رهبر از منظر روان شناسی

پیشرفت و موفقیت تنها دستاورد صفات و توانمندیهای افراد آدمی نیست، بلکه بیشتر محصول سازمانی است که با ایجاد گروهها از آن پیروی می شود. لندن (1978) معتقد است برپایی و پایداری سازمان بیشتر به کیفیت رهبری وابسته است
چهارشنبه، 3 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
رهبر از منظر روان شناسی
 رهبر از منظر روان شناسی

 

نویسنده: دکتر محمد پارسا




 

پیشرفت و موفقیت تنها دستاورد صفات و توانمندیهای افراد آدمی نیست، بلکه بیشتر محصول سازمانی است که با ایجاد گروهها از آن پیروی می شود. لندن (1) (1978) معتقد است برپایی و پایداری سازمان بیشتر به کیفیت رهبری وابسته است تا به هر رویداد و پدیده ی دیگر. برای یک رهبر ویژگیهای مختلفی را بیان کرده اند، اما سایدنبرگ و سنادوسکی (2) (1976) رهبر را عضو گروهی دانسته اند که بیش از هر کس بر اعضاء دیگر گروه نفوذ دارد. در این بخش شیوه ها و کارآیی رهبری به اختصار بیان می شوند.

راههای بررسی رهبری

برای آشنایی با رهبری سه دیدگاه را در گروههای رسمی بررسی کرده اند: الف- رهیافت و راهکار صفات یا خصیصه ها که با ویژگیهایی شخصیت رهبر ارتباط پیدا می کند، ب- راه و روش یا تدبیرهایی که رهبر به کار می برد، ج- شرایط محیط که رهبر اوضاع و احوال و عوامل مؤثر محیطی را در نظر می گیرد. در اینجا مسأله این است که کدام یک از سه رهیافت خصیصه (ویژگیها، سبک و روش)، عوامل محیطی یا ترکیبی از اینها در تکوین شخصیت رهبر کار ساز است؟

رهیافت خصیصه:

در گذشته رهبری را از دیدگاه ویژگیها و صفات شخصیت مورد بررسی قرار می دادند. گیب (3) (1969) رهبر را با ویژگیهای زیر توصیف کرده است:
صورت ظاهر جالب، دارای روش آمرانه، شیوایی گفتار، اعتماد به نفس، برون گرا، باهوش و متعادل. اما مسأله در این است که آیا همه ی رهبران رشته های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، دینی، علمی و هنری باید از این ویژگیها برخوردار باشند، یا آنکه خصیصه های دیگری نیز باید وجود داشته باشند؟ درست است که شیوایی گفتار و جاذبه ی رفتار از ویژگیهای مهم بسیاری از رهبران است، اما همه ی آنها نیستند.

رهیافت روش:

از سه دسته رهبران خودکامه، مردم سالار و عدم مداخله، رهبران خودکامه قدرت را در خود متمرکز می سازند و به دیگران اجازه ی هیچ گونه اظهارنظر و تصمیم گیری را نمی دهند. رهبران مردم سالار، برعکس با اعضاء در کارهای گروهی شرکت می کنند و با اکثریت رأی اعضا در جهت سود آنان تصمیم می گیرند و به فعالیت می پردازند. اما، رهبران عدم مداخله یا بی تفاوت با آنکه از حق اعمال نفوذ بر اعضای خود برخوردارند در کارهای گروهی مشارکت نمی کنند، بلکه همچون یک ناظر بی طرف به جریان امور می نگرند و به اعضای گروه اجازه می دهند که هر طور بخواهند تصمیم بگیرند و عمل کنند. این دسته از رهبران که کمتر دیده می شوند با روش خود زیانهای بزرگی بر گروه و آرمانهای گروهی وارد می آورند. نمونه ی بارز آن در تاریخ ایران شاه سلطان حسین صفوی بود.

شرایط محیط:

از آنجا که هر کار در موقعیت زمانی و مکانی خود اجرا می شود، همین امر نیز در کارآیی رهبر تأثیر می گذارد. به این جهت رهبر باید شرایط زمان و مکان و خواستهای مردم را همواره در نظر بگیرد تا بتواند با روشن بینی به امور بپردازد. شخص ممکن است در یک گروه در یک زمان رهبر و در گروه و زمان دیگر یکی از مریدان یا پیروان باشد. به هر حال، یکی از عوامل مهم و کارساز در ظهور رهبر این است که شخص تا چه اندازه بر جریان امور ارتباطی اشراف دارد؛ یعنی، هرچه مقام شخص در ساختار ارتباطی تمرکز یافته تر باشد بیشتر احتمال می رود که وی به مقام رهبری دست یابد.

رهبری غیررسمی:

در گروه های غیررسمی یا غیر متشکل گاهی خود به خود یک رهبر به وجود می آید و این زمانی است که نیازی فوری برانگیخته می شود. در چنین حالتی یکی از افراد همدرد که آگاه تر و منطقی تر است به عنوان رهبر شناخته می شود و همه از شیوه چاره جوئیها و پیشنهادهای او پیروی می کنند. اما همین که مشکل نیاز رفع شد گروه پراکنده می شود و رهبر هم دیگر جایی در آن ندارد. نمونه های بارز آن اعتصابها، تظاهرات خیابانی، بست نشینیها و مانند اینهاست.

پی نوشت ها :

1. Londone, P., 1978
2. Seidenberg, B. & Sndowsky, A, 1976
3. Gibb, C.A. 1969

منبع مقاله :
پارسا، محمد؛ (1382)، بنیادهای روان شناسی، تهران: انتشارات سخن، چاپ دوم



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم