چگونگی برخورد با متخلفان از قانون در اسلام

به اختصار جنبه های گوناگون تخلّف از مقررات دولتی و مجازات های آن از دیدگاه اسلام را بیان کنید؟ آیا بهتر نیست در برابر آشوبگران از ابزار مماشات و مسامحه بهره گیریم؟
جمعه، 20 دی 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
چگونگی برخورد با متخلفان از قانون در اسلام
 چگونگی برخورد با متخلفان از قانون در اسلام

 






 

پرسشی از محضر علامه مصباح یزدی

پرسش:

به اختصار جنبه های گوناگون تخلّف از مقررات دولتی و مجازات های آن از دیدگاه اسلام را بیان کنید؟ آیا بهتر نیست در برابر آشوبگران از ابزار مماشات و مسامحه بهره گیریم؟

پاسخ:

به طور کلی تخلف از مقررات دولتی و توسل به خشونت گاهی جنبه ی فردی دارد و گاهی جنبه ی عمومی و اجتماعی. جنبه ی عمومی و اجتماعی آن در صورتی است که یک گروه متشکّل و سازمان یافته ای دست به قیام مسلّحانه علیه حکومت بزنند، در فقه از این گروه به «بُغاة» و «اهل بَغْی» تعبیر شده است. یکی از اقسام جهاد اسلامی، جهاد با این دسته، یعنی، جنگ با اهل بغی است. اگر کسانی در گروه های سازمان یافته، علیه حکومت اسلامی، قیام مسلّحانه کردند باید با آنها جنگید، تا تسلیم حکومت اسلامی شوند و نباید با آنها سازش کرد.
گاهی نیز توسل به خشونت علیه حکومت و قیام علیه مقررات حکومت، سازمان یافته و گروهی نیست؛ بلکه در قالب حرکت های فردی است و یک نفر یا دو نفر با استفاده از اسلحه ی گرم و یا سرد امنیّت جامعه را مختل می کنند و به اموال و ناموس مردم تجاوز می کنند و به ایجاد رعب و وحشت می پردازند. در فقه اسلامی این افراد «محارب» شناخته می شوند. این افراد در دادگاه اسلامی محکوم به مجازات می شوند و دولت اسلامی موظف به اجرای حکم قاضی اسلامی است.
بر حسب تشخیص قاضی، یکی از چهار حکمی که اسلام درباره ی محارب و مفسد فی الارض تعیین کرده اجرا می گردد:
1- یا او را به دار می آویزند، 2- یا با شمشیر و یا گلوله اعدام می کنند، 3- یا دست راست با پای چپ و یا دست چپ با پای راست او را می بُرند، 4- یا او را از کشور اسلامی تبعید می کنند:
«إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِینَ یُحَارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسْعَوْنَ فِی الْأَرْضِ فَسَاداً أَنْ یُقَتَّلُوا أَوْ یُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَیْدِیهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاَفٍ أَوْ یُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذلِکَ لَهُمْ خِزْیٌ فِی الدُّنْیَا وَ لَهُمْ فِی الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِیمٌ‌»(1)
کیفر آنها که با خدا و پیامبرش به جنگ بر می خیزند و اقدام به فساد در روی زمین می کنند (با تهدید اسلحه به جان و مال و ناموس مردم حمله می برند) فقط این است که اعدام شوند، یا به دار آویخته گردند یا دست و پای آنها، به عکس یکدیگر بریده شوند، و یا از سرزمین اسلامی تبعید گردند. این رسوایی آنها در دنیاست، و در آخرت مجازات عظیمی خواهند داشت.
پس کسانی که به آشوب و شورش علیه حکومت اسلامی دست زدند محارب و مفسد فی الارض هستند و باید مجازات اسلامی در حق آنها اجرا گردد.
کسانی که آزادی را مطلق و بدون حد و مرز و به عنوان یک ارزش استثنا ناپذیر مطرح می کنند، و در مقابل خشونت را به عنوان یک ضد ارزش مطلق قلمداد می کنند و می گویند: حتی در مقابل کسانی که علیه نظام قیام می کنند و دست به خشونت می زنند نباید خشونت نشان داد و باید با مهربانی، رأفت و رحمت الهی و اسلامی با آنها برخورد کرد؛‌ بی شک نگرشی نادرست دارند و اگر در مقابل مجریان و متخلفان و آشوبگران و کسانی که مساجد را به آتش می کشند، اموال مردم را آتش می زنند، رعب و وحشت ایجاد می کنند با لبخند و عطوفت و مهربانی برخورد کنیم، این برخورد، چراغ سبزی است برای آشوبگران که مجدداً می توانند دست به آشوب و اغتشاش بزنند و زمینه برای اقدامات بعدی آشوبگران فراهم می آید.
پس اگر با آشوبگران برخورد قاطع صورت نگیرد زمینه ی تکرار آشوب فراهم می شود و باید توجه داشت که اگر اسلام احکام جزایی سختی را در مورد دزد و سایر جنایت پیشه گان و بخصوص محارب در نظر گرفته است، برای این است که دیگر کسی جرأت نکند دست به جنایت و آشوب بزند و دشمنان و آشوبگران و متخلفان، از کیفر جنایت خود بترسند.
چه اینکه موضوع ترساندن مجرم و دشمن حکمت بزرگی دارد که قرآن بدان اشاره کرده است و باید مسلمانان و سیاستگذاران نیز بدان توجه داشته باشند:
«وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّکُمْ وَ آخَرِینَ مِنْ دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ یَعْلَمُهُمْ...»(2)
هر نیرویی در توان دارید برای مقابله با آنان (با دشمنان) آماده سازید و (همچنین) اسبهای ورزیده (برای میدان نبرد) تا بوسیله ی آن دشمن خدا و دشمن خویش را بترسانید و (همچنین) گروه دیگری غیر از اینها که شما نمی شناسید و خدا آنها را می شناسد.

پی نوشت ها :

1. مائده/33.
2. انفال/60.

منبع مقاله :
مصباح یزدی، محمد تقی؛ (1391)، پاسخ استاد به جوانان پرسشگر، قم: انتشارات مؤسسه ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی (قدس سرّه)، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم