عبادت به جز خدمت خلق نیست

در اخبار شاهان پیشینه هست * که چون تُکله بر تخت زنگی نشست به دورانش از کس نیازرد کس * سَبَق بُرد اگر خود همین بود و بس چنین گفت یک ره به صاحب‌دلی * که عمرم به سر رفت بی‌حاصلی بخواهم به کنج عبادت نشست * که
سه‌شنبه، 20 اسفند 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
عبادت به جز خدمت خلق نیست
عبادت به جز خدمت خلق نیست

 





 

زمینه پیدایش

در اخبار شاهان پیشینه هست * که چون تُکله بر تخت زنگی نشست به دورانش از کس نیازرد کس * سَبَق بُرد اگر خود همین بود و بس چنین گفت یک ره به صاحب‌دلی * که عمرم به سر رفت بی‌حاصلی بخواهم به کنج عبادت نشست * که دریابم این پنج روزی که هست چو می بگذرد جاه و ملک و سریر * نبُرد از جهان دولت الا فقیر چو بشنید دانای روشن نفس * ‌به تندی برآشفت کای تُکله بس طریقت به جز خدمت خلق نیست * به تسبیح و سجاده و دلق نیست تو بر تخت سلطانیِ خویش باش * بد اخلاق پاکیزه و درویش باش به صدق و ارادت میان بسته دار * ز طامّات و دعوی زبان بسته‌دار قدم باید اندر طریقت نه دَم * که اصلی ندارد دم بی‌قدم بزرگان که نقد صفا داشتند * چنین خرقه زیر قبا داشتند(1)

پیامها

خدمتگزاری به مردم یکی از برترین و بالاترین عبادت‌هاست
عبادت، فقط شامل اعمال فردی نمی‌شود، بلکه جنبه‌های اجتماعی و روابط با دیگران نیز می‌تواند رنگ و بوی عبادت داشته باشد. کاربرد: این مثل در ترغیب و تشویق به خدمت‌رسانی به مردم به کار می‌رود.
ضرب المثل های هم مضمون
حاجی، شتر است که بار می‌کشد
دو تا در را که پهلوی هم می‌گذارند، برای این است که به درد هم برسند.(2)

اشعار هم مضمون

ـ آن دست و آن زبان که در او نیست نفع خلق * جز چون زبان سوسن و دست چنار نیست (سنایی)
ـ تا توانی به جهان خدمت محتاجان کن * به دمی یا درمی یا قدمی یا قلمی (پوریای ولی)
ـ تو کز محنت دیگران بی‌غمی * نشاید که نامت نهند آدمی (سعدی)
ـ دایم گل این بستان شاداب نمی‌ماند * دریاب ضعیفان را در وقت توانایی (حافظ)
ـ کسی مرد تمام است از تمامی * کُنَد با خواجگی کار غلامی (شبستری)
ـ گر بر سر نفس خود امیری، مردی * بر کور و کر ار نکته نگیری، مردی ـ مردی نبود فتاده را پای زدن * گر دست فتاده‌ای بگیری، مردی ـ یار شو خلق را و یاری بین * راستی و رز و رستگاری بین(3)

ریشه های قرآنی حدیثی

رسول خدا(صلی الله علیه وآله): «سَیِّدُ الْقَوْمِ خادِمُهُم؛ سرور قوم، خدمتگزار آنهاست».(4)
امام صادق(علیه السلام):‌ «اَلْمُؤْمِنُونَ خَدَمٌ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ؛ مؤمنان، خدمتکار یکدیگرند».(5)

لغات

طامّات: سخنان پریشان.

پی‌نوشت‌ها:

1. حسن ذوالفقاری، داستان‌های امثال، تهران، مازیار، 1385، چ 2، ص 646.
2. غلامرضا حیدری ابهری، حکمت‌نامه پارسیان، قم، نشر جمال، 1385، چ 1، ص 240.
3. همان، صص 239 و 240.
4. متقی هندی، کنز العمال، صفوة السقا، بیروت، مؤسسه الرسالة، 1389 هـ.ق، چ 1، ح 17517.
5. کلینی، کافی، علی‌اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1388 هـ.ق، چ 3، ج 2، ص 167.

منبع مقاله : مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران