نویسندگی
عباس خلیلی

(1350 -1272 ش)، روزنامه‏نگار، نویسنده و مترجم. در نجف متولد شد. وى مقدمات علوم عربى و ادبى را در همان شهر فراگرفت. به دنبال پیدایى نهضت ضد انگلیسى در عراق به مبارزه علیه انگلیسى‏ها پرداخت و از طرف آنها به اعدام محكوم شد ولى، از عراق به ایران گریخت و در روزنامه‏ى «رعد» مشغول به كار شد. پس از فرار سید ...

محمدابراهیم خلوتی محلاتی

(تو 1252 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به خلوتى. ملقب به صدیق خلوت و معروف به چرتى. در روزگار ناصرالدین‏شاه در معیت پدر به هندوستان رفت پس از چندى با هدیه‏هاى بسیار به نزد شاه بازگشت و پیوسته در دربار مى‏زیست. آثار وى: «آداب ناصرى»، در اخلاق؛ «مجموعه البلاغه»؛ «دیوان» اشعار. ...

عبداللَّه خلوتی شیرازی

(وف 1329 ش)، نویسنده. وى تحصیلات خود را در مدارس آمریكایى و الیانس و جاویدان به پایان رسانید. خلوتى درحدود هفده سالگى وارد دانشكده‏ى نظام شد و در جنگ جهانى اول سمت نایب اولى فرماندهى گروهان سواره را داشت پس از آن به خدمت در ژاندارمرى پرداخت. سپس از نظام كناره گرفت و به تحصیل علوم قدیم مشغول شد. از آثار ...

خواجه عبدالرحیم خلوتی تبریزی

(وف 859 ق)، خطاط، عارف، نویسنده و شاعر، متخلص به خلوتى. وى مرید مولانا محمد مغربى بود و تربیت از او یافت. پس از چندى به خدمت جمعى دیگر از بزرگان مثل سلطان خواجه على صفوى و شیخ زین‏الدین خوافى و شیخ كال خجندى نیز رسید. خلوتى در خوشنویسى از سرآمدان روزگار خود به شمار مى‏رفت و سند خط استادان آذربایجان و ...

سلیمان خان خلف شیرازی

(1331 -1254 ق)، خطاط، نویسنده و شاعر، متخلص به خلف. ملقب به ركن‏الملك. از بزرگان سلسله‏ى خلف بیگى شیرازى بود كه در شیراز به دنیا آمد. وى در ابتداى عمر به كسب علوم ادبى پرداخت و در خط نستعلیق و شكسته و سایر خطوط سرآمد شد. در سال 1277 ق كارگزار دولت بحرین شد و به سال 1281 ق منشى مخصوص مسعود میرزاى ظل‏السلطان، ...

حسین محمدعلی خطیبی

(تو 1295/1294 ش)، ادیب، روزنامه‏نگار و شاعر. در تهران متولد شد. وى تحصیلات ابتدایى و متوسطه را در دبیرستان ثریا و مدرسه‏ى دارالفنون، شعبه‏ى ادبى به پایان رسانید. سپس دوره‏هاى مختلف عالى دانشكده‏ى ادبیات و علوم انسانى را با موفقیت گذراند و در سال 1324 ش موفق به اخذ دكترى زبان و ادبیات فارسى شد. ملك‏الشعراء ...

محمدباقر خسروی کرمانشاهی

(1338 -1266 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به خسروى. در كرمانشاه به دنیا آمد. در اكثر علوم عقول و منقول بهره‏ى كافى داشت. در شاعرى تابع قدما بود. چون در اوایل عمر متوجه خدمت عرفا شد اكثر اوقاتش را به خلوت مى‏گذراند. خسروى و نهضت مشروطیت به آزادیخواهان پیوست و چندى نیز در همدان در زندان به سر برد و از آنجا ...

اصغر خرد شیرازی

(تو 1300 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به خرد. معروف به عرب. وى از اوان كودكى شعر مى‏گفت و از اول عمر به كار آزاد اشتغال داشت. وى مدتى با مدیر روزنامه «شفق» و روزنامه «همه» همكارى مى‏كرد و مدیر روزنامه «مرد بازار» بود. از آثار وى: «زلزله»، مجموعه اشعارى كه در روزنامه‏ها چاپ شده؛ «گلزار عشق»، مراثى ائمه اطهار. ...

خدایار هیربد

(وف 1318 ش)، نویسنده، مترجم و زبانشناس. وى برادر كوچكتر موبدان موبد یزد بود. او در كودكى به بمبئى رفت و در زبانهاى اوستا و پهلوى و انگلیسى و گجراتى، موفق به اخذ لیسانس شد و به استادى داشنگاه بمبئى رسید. پس از بازگشت به ایران، مدتى رییس انجمن ناصرى زرتشتیان بود و مدتى نیز در دبستان دین یارى و آموزشگاه ...

علی اکبر خدابنده ی نایینی

(1327 -1257 ش)، نویسنده. خدابنده از صاحب منصبان شركت شیلات بود. آثار وى: «آفات پنبه در ایران و طریق مبارزه‏ى با آنها»؛ «ملخ در ایران و طریقه‏ى دفع آن». ...

اردشیر خدابخش یزدی

(ز 1265)، شاعر و نویسنده. وى از زرتشتیانى بود كه مباحثات و مناظرات زیادى با بزرگان و علماى اسلام كرده است. خدابخش مباحثات مذكور را در مجموعه‏اى به نام «تیغ» جمع‏آورى كرده است. اردشیر شعر نیز مى‏سرود. ...

برهان الدین عبداللَّه ختلانی

(وف 893 ق)، شاعر و نویسنده. در تصوف تالیفاتى چند دارد، از آن جمله: «كشف الحجاب»؛ «شرح لمعات» عراقى. وى در سرودن شعر به زبان فارسى نیز توانا بود. ...

حسن خبیرالملک تهرانی

(مقتول 1314 ق)، نویسنده. از دوستان شیخ احمد روحى و میرزا آقاخان كرمانى بود و به اتفاق آنها به محضر سید جمال‏الدین اسدآبادى كه به دعوت سلطان عبدالحمید پادشاه عثمانى از لندن به استانبول آمده بود، رسید. وى در تبلیغ بیدارى ایرانیان و اعتلاى اتحاد اسلامى با احمد روحى و آقاخان كرمانى نامه‏هایى به نام «اتحاد ...

حبیب اللَّه خباز کاشانی

(تو 1296 ش)، شاعر و نویسنده. در شهر كاشان به دنیا آمد. از كودكى تا بیست سالگى در نانوایى مشغول كار بود، تا اینكه به فكر سوادآموزى افتاد و به كلاسهاى اكابر در مدرسه‏ى سعدى رفت و خواند و نوشتن آموخت. از همان زمان به سرودن شعر پرداخت و در انجمنهاى ادبى شركت جست. آثار وى: «دیوان» اشعار؛ «ارمغان كاشان»، درباره‏ى ...

خاوری

(س نهم ق)، شارح و نویسنده. وى از شارحان «لمعات» عراقى است. ...

احمد خان ملک ساسانی

(1346 -1260 ش)، نویسنده. ملقب به محتشم السلطان. در سویس تكمیل تحصیلات كرد و پس از بازگشت به تهران به مشاغل مختلفى گمارده شد. خان ملك در پایان عمر به فرانسه رفت و در سن 86 سالگى در همانجا در گذشت و جنازه‏اش در سوهانك شمیران به خاك سپرده شد از آثار وى: «سیاستگران عصر قاجار»؛ «دست پنهان سیاست انگلیس در ...

پرویز ناتل خانلری

(1369 -1292 ش)، شاعر، روزنامه‏نگار، نویسنده، زبانشناس و محقق. در تهران متولد شد. پس از اتمام تحصیلات ابتدایى و متوسطه، به دانشكده‏ى ادبیات راه یافت و موفق به دریافت لیسانس ادبیات فارسى شد و در ضمن تدریس، در مدارس تهران، به ادامه‏ى تحصیل پرداخت. وى با نگارش رساله‏ى «تحقیق در عروض فارسى»، موفق به دریافت ...

احمد گیلانی

(1005 -942 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به احمد. پدرش كاركیا، نهمین امیر كیاییان لاهیجان و خود نیز آخرین امیر این خاندان بود. در آغاز مذهب زیدیه داشت اما، به شیعه‏ى اثنى‏عشرى گروید. در روزگار شاه طهماسب در قلعه‏ى قهقهه حبس شد و پس از چندى آزاد و مجددا به حكومت گیلان برگزیده شد. اما از بیم سلطان صفوى به ...

روح اللَّه خالقی

(1344 -1285 ش)، موسیقیدان و نویسنده. در كرمان متولد شد. در دامان پدر و مادرى كه هر دو در نواختن تار مهارت داشتند تربیت یافت و از همان دوران كودكى به موسیقى علاقه‏ى زیادى نشان داد. دوره‏ى دبیرستان را در مدرسه‏ى آمریكایى و دارالفنون تهران طى كرد، سپس به مدرسه‏ى عالى موسیقى رفت و تحت نظر استاد علینقى وزیرى ...

اسماعیل حیرت تبریزی

(تو 1280 ش)، نویسنده. تحصیلات خود را در مدرسه‏ى لقمانیه و آمریكایى‏ها گذراند. وى پس از پایان تحصیلات به تدریس در دبیرستانهاى مختلف و دانشگاههاى نظامى پرداخت. اثر به جاى مانده از وى: «تعبیر خواب». ...