اجبار کردن ممنوع!

پاسخ از حجت الاسلام سیدعلیرضا تراشیون (کارشناس و مشاور تربیت کودک و نوجوان):

والدین باید در اصل انتقال مفاهیم دینی به فرزندانشان به این نکته دقّت کنند که اجبار کردن همیشه ممنوع است؛ خصوصاً زمانی که بچّه ها در مرحله تمرین هستند. یک دختر شش ساله هنوز به بلوغ نرسیده و در مرحله تمرین حجاب است؛ اگر خدایی ناکرده با نوع برخورد غلط ما در ذهن او خاطره بدی ایجاد شود، ممکن است در مراحل دیگر سرکشی و طغیان گری از خودش نشان بدهد.

خوش آیند سازی آموزه های دینی
به جای این که این پدر و مادربه اجبار کردن فرزندان در زمینه آموزه های اسلامی روی آورند، باید بروند به سمت خوش آیند کردن این آموزه ها.

راهکارهایی برای خوشایند سازی:

الف. بزرگ نمایی امتیازات
مثلاً وقتی می خواهیم به بیرون از خانه برویم، به جای اینکه به فرزندمان بگویم باید چادر سر کنی، می توانیم با نشان دادن عکسی را که با چادر از او گرفته ایم، به او نشان دهیم و علاقه خود را به آن ابراز کنیم؛ با این کار این عمل خوب او را بزرگ نمایی کردیم و در این صورت این عمل برای او خوشایند می‌شود و ممکن است در همان لحظه بگوید می خواهم چادرم را سر کنم!
در غیر این صورت وقتی او را به حجاب داشتن اجبار کنیم و یا در این زمینه برخورد بدی با او داشته باشیم، این خاطره بد در ذهن او باقی می‌ماند و باعث می‌شود که او لجباز شود. بنابراین به روش های مختلف باید برای او خوش آیند سازی کنیم.

ب. آسان سازی
نکته بعد این است که با استفاده از روش های مختلف، پوشیدن چادر را برای او آسان سازی کنیم؛ مثلا می‌توانیم با دوختن یک کش به چادر او، پوشیدن آن را برای فرزندمان راحت تر کنیم.

ج. الگوسازی توسّط همسالان
در این زمینه برای تشویق فرزندمان می‌توانیم از همسالانی که به این صورت حجاب می گیرند، کمک بگیریم و برای آنها الگو سازی کنیم؛ مثلاً اگر دختر خاله ای دارد که باحجاب است یا در مسجد دوستی دارد که چادر سر می کند،آنها را برای او یاد آوری کنیم و ارتباط آنها را با فرزندمان بیشتر نماییم.

د. انتخاب پوشش متناسب با موقعیت
در محیط هایی که لزومی به پوشیدن چادر نیست، باید به فرزندمان اجازه دهیم که راحت باشد و فقط یک مقنعه سر او کنیم؛ مثلاً زمانی که بچّه را به پارک برده ایم و او می بیند که بچه های دیگر راحت و بدون چادر بازی می کنند، امّا او با داشتن چادر نمی تواند بازی کند، در اینجا ممکن است برای او دلزدگی ایجاد شود. ما باید در هر موقعیّت از پوشش های مناسبی استفاده کنیم تا فرزندمان اذّیت نشود و به بازی کردم او لطمه ای وارد نکند.

و. استفاده از داستان
یکی دیگر از نکاتی که در زمینه خوشایند سازی حجاب خیلی تأثیر گذار است، داستان سرایی برای بچّه ها است. بیان قصّه و داستان از بچّه هایی که چادر سر می کنند و حجاب دارند، خیلی مؤثّر است. در واقع اینهنر پدر و مادرها است که در زمینه های مختلف از جمله حجاب، از خودشان قصّه تولید کنند؛ خصوصاً مادران به دلیل آن احساسات و عواطف خاصّ زنانه، می توانند قصّه های خوبی را برای فرزندان خود بیان کنند و به این ترتیب در آن ها تأثیر بگذارند.

ه. استفاده از پاداش و تشویق
یکی دیگر از راه هایی که در زمینه خوش آیند سازی می تواند به فرزندمان کمک کند، این است که زمان هایی که او چادر سر می کند، مورد توجّهات ویژه قرار گیرد؛ چراکه پاداش، تقویت کننده رفتار خوب است.
به عنوان مثال اگر قرار است که ما برای او دفتری بخریم، در این زمان قید می زنیم که این دفتر را برای دختر خوب چادری ام خریده ام و نباید این طور بگوییم که اگر چادر سر کردی، برایت دفتر می خرم! یا مثلاً می‌توانیم بگوییم:این بستنی را خریده ام، برای اینکه دخترم را با این چادر و حجاب بیشتر دوست دارم.
در این صورت این رفتار در چشم او خوشایند و دوست داشتنی تر جلوه می‌کند و به دوام این ویژگی مثبت در وجود او کمک شایانی می‌کند؛ ان شاءالله.