هوش چیست؟

جامع ترین تعریف از هوش توسط وکسلر ارائه شده است، از دیدگاه او هوش یعنی: «توانایی فرد برای تفکر منطقی، اقدام هدفمند و سازگاری با شرایط و محیط».
چهارشنبه، 14 خرداد 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
هوش چیست؟
هوش چیست؟

 

نویسنده: دکتر حمید یوسفی




 

تاکنون تعریف های زیادی از هوش شده است که این تعریف ها عبارتند از:
-توانایی یادگیری
-توانایی فرد در سازگاری با محیط
-توانایی تفکر انتزاعی
-توانایی بهره گیری از تجربه ها
-چیزی که با تست هوش آن را اندازه گیری می کنند.
روان شناسان تعریف های ارائه شده را به 4 دسته تقسیم کرده اند:
-هوش یعنی سازگاری با محیط
-هوش یعنی استعداد یادگیری
-هوش یعنی تفکر انتزاعی
-هوش یعنی به کار انداختن توانایی ها برای رسیدن به هدف مطلوب
جامع ترین تعریف از هوش توسط وکسلر ارائه شده است، از دیدگاه او هوش یعنی: «توانایی فرد برای تفکر منطقی، اقدام هدفمند و سازگاری با شرایط و محیط».
اولین تلاش ها برای اندازه گیری رسمی و علمی هوش از اواخر قرن نوزدهم میلادی شروع شد. اولین کسی که در این مورد اقدام کرد، فرانسیس گالتون بود. اما آلفرد بینه بود که در سال 1905 میلادی نمونه ی اولیه ی آزمون هوش واقعی را تهیه کرد. آزمون بینه برای این ساخته شد تا نظام آموزش و پرورش فرانسه بتواند کودکانی را با توانایی های زیر حد معمولی شناسایی کند و برای آن ها تعلیمات ویژه ای ارائه دهد. از آنجا که نمره ی هوش در روش بینه از تقسیم سن عقلی بر سن تقویمی ضرب در 100 به دست می آمد، نمره به دست آمده به ضریب هوشی یا IQ معروف شد.
این هوش، هوش شناختی یا تحصیلی نیز نامیده می شود و اجازه می دهد افراد اطلاعات انتزاعی را پردازش کنند، با اعداد کار کنند، شباهت ها را تشخیص دهند و اساساً امکان یادگیری و پیشرفت تحصیلی را به دست آورند. در واقع IQ یک شاخص مهم برای پیش بینی موفقیت تحصیلی یک شخص است اما لزوماً این امر معادل با موفقیت فرد در زندگی و شغل نیست، چرا که IQ جنبه های احساسی و هیجانی و ارتباطات بین فردی را اندازه گیری نمی کند.

ماهیت هوش چیست؟

روان شناسان درباره ی ماهیت هوش نظریه های مختلفی ابراز کرده اند. یک دسته معتقدند که هوش عاملی کلی است و در هر فردی وجود دارد. هم چنین تعیین کننده ی نوع رفتاری است که فرد در موقعیت های مختلف برای حل مشکلات، از خود نشان می دهد.
دسته ی دوم عقیده دارند هوش شامل تعدادی عوامل مستقل است و ممکن است در هر فردی این عوامل به نسبت های مختلفی موجود باشد.
در سال 1904 میلادی، اسپیرمن در بررسی های خود به این نتیجه رسید که در تمام فعالیت های فکری، یک عامل یا وجه مشترک وجود دارد که عامل کلی نامیده می شود. از نظر او فرق بین هوش افراد، با مقدار عامل کلی آن ها رابطه دارد و این که نمی توان تفاوت های هوش افراد را براساس عامل کلی تعیین کرد، به علت وجود عوامل فرعی است. به عقیده ی این روان شناس افراد نه تنها در عامل کلیّ هوش متفاوتند، بلکه در استعدادهای مخصوص و معین نیز فرق می کنند. مثلاً امکان دارد دو نفر که هوش کلی آن ها مساوی است، در استعدادهای مختلف با هم تفاوت های بارزی داشته باشند.
تئوری چندعاملی: ثرندایک برخلاف اسپیرمن معتقد به وجود یک هوش کلی در افراد نبود. به نظر او در هوش افراد هیچ کلیتی وجود ندارد و فقط می توان تشابهی کلی در کردار مردم دید. به نظر این روان شناس، هوش مجموعه ای از استعدادها و مهارت هاست.
تئوری عوامل: ترستون بر این اعتقاد بود که تعدادی عوامل مستقل در کنار یکدیگر، هوش را می سازد.
ترستون معتقد بود رفتار هوشمندانه، نتیجه ی عوامل متعددی است، نه فقط یک عامل کلی. عواملی که از نظر ترستون هوش را می سازد، عبارتند از: استعداد روابط فضایی، ادراک، اعداد، زبان، حافظه و استدلال.
نظریه ی کتل درباره ی هوش: کتل 17 عامل را به عنوان استعدادهای اولیه مطرح می کند. از نظر او هوش به دو دسته ی هوش یا استعداد سیال و متبلور تقسیم می شود. هوش سیال درواقع استعداد ارثی است، در حالی که هوش متبلور استعدادهایی هستند که به آزمون های فرهنگی مربوطند. به نظر می رسد هوش هیجانی در زیر گروه هوش متبلور قرار می گیرد.

نظریه های جدید

اخیراً توجه روان شناسان به جنبه های شناختی و داده پردازی معطوف شده است. برخی از پژوهشگران بر سرعت پردازش اطلاعات و برخی دیگر بر راه های پردازش آن تأکید کرده اند. استرنبرگ در سال 1991 میلادی اظهار کرد: هوش سه سطح دارد که اغلب انسان ها در یکی از این سه سطح قرار دارند، هوش ترکیبی یا اجزایی به تفکر تحلیلی اشاره دارد و نمرات بالای درسی در امتحان، این نوع هوش را نشان می دهد. هوش تجربی که بیشتر جنبه ی خلاقیت دارد و به چگونگی درس گرفتن فرد از تجربه های زندگی اشاره می کند و بالاخره هوش محتوایی یا محیطی، استعدادی است که براساس آن فرد قادر است، بازی زندگی را به بهترین شکل انجام دهد و از شرایط محیط حداکثر بهره برداری را بکند.
منبع مقاله: یوسفی، حمید؛ (1388)، هوش هیجانی(آشنایی با دانش موفقیت فردی و اجتماعی)، تهران: نشر قطره، چاپ اول

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم