نماد رادیکال

در زمانی که ریاضیات هنوز در مرحله ی لفظی بود، واژه های «ریشه» یا «ضلع» اغلب برای نوشتن آنچه ما امروزه ریشه ی دوم یا جذر یک عدد می نامیم نوشته می شد. نویسندگان مسلمان عدد مربع کامل را همچون گیاهی که از یک ریشه بیرون می آید تصور می کردند؛ به همین دلیل، در اغلب آثاری که از عربی ترجمه شد، واژه ی radix به معنی «ریشه» به کار رفت. ما هنوز هم برای محاسبه ی ریشه ها از واژه ی «استخراج» به معنی «بیرون کشیدن» استفاده می کنیم. نویسندگان لاتینی به این موضوع به عنوان «یافتن» «ضلع» یک مربع نگاه می کردند.
نویسندگان لاتینی متأخرند، واژه ی radix را به شکل نماد درآوردند. این نماد بیش از یک قرن به کار می رفت؛ نیکولا شوکه (1)، نویسنده‌ی فرانسوی (1484)، گاهی به جای از نماد استفاده می کرد؛ او نمادهای و را هم برای ریشه های سوم و چهارم به کار برد.
نماد به شکل چاپی اولین بار در کتاب کریستف رودولف در سال 1525 ظاهر شد، ولی از اندیس برای نمایش ریشه های بالاتر استفاده نشد. این نماد ممکن است تغییر شکل یافته ی r دست نویس باشد که احتمالاً به جای واژه ی radix به کار می رفته است و شاید هم یک ابداع دلبخواه باشد. ریشه های سوم و چهارم را اغلب با c√ و √√ نشان می دادند. وقتی که میکائل اشتیفل در سال 1553 کتاب کریستف رودولف را ویرایش کرد، ریشه ها را با نمادهای #، #، # و غیره نمایش داد.
نماد رودولف، حتی در وطنش آلمان، فوراً پذیرفته نشد. اغلب از حرف l (حرف اول واژه latus به معنی «ضلع») استفاده می شد و مثلاً برای می نوشتند 41 و برای می نوشتند 51c؛ ولی تا قرن هفدهم، استفاده از نماد رودولف برای ریشه ی دوم کاملاً استاندارد شده بود. با این حال، باز هم برای نمایش ریشه های بالاتر نمادهای گوناگونی به کار می رفت.

پی نوشت ها :

1.Nicolas Chuquet

منبع مقاله :
دیویس، هارولد؛ (1384)، تاریخ محاسبه، مهران اخباریفر، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول..