چگونگی برخورد با متخلفان از قانون در اسلام

به اختصار جنبه های گوناگون تخلّف از مقررات دولتی و مجازات های آن از دیدگاه اسلام را بیان کنید؟ آیا بهتر نیست در برابر آشوبگران از ابزار مماشات و مسامحه بهره گیریم؟
جمعه، 20 دی 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
چگونگی برخورد با متخلفان از قانون در اسلام
 چگونگی برخورد با متخلفان از قانون در اسلام

 






 

پرسشی از محضر علامه مصباح یزدی

پرسش:

به اختصار جنبه های گوناگون تخلّف از مقررات دولتی و مجازات های آن از دیدگاه اسلام را بیان کنید؟ آیا بهتر نیست در برابر آشوبگران از ابزار مماشات و مسامحه بهره گیریم؟

پاسخ:

به طور کلی تخلف از مقررات دولتی و توسل به خشونت گاهی جنبه ی فردی دارد و گاهی جنبه ی عمومی و اجتماعی. جنبه ی عمومی و اجتماعی آن در صورتی است که یک گروه متشکّل و سازمان یافته ای دست به قیام مسلّحانه علیه حکومت بزنند، در فقه از این گروه به «بُغاة» و «اهل بَغْی» تعبیر شده است. یکی از اقسام جهاد اسلامی، جهاد با این دسته، یعنی، جنگ با اهل بغی است. اگر کسانی در گروه های سازمان یافته، علیه حکومت اسلامی، قیام مسلّحانه کردند باید با آنها جنگید، تا تسلیم حکومت اسلامی شوند و نباید با آنها سازش کرد.
گاهی نیز توسل به خشونت علیه حکومت و قیام علیه مقررات حکومت، سازمان یافته و گروهی نیست؛ بلکه در قالب حرکت های فردی است و یک نفر یا دو نفر با استفاده از اسلحه ی گرم و یا سرد امنیّت جامعه را مختل می کنند و به اموال و ناموس مردم تجاوز می کنند و به ایجاد رعب و وحشت می پردازند. در فقه اسلامی این افراد «محارب» شناخته می شوند. این افراد در دادگاه اسلامی محکوم به مجازات می شوند و دولت اسلامی موظف به اجرای حکم قاضی اسلامی است.
بر حسب تشخیص قاضی، یکی از چهار حکمی که اسلام درباره ی محارب و مفسد فی الارض تعیین کرده اجرا می گردد:
1- یا او را به دار می آویزند، 2- یا با شمشیر و یا گلوله اعدام می کنند، 3- یا دست راست با پای چپ و یا دست چپ با پای راست او را می بُرند، 4- یا او را از کشور اسلامی تبعید می کنند:
«إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِینَ یُحَارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسْعَوْنَ فِی الْأَرْضِ فَسَاداً أَنْ یُقَتَّلُوا أَوْ یُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَیْدِیهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاَفٍ أَوْ یُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذلِکَ لَهُمْ خِزْیٌ فِی الدُّنْیَا وَ لَهُمْ فِی الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِیمٌ‌»(1)
کیفر آنها که با خدا و پیامبرش به جنگ بر می خیزند و اقدام به فساد در روی زمین می کنند (با تهدید اسلحه به جان و مال و ناموس مردم حمله می برند) فقط این است که اعدام شوند، یا به دار آویخته گردند یا دست و پای آنها، به عکس یکدیگر بریده شوند، و یا از سرزمین اسلامی تبعید گردند. این رسوایی آنها در دنیاست، و در آخرت مجازات عظیمی خواهند داشت.
پس کسانی که به آشوب و شورش علیه حکومت اسلامی دست زدند محارب و مفسد فی الارض هستند و باید مجازات اسلامی در حق آنها اجرا گردد.
کسانی که آزادی را مطلق و بدون حد و مرز و به عنوان یک ارزش استثنا ناپذیر مطرح می کنند، و در مقابل خشونت را به عنوان یک ضد ارزش مطلق قلمداد می کنند و می گویند: حتی در مقابل کسانی که علیه نظام قیام می کنند و دست به خشونت می زنند نباید خشونت نشان داد و باید با مهربانی، رأفت و رحمت الهی و اسلامی با آنها برخورد کرد؛‌ بی شک نگرشی نادرست دارند و اگر در مقابل مجریان و متخلفان و آشوبگران و کسانی که مساجد را به آتش می کشند، اموال مردم را آتش می زنند، رعب و وحشت ایجاد می کنند با لبخند و عطوفت و مهربانی برخورد کنیم، این برخورد، چراغ سبزی است برای آشوبگران که مجدداً می توانند دست به آشوب و اغتشاش بزنند و زمینه برای اقدامات بعدی آشوبگران فراهم می آید.
پس اگر با آشوبگران برخورد قاطع صورت نگیرد زمینه ی تکرار آشوب فراهم می شود و باید توجه داشت که اگر اسلام احکام جزایی سختی را در مورد دزد و سایر جنایت پیشه گان و بخصوص محارب در نظر گرفته است، برای این است که دیگر کسی جرأت نکند دست به جنایت و آشوب بزند و دشمنان و آشوبگران و متخلفان، از کیفر جنایت خود بترسند.
چه اینکه موضوع ترساندن مجرم و دشمن حکمت بزرگی دارد که قرآن بدان اشاره کرده است و باید مسلمانان و سیاستگذاران نیز بدان توجه داشته باشند:
«وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّکُمْ وَ آخَرِینَ مِنْ دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ یَعْلَمُهُمْ...»(2)
هر نیرویی در توان دارید برای مقابله با آنان (با دشمنان) آماده سازید و (همچنین) اسبهای ورزیده (برای میدان نبرد) تا بوسیله ی آن دشمن خدا و دشمن خویش را بترسانید و (همچنین) گروه دیگری غیر از اینها که شما نمی شناسید و خدا آنها را می شناسد.

پی نوشت ها :

1. مائده/33.
2. انفال/60.

منبع مقاله :
مصباح یزدی، محمد تقی؛ (1391)، پاسخ استاد به جوانان پرسشگر، قم: انتشارات مؤسسه ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی (قدس سرّه)، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران