شهادت در اسلام و مسيحيت

درنتيجه ي بمب گذاري هاي انتحاري و استفاده ي فراوان کشورهاي اسلامي از واژه ي شهيد در سال هاي اخير، مسئله ي شهادت در اسلام توجه بسياري از غربيان را به خود جلب کرده است و گروهي حتي آن را به شکل تحقيرآميزي به
شنبه، 14 تير 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
شهادت در اسلام و مسيحيت
 شهادت در اسلام و مسيحيت

 

نويسنده: سيد حسين نصر
مترجم: سيد محمد صادق خرازي



 

درنتيجه ي بمب گذاري هاي انتحاري و استفاده ي فراوان کشورهاي اسلامي از واژه ي شهيد در سال هاي اخير، مسئله ي شهادت در اسلام توجه بسياري از غربيان را به خود جلب کرده است و گروهي حتي آن را به شکل تحقيرآميزي به کار مي برند. نخست به خاطر داشته باشيم که شهادت در تمامي مذاهب وجود دارد. دوم اين که، مسيحيت ديني است که به خصوص بر مسئله ي شهادت تأکيد بسيار دارد، و بسيار بيش تر از اسلام به بزرگداشت شهيدانش مي پردازد و اغلب نيز اين بزرگداشت به شيوه ي سني هاست. به همين دليل عجيب است که بعضي از ناظران غربي شهادت را مفهومي خاص اسلام مي دانند. در قرآن آمده است: «کساني را که در راه خدا کشته شده اند، مرده مپندار، بلکه زنده اند و نزد پروردگارشان روزي داده مي شوند» (آل عمران، 169) و «آنان را مژده ي نعمت و فضل خدا مي دهند و خدا پاداش مؤمنان را تباه نمي کند» (آل عمران، 171). بنابراين، همچنان که شهيدان مسيحيت وارد بهشت مي شوند، شهيدان اسلام نيز آمرزيده اند و وارد بهشت مي شوند.
هم براي مسلمانان و هم براي مسيحيان، شهادت پيروزي بر مرگ است و شهيدان هر دو گروه در لحظه ي نهايي پيروزي شان مي پرسند: «اي موت، نيش تو کجاست و اي گور، ظفر تو کجا؟» (رساله ي اول پولس رسول به قرنتيان 55: 15). به علاوه، اين مسئله بسيار قابل توجه است که کلمه ي شهيد با واژه ي شاهد هم ريشه است؛ درست مانند واژه ي يوناني "martos" که واژه ي "martyr" (شهيد) از آن گرفته شده است. حتي کلمه ي شهيد در مسيحيت و اسلام به يک مفهوم به کار مي روند و از نمادهاي يکساني براي توصيف آن استفاده مي شود. در تشيع شهيد اغلب چراغي است که مي سوزد و جهان اطرافش را روشن مي کند. به همين ترتيب، مشهورترين شهيد کاتوليک انگليسي، توماس بکت (1) را به شکل «شمعي روشن بر شمعدان خدا» توصيف کرده اند. شهيد به معناي راستين و روحاني، کسي است که با همه ي وجود خود به توحيد خداوند گواهي داده باشد. او با گذشتن از جان خويش، بالاترين از خود گذشتگي را در راه خدا انجام مي دهد؛ جانفشاني اي که به راستي براي خداوند و از هرگونه شائبه ي دنيوي به دور است. شهيدان به بهشت مي روند؛ چرا که جان خويش را در طَبَق اخلاص نهاده و تقديم خداوند کرده اند. در اين باره مهم است اين حديث پيامبر اسلام را نيز يادآوري کنيم که مي فرمايد: «مرکّب قلم دانشمندان برتر از خون شهيدان است»؛ به اين معنا که گرچه شهادت مقام رفيعي است، ولي جهاد باطني که سرانجام آن معرفة الله و شناخت وحي اوست (و ازاين رو قلم علما) ارزشي به مراتب برتر از شهادت دارد.
اما آيا با خودکشي هم مي شود به مقام شهادت نائل گشت؟ خودکشي در شريعت اسلام حرام است و مرتکب اين عمل محکوم به دَرَکات دوزخ است؛ چرا که او به تصميمي براي خود دست يازيده است که تنها در عهده ي خداوند است. مرگ و زندگي تنها به دست خداست. اما خودکشي که عملي از سر نوميدي است، براي چيرگي بر ظلم و دفاع از خويش در همه جاي جهان، در حاشيه ي وجود آدمي ديده مي شود. بسياري از سربازان دلاور آمريکايي در جنگ هاي گوناگون براي نجات ديگران، خود را روي مواد منفجره انداخته اند، که اين نيز گونه اي خودکشي به شمار مي آيد، يا عمليات انتحاري خلبانان ژاپني در جنگ جهاني دوم که همه ي ما درباره اش اطلاعاتي داريم. نمونه اي بسيار گويا در اين باره در کتاب مقدس نيز هست: سامسون (2) براي آن که ملتش را از ستم فلسطينيان برهاند، معبد داجون (3) را بر سرِ خويش و هزاران فلسطيني از جمله زنان و کودکان ويران کرد. بعضي از يهوديان او را قهرمان و برخي پيامبرش مي دانند. آنچه مايه ي شگفتي است اين که مسلمانان، سامسون را از پيامبران بني اسرائيل نمي دانند. (4)
مسئله ي دشوار براي مسلمانان هم به لحاظ اخلاقي و هم ديني مربوط به کساني است که زير ظلم و ستمي وحشتناک زندگي نوميدانه اي را مي گذرانند و جز جسم خويش وسيله ي ديگري براي دفاع ندارند. حتي در اين موارد نيز نبايد حکم اسلام به اين که کشتن بي گناهان در جنگ هم جايز نيست، به هيچ روي بر زمين بماند. اما درباره ي استفاده از جسم همچون سلاحي در برابر مهاجمان. اين موضوعي است که امروزه در جهان اسلام در ميان علماي شرع بسيار بحث و جدل به پا کرده است. بسياري برآنند که بايد از عملي که خود کشي آشکار است، پرهيز کرد؛ در حالي که بعضي ديگر چنين عملي را اگر براي دفاع از خويش يا محافظت از ملت خويش باشد - البته به شرطي که به کشتار بي گناهان نينجامد - جايزه مي دانند. فاجعه ي بزرگ، وجود وضعيتي است که جوانان را به چنان درماندگي و نوميدي اي گرفتار ساخته است که حتي تن به خودکشي مي دهند. باز هم در اين جا خود اين پديده که در ميان ببرهاي (تاميل) هندو مذهب (5) در سريلانکا، درباره ي قاتل راجيو گاندي (6)، و در ميان فلسطيني ها و ديگران به چشم مي خورد، همچون پديده ي جنگ، از ثمرات فنّاوري جديد است که تروريسم کنوني نيز از محصولات آن است؛ اما اندکند کساني که بخواهند در اين باره سخن بگويند.

پي نوشت ها :

1- Thomas Becket.
2- Samson.
3- the Temple of Dagon.
4- کتاب مقدس، سِفر داوران (26/17 تا پايان).
5- Hindu Tigers.
6- Rajiv Gandhi.

منبع مقاله :
نصر، سيد حسين، (1385)، قلب اسلام، ترجمه ي سيد محمد صادق خرازي، تهران: نشرني، چاپ چهارم



 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد