپ با سرعت بیشتر و زحمت کمتر، تمام ذهن او را اشغال کرده بود. او نیز مانند گوتنبرگ پولی در جیب نداشت و همواره در پی یافتن پشتیبان مالی برای ایده ها و افکار خود بود.
کُنیگ در چاپخانه ای به کار آموزی پرداخته بود. اما دنباله ی کار آموزی را رها کرد تا در دانشگاه لایپزیگ به تحصیل بپردازد. کُنیگ در سی سالگی در سول، واقع در 150 کیلومتری لایپزیک زندگی و یک کارگاه مهندسی را اداره می کرد. در آن زمان او ماشین چاپی ساخته بود که با مجموعه ای از قرقره ها کار می کرد. کنیگ سرتاسر آلمان را زیر پا گذاشت تا برای این ماشین مشتری پیدا کند، اما موفق نشد. دامنه ی تلاش کنیگ تا روسیه و سپس لندن کشیده شد و دراین شهر، در سال 1812، شانس به او روی آورد. در لندن با جان والتر، مالک و سردبیر روزنامه تایمز آشنا شد.
سالها بود که این روزنامه منتشر می شد و درآمد خوبی نصیب جان والتر می کرد. موفقیت این روزنامه تا حدودی مدیون جنگ بین انگلستان و فرانسه بود که در سال 1793 آغاز شد و مردم را تشنه ی خبر کرد.
در سال 1812 چاپ روزنامه ی تایمز با تیراژی که بتواند پاسخگوی نیاز باشد، مقدور نبود. تنها راه افزایش تیراژ این روزنامه خرید تعداد بیشتری ماشین چاپ و حروفچینی مکرر روزنامه بود. این فرایند پر هزینه بود و در کار انتشار روزنامه نیز تأخیر ایجاد می کرد. موفقیت روزنامه ها به سرعت انتشارشان بستگی دارد. اگر اخبار روزنامه کهنه شود، دیگرارزشی ندارد. وقتی کنیگ مشخصات ماشین جدید خود را به والتر ارائه داد و گفت که این ماشین می تواند در هر ساعت 1000 فرم چاپ کند، روزنامه نگار سفارش ساخت دو ماشین را به او داد.

قوه ی بخار

ماشین کُنیگ با قوه ی بخار کار می کرد. فُرم حروفچینی شده را روی صفحه ی رانگا می بستند. این صفحه با قوه ی بخار عقب و جلو می رفت. در نتیجه می توانستند ورقهای کاغذ را روی فرم بگذارند، یا از روی آن بردارند، بدون اینکه درکار وقفه ایجاد شود. حروف را با استفاده از غلتک مرکبی می کردند ودر نتیجه فرایند وقتگیر و نه چندان تمیز مرکبی کردن دستی حروف با استفاده از بالشتک چرمی حذف شده بود. دو سیلندر که با بخار کار می کردند، جای قطعه ی فوقانی را گرفتند که قبلاً کاغذ را روی حروف مرکبی می فشرد تا نقش حروف روی کاغذ بیفتد. برای کار با ماشین کنیگ فقط به دو کارگر نیاز بود. یکی کاغذ سفید به ماشین می داد و دیگری کاغذ چاپ شده را بر می داشت.
ماشین چاپ بخاری در روزنامه ی تایمز، یا دقیقتر بگوییم، درساختمان مجاور آن و به صورت کاملاً مخفیانه نصب شد. به کارگیری این ماشینها می توانست سبب بیکار شدن کارگران چاپخانه شود و جان والتر می ترسید که مبادا کارگرانش به وجود این ماشینها پی ببرند و آنها را نابود کنند. نگرانی او بی جهت نبود. روزنامه ی خود او ماجرای کارگران بافنده ی دستی را چاپ کرده بود که شورش کرده و ماشینهای بافندگی جدید را که با قوه ی بخار کار می کردند و سبب بیکاری آنها شده بودند، درهم شکسته بودند.
بنابراین مردانی را که در کارگاه کُنیگ کار می کردند سوگند داده بودند که این راز را مخفی نگه دارند. ماشینهای چاپ را به صورت قطعات مجزا به ساختمان مجاور ساختمان روزنامه انتقال دادند و گروه کوچکی از کارگران قابل اعتماد را مسئول نصب آنها کردند. کاغذ را نیز مخفیانه به این محل حمل کردند و روز 29 نوامبر سال 1814، به عنوان روز شروع کار ماشینهای چاپ بخاری در نظر گرفته شد.
آن شب کارگران چاپخانه ی تایمز، طبق معمول منتظر دستور جان والتر بودند تا چاپ روزنامه را با ماشینهای دستی خود آغاز کنند. اما والتر به آنها گفت باز هم صبر کنند، زیرا اخبار جدیدی از جنگ در راه است و باید فرمهای حروفچینی شده را تغییر داد. او مخفیانه یک مجموعه فرم اضافی نیز حروفچینی کرده و آنها را به ساختمان مجاور انتقال داده بود، بدون آنکه کسی از ماجرا بویی ببرد. درمدتی که کارگران روزنامه ی تایمز انتظار می کشیدند، کارگران کُنیگ سرگرم چاپ روزنامه با سرعت 1100 نسخه در ساعت بودند. در صفحه ی اول روزنامه، با غرور فروان به خوانندگان اعلام شده بود که این نسخه از روزنامه با استفاده از ماشین چاپ بخاری چاپ شده است که «بزرگترین پیشرفت صنعت چاپ، از زمان اختراع این فن» به شمار می رود.

پیشرفت بعدی

سرعت تولید ماشین چاپ بخاری حیرت آور بود، اما هنوز دادن کاغذ به ماشین، به صورت ورق به ورق، روشی ابتدایی به نظر می رسید. در سال 1798، در فرانسه ماشینی اختراع شد که کاغذ را به صورت رول تولید می کرد نه به شکل ورق. درسال 1803 تولید کاغذ رول در انگلستان نیز آغاز شد. گام بعدی ساختن ماشینی بود که بتوان رول کاغذ را روی آن نصب کرد و عملیات چاپ را به طور پیوسته روی آن انجام داد. در سال 1865 نخستین ماشین از این نوع را ویلیام بولوک امریکایی اختراع کرد، اما این ماشین قابل اعتماد نبود.
در دهه ی 1850، خطوط اصلی که شبکه ی راه آهن بریتانیا را تشکیل می داد، ساخته شده بود. با احداث این خطوط، توزیع روزنامه به صورتی سریعتر و قابل اعتمادتر امکان پذیر شد. شبکه ی راه آهن بازار فروش روزنامه را نیز تا نقاط دور از لندن توسعه داد. دراین دوران، دولت بریتانیا نیز مالیات روزنامه ها را لغو کرد. فروش روزنامه ی تامیز از 40000 نسخه در سال 1851 به 70000 نسخه در سال 1861 رسید؛ یک بار دیگر روزنامه ها از پاسخگویی به تقاضای روز افزون عاجز ماندند.
در سال 1868، روزنامه ی تایمز نخستین ماشینهای چاپ رول را نصب کرد که می توانستند دو روی کاغذ را به طور هم زمان چاپ کنند. این ماشینها، به جای چاپ از روی فُرم تخت، از روی کلیشه های خاص چاپ می کردند که صفحه های فلزی ریختگی بودند. این صفحه های خمیده را روی غلتکهای ماشین چاپ نصب می کردند. وقتی ماشین شروع به کار می کرد، به طور پیوسته به چاپ می پرداخت و یک رول کاغذ چاپ شده تحویل می داد که بعد از آن بریده و تا می شد. در طی 100 سال بعد، این ماشین که ماشین چاپ گردان یا روتاتیو نام داشت، ماشین استاندارد چاپ روزنامه شمرده می شد.
منبع: پولارد، مایکل، (1385)، یوهان گوتنبرک، افضلی، محمدرضا، انتشارات فاطمی، چاپ دوم 1390.