پرسش :
هر چه سعي ميكنيم تا با حرفهايمان ديگران را آزار ندهيم اما باز هم سخن از روي بيفكري به زبان جاري ميكنيم، چه كنيم تا قدرت كنترل بر زبان را افزايش يابد؟
پاسخ :
اگر زبان شما به بيان سخنان ناهنجار عادت كرده بايد به دستورالعملهاي زير توجه نماييد. تا كمكم از اين عادت ناپسند دوري كنيد.
1ـ شتابزده حرف نزنيد اول كمي فكر كنيد و پس از آن سخن بگوييد: همانطور كه حضرت علي (عليه السلام) فرمودند: «زبان عاقل از پس قلب او، و دل احمق از پس زبان او است»[1]
اين سخن زيبا بيانگر آن است كه شخص عاقل پيش از سخن گفتن ميانديشد و ميسنجد و از دل خود ميپرسد كه آيا اين كلام به صلاح او است؟ آيا به شخصيت ديگران لطمهاي نميزند؟ و بعد كه تمام جوانب امور را مورد بررسي قرار داد لب به سخن ميگشايد. ليكن فرد جاهل كه بدون فكر حرف ميزند يك دفعه متوجه ميشود كه شخصيت ديگران را كوبيده و باعث حسرت و اندوه خود شده است.
2ـبعد از صحبت كردن حرفهاي خود را مورد ارزيابي قرار دهيد. فكر كنيد كه سخن شما چگونه بوده آيا خود شما از چنين حرف زدني احساس شوق ميكنيد يا باعث سرافكندگي شده است چنانچه به نظرتان كلام ناپسند آيد ديگر آن را تكرار نكنيد.
3ـ دوستي را پيدا كنيد و روبروي هم بنشينيد و به نوبت، سخن بگوئيد و سپس دريافتهاي خود را نسبت به طرف مقابل و عكس العملهايي را كه مشاهده ميشود مورد دقت قرار دهيد. اگر عكسالعمل منفي است از آن كلام ديگر استفاده نكنيد و به دنبال سخن مطلوبتري باشيد.
4ـ اگر برايتان امكان دارد هر روز چند دقيقهاي سخن زيبا و پرمحتوي بر زبان جاري نماييد و آن را بر روي نوار ضبط كنيد و اين كار را تكرار كنيد تا زبان شما با سخنان خوب عادت نمايد.
5ـ هر شب حرف زدنهاي يك روزه خود را با ديگران مرور كنيد و ببينيد آيا جوري حرف زدهايد كه ديگران از شما انتظار دارند؟ اگر كلمات نادرست گفتهايد سعي كنيد فردا ديگر آن را تكرار نكنيد.
6ـ زندگي كساني را كه با سخنان بد خود ديگران را رنجاندهاند و نتايج سوئي را به دنبال داشته مطالعه و مورد دقت قرار دهيد، و واقعاً از آنان عبرت بگيريد.
7ـ هميشه سعي كنيد با افراد خوش سخن و از اخلاقي اسلامي بهرهمندند همنشين شويد. و از آنان الگو بگيريد.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] ـ علي (عليه السلام) امام اول، نهج البلاغه، قم، جامعة مدرسين حوزه علمية قم، ص 1096.
اگر زبان شما به بيان سخنان ناهنجار عادت كرده بايد به دستورالعملهاي زير توجه نماييد. تا كمكم از اين عادت ناپسند دوري كنيد.
1ـ شتابزده حرف نزنيد اول كمي فكر كنيد و پس از آن سخن بگوييد: همانطور كه حضرت علي (عليه السلام) فرمودند: «زبان عاقل از پس قلب او، و دل احمق از پس زبان او است»[1]
اين سخن زيبا بيانگر آن است كه شخص عاقل پيش از سخن گفتن ميانديشد و ميسنجد و از دل خود ميپرسد كه آيا اين كلام به صلاح او است؟ آيا به شخصيت ديگران لطمهاي نميزند؟ و بعد كه تمام جوانب امور را مورد بررسي قرار داد لب به سخن ميگشايد. ليكن فرد جاهل كه بدون فكر حرف ميزند يك دفعه متوجه ميشود كه شخصيت ديگران را كوبيده و باعث حسرت و اندوه خود شده است.
2ـبعد از صحبت كردن حرفهاي خود را مورد ارزيابي قرار دهيد. فكر كنيد كه سخن شما چگونه بوده آيا خود شما از چنين حرف زدني احساس شوق ميكنيد يا باعث سرافكندگي شده است چنانچه به نظرتان كلام ناپسند آيد ديگر آن را تكرار نكنيد.
3ـ دوستي را پيدا كنيد و روبروي هم بنشينيد و به نوبت، سخن بگوئيد و سپس دريافتهاي خود را نسبت به طرف مقابل و عكس العملهايي را كه مشاهده ميشود مورد دقت قرار دهيد. اگر عكسالعمل منفي است از آن كلام ديگر استفاده نكنيد و به دنبال سخن مطلوبتري باشيد.
4ـ اگر برايتان امكان دارد هر روز چند دقيقهاي سخن زيبا و پرمحتوي بر زبان جاري نماييد و آن را بر روي نوار ضبط كنيد و اين كار را تكرار كنيد تا زبان شما با سخنان خوب عادت نمايد.
5ـ هر شب حرف زدنهاي يك روزه خود را با ديگران مرور كنيد و ببينيد آيا جوري حرف زدهايد كه ديگران از شما انتظار دارند؟ اگر كلمات نادرست گفتهايد سعي كنيد فردا ديگر آن را تكرار نكنيد.
6ـ زندگي كساني را كه با سخنان بد خود ديگران را رنجاندهاند و نتايج سوئي را به دنبال داشته مطالعه و مورد دقت قرار دهيد، و واقعاً از آنان عبرت بگيريد.
7ـ هميشه سعي كنيد با افراد خوش سخن و از اخلاقي اسلامي بهرهمندند همنشين شويد. و از آنان الگو بگيريد.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] ـ علي (عليه السلام) امام اول، نهج البلاغه، قم، جامعة مدرسين حوزه علمية قم، ص 1096.
