کنترل نگاه ها

امام علی علیه‌ السلام فرمودند:

الْعَیْنُ وِکَاءُ السَّهِ.

چشم، حافظ نشیمنگاه است.

نهج البلاغه: حکمت 458

همان طور که سید شریف رضی رحمه الله اشاره کرده این کلام امام علیه السلام از استعاره های شگفت انگیز است که نشستنگاه را به مشک و چشم را به سربند آن تشبیه کرده چون آنچه در مشک است با باز شدن سربند آن چه داخل آن است بیرون می ریزد. پس باید سربند که چشم باشد از بسیاری چیزها بسته بماند تا از بسیاری که آسیب ها در امان بماند.

ز دست دیده و دل هر دو فریاد
هر آنچه دیده بیند دل کند یاد
بسازم خنجری نیشش ز پولاد
زنم بر دیده تا دل گردد آزاد

بنابراین نگاه ها را باید کنترل کرد که در غیر این صورت باعث درد سر و گرفتاری می شوند.

حضرت مسیح علیه السلام می فرمودند:
اِیّاکُم و النَّظَرَ اِلی الَمحذوراتِ فَاِنَّها بَذرُ الشَّهَواتِ وَ نَباتُ الفِسقِ(1)
از نگاه کردن به آنچه منع شده است بپرهیزید زیرا که آن تخم شهوت و گیاه گناه است.

امام صادق علیه السلام درباره عوارض بعضی نگاه ها می فرمایند:
کَم مِن نَظرَهٍ اَورَثَت حَسرَهً طَوِیلَهً(2)
ای بسا نگاهی که حسرتی طولانی به بار آورده است.

گاهی یک نگاه و چشم چرانی یک عمر پشیمانی را برای شخص به وجود می آورد و به طور دائم خود را سرزنش می کنند که ای کاش نمی دیدم و فریب نمی خوردم و اصرار بر چشم چرانی نمی کردم ولی چاره ای ندارد جز سوختن و ساختن و تن به همه ضررها و ناملایمات آن نگاه بی جا دادن.

پی‌نوشت‌ها:
1- بحارالانوار، ج 104، ص 42
2- کافی، ج 5، ص 559

منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت، 1390.