پرسش :
من سوال فقهی را راجع به تعدد زوجه از حضرت عالی می خواهم سوال کنم. چرا تعدد زوجه (polygamy) فقط منحصر به مرد باشد در حالی که زنان نمی توتند تعدد زوج (polyandry) داشته باشند؟ آیا به خاطره اینکه نسل فرزندانشان معلوم نخواهد شد؟ حالا در عصر امروز تست دی ن ای (DNA)وجود دارد که می توان بچه ای که در سکم مادر شناسای کند؟
پاسخ :
هرچند همه احکام بر اساس مصالح و مفاسد است؛ و هر حکمی دارای فلسفه و علتی است؛ ولی بیان و کشف علت تمام جزئیات احکام، کار بسیار مشکلی است؛ نهایت اینکه بتوان ضوابط کلی برای احکام بیان نمود؛ که البته کلیت در اینجا به معنای اکثری است که قابل استثناست
حال با توجه این مطالب در مورد فلسفۀ حلیت تعدد زوجات برای مرد و حرمت آن برای زن می توان گفت: تعدد زوجات قبل از اسلام، امر عادي بوده و محدوده و ضابطۀ مشخصی نداشته است. اسلام آن را در چارچوب ضرورتهاي زندگي انسان محدود ساخته و براي آن قيد و شرايط سنگينی قرار داده است. قوانين اسلام براساس نيازهاي واقعي بشر و مصلحت تمام جامعه وضع شده است. در جامعۀ بشری واقعیت های زیر انکار ناپذیر است:
1. مردان در حوادث گوناگون زندگي، بيش از زنان در خطر مرگ قرار دارند و در جنگها و حوادث ديگر، قربانيان اصلي را آنها تشكيل ميدهند.
2. بقاي غريزۀ جنسي مردان از زنان طولانيتر است.
3. زنان به هنگام عادت ماهانه و قسمتي از دوران حاملگي، عملاً ممنوعيت آميزش دارند، در حالي كه در مردان اين ممنوعيت وجود ندارد.
4. زناني هستند كه به علل گوناگوني همسران خود را از دست ميدهند و اگر تعدد زوجات نباشد، آنها بايد براي هميشه بدون همسر باقي بمانند.
اين عوامل موجب بر هم خوردن تعادل ميان مردان و زنان ميشود و برای حفظ سلامت جامعه و افراد آن ناچاريم يكي از سه راه ذيل را انتخاب كنيم:
أ. مردان تنها به يك همسر در همۀ موارد قناعت كنند و زنان بيوه تا پايان عمر بدون همسر باقي بمانند و تمام نيازهاي فطري و خواستههاي دروني و احساسي خود را سركوب كنند.
ب. مردان فقط داراي يك همسر قانوني باشند، ولي روابط آزاد و نامشروع جنسي را با زناني كه بي شوهر ماندهاند، به شكل معشوقه برقرار سازند.
ج. كساني كه قدرت دارند بيش از يك همسر را اداره كنند و از نظر جسمي و مالي و اخلاقي مشكلي براي آنها ايجاد نميشود، نيز قدرت بر اجراي كامل عدالت ميان همسران و فرزندان دارند، به آنها اجازه داده شود كه بيش از يك همسر انتخاب كنند.
از میان این سه راه، اسلام راه سوم را اختیار کرده است. اگر چند شوهري را برای زنان جایز نمي داند به خاطر آن است که اولاّ: چند همسری خلاف طبيعت و روحيات است. ثانيا: بدين وسيله بهداشت و سلامت نسل به خطر ميافتد. ثالثا: شناخت انساب از بين خواهد رفت و... .
منبع: http://farsi.islamquest.net
هرچند همه احکام بر اساس مصالح و مفاسد است؛ و هر حکمی دارای فلسفه و علتی است؛ ولی بیان و کشف علت تمام جزئیات احکام، کار بسیار مشکلی است؛ نهایت اینکه بتوان ضوابط کلی برای احکام بیان نمود؛ که البته کلیت در اینجا به معنای اکثری است که قابل استثناست
حال با توجه این مطالب در مورد فلسفۀ حلیت تعدد زوجات برای مرد و حرمت آن برای زن می توان گفت: تعدد زوجات قبل از اسلام، امر عادي بوده و محدوده و ضابطۀ مشخصی نداشته است. اسلام آن را در چارچوب ضرورتهاي زندگي انسان محدود ساخته و براي آن قيد و شرايط سنگينی قرار داده است. قوانين اسلام براساس نيازهاي واقعي بشر و مصلحت تمام جامعه وضع شده است. در جامعۀ بشری واقعیت های زیر انکار ناپذیر است:
1. مردان در حوادث گوناگون زندگي، بيش از زنان در خطر مرگ قرار دارند و در جنگها و حوادث ديگر، قربانيان اصلي را آنها تشكيل ميدهند.
2. بقاي غريزۀ جنسي مردان از زنان طولانيتر است.
3. زنان به هنگام عادت ماهانه و قسمتي از دوران حاملگي، عملاً ممنوعيت آميزش دارند، در حالي كه در مردان اين ممنوعيت وجود ندارد.
4. زناني هستند كه به علل گوناگوني همسران خود را از دست ميدهند و اگر تعدد زوجات نباشد، آنها بايد براي هميشه بدون همسر باقي بمانند.
اين عوامل موجب بر هم خوردن تعادل ميان مردان و زنان ميشود و برای حفظ سلامت جامعه و افراد آن ناچاريم يكي از سه راه ذيل را انتخاب كنيم:
أ. مردان تنها به يك همسر در همۀ موارد قناعت كنند و زنان بيوه تا پايان عمر بدون همسر باقي بمانند و تمام نيازهاي فطري و خواستههاي دروني و احساسي خود را سركوب كنند.
ب. مردان فقط داراي يك همسر قانوني باشند، ولي روابط آزاد و نامشروع جنسي را با زناني كه بي شوهر ماندهاند، به شكل معشوقه برقرار سازند.
ج. كساني كه قدرت دارند بيش از يك همسر را اداره كنند و از نظر جسمي و مالي و اخلاقي مشكلي براي آنها ايجاد نميشود، نيز قدرت بر اجراي كامل عدالت ميان همسران و فرزندان دارند، به آنها اجازه داده شود كه بيش از يك همسر انتخاب كنند.
از میان این سه راه، اسلام راه سوم را اختیار کرده است. اگر چند شوهري را برای زنان جایز نمي داند به خاطر آن است که اولاّ: چند همسری خلاف طبيعت و روحيات است. ثانيا: بدين وسيله بهداشت و سلامت نسل به خطر ميافتد. ثالثا: شناخت انساب از بين خواهد رفت و... .
منبع: http://farsi.islamquest.net
