(تو ح 1362 -1290 ق). نویسنده. مترجم و شاعر، متخلص به دانش. در خانواده بازرگان پیشه در شهر استانبول متولد شد. در آنجا زبان فارسى، تركى و فرانسه را در مكتب رشدیه، دبستان ایرانیان و مدرسه فرانسویان آموخت و مدتى عضو هیات تحریریه روزنامه تركى «اقدام» بود و مدت مدیدى استاد زبان و ادبیات فارسى در دانشگاه استانبول ...

(؟)، نویسنده و مورخ. از جمله آثار وى «ابراهیم كلانتر» كه تاریخ میرزا ابراهیم كلانتر از دولتمردان روزگار زندیه است. ...

(1330 -1256 ش)، روزنامه‏نگار، زبانشناس، فرهنگ‏نویس و شاعر، متخلص به داعى. وى از سادات نیاكى بود كه در لاریجان متولد شد. در آمل و تهران و اصفهان صرف و نحو عربى و فارسى و سایر علوم را فراگرفت و در همان سالها مجله‏ى «الاسلام» را جهت مناظره با عیسویان در اصفهان دایر كرد. داعى پس از آموختن زبان انگلیسى به ...

(س یازدهم ق)، تذكره‏نویس، نویسنده و شاعر. وى گاهى عارف و گاهى شاه تخلص مى‏كرد. وى از نویسندگان و شاعرانى بوده كه تا اوایل سده‏ى دوازدهم هجرى مى‏زیسته است. تحصیلات خود را در ایران انجام داد و مدتى در خدمت شیخ بهاءالدین عاملى شاگردى كرد و بعد از آن سفرهایى به مكه و عتبات و هندوستان نمود و در بازگشت از ...

(س سیزدهم ق)، نویسنده. وى مولف دو كتاب به نام «روایات» است، مشتمل بر یك سلسله احكام دینى و قضایى؛ و آن پرسشهاى زرتشتیان مقیم هند است از دستوران و موبدان ساكن ایران در طول سیصد سال، از زمان سلاطین گوركانى تا زمان كریم خان زند، كه این سوال و جوابها توسط پیكهایى از هند به ایران و از ایران به هند فرستاده ...

(تو 440/417- وف 525 -515 ق)، فیلسوف، ریاضیدان، منجم، نویسنده و شاعر. در نیشابور متولد شد. با میمون بن نجیب واسطى، امام ابوالمظفر اسفزارى، حكیم ابوالعباس لوكرى عبدالرحمن خازنى و امام محمد غزالى همعصر بود. وى منجم دربار ملكشاه سلجوقى بود. سفرهایى به بلخ، اصفهان، بغداد و مكه داشت اما، بیشتر عمر خود را در ...

(وف 991 ق)، شاعر، نویسنده و خطاط. در آغاز از منشیان سلطان محمد خدابنده بود. پدرش قاضى خوى و سلماس بود و در سرودن شعر تركى و فارسى توانا. وى در خط تعلیق استاد بود و نسخ را هم ماهرانه مى‏نوشت. قاضى عبداللَّه علاوه بر متون فارسى، در متون عربى و تركى نیز مهارت داشت و «رساله‏اى در واجبات»، به زبان تركى دارد. ...

(وف 840 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به حسین. در روزگار شاهرخ میرزا، به خاطر سرودن یك بیت شعر مورد تكفیر حنفیان هرات واقع شد اما، چیزى بر او ثابت نشد. وى در خوارزم به زخم تیغ طایفه‏اى سپاه ازبك كشته شد و در كنار قبر استادش، خواجه ابوالوفا دفن شد. از آثار وى: «جواهر الاسرار و ظواهر الانوار»، شرحى بر «مثنوى» ...

(ح 1372 -1289 ق)، مجتهد، فقیه و نویسنده. در خویین متولد شد. مقدمات را در قزوین فراگرفت، سپس به عراق رفت و نزد علماى آنجا تلمذ كرد. شیخ عبدالكریم پس از پایان تحصیلات به ایران بازگشت و تا سال 1320 ش سمت ریاست حوزه‏ى علمیه‏ى زنجان را بر عهده داشت. در سال 1325 ش به قم رفت و در همان جا درگذشت. و در قبرستان ...

(1350 -1272 ش)، روزنامه‏نگار، نویسنده و مترجم. در نجف متولد شد. وى مقدمات علوم عربى و ادبى را در همان شهر فراگرفت. به دنبال پیدایى نهضت ضد انگلیسى در عراق به مبارزه علیه انگلیسى‏ها پرداخت و از طرف آنها به اعدام محكوم شد ولى، از عراق به ایران گریخت و در روزنامه‏ى «رعد» مشغول به كار شد. پس از فرار سید ...

(تو 1252 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به خلوتى. ملقب به صدیق خلوت و معروف به چرتى. در روزگار ناصرالدین‏شاه در معیت پدر به هندوستان رفت پس از چندى با هدیه‏هاى بسیار به نزد شاه بازگشت و پیوسته در دربار مى‏زیست. آثار وى: «آداب ناصرى»، در اخلاق؛ «مجموعه البلاغه»؛ «دیوان» اشعار. ...

(وف 1329 ش)، نویسنده. وى تحصیلات خود را در مدارس آمریكایى و الیانس و جاویدان به پایان رسانید. خلوتى درحدود هفده سالگى وارد دانشكده‏ى نظام شد و در جنگ جهانى اول سمت نایب اولى فرماندهى گروهان سواره را داشت پس از آن به خدمت در ژاندارمرى پرداخت. سپس از نظام كناره گرفت و به تحصیل علوم قدیم مشغول شد. از آثار ...

(وف 859 ق)، خطاط، عارف، نویسنده و شاعر، متخلص به خلوتى. وى مرید مولانا محمد مغربى بود و تربیت از او یافت. پس از چندى به خدمت جمعى دیگر از بزرگان مثل سلطان خواجه على صفوى و شیخ زین‏الدین خوافى و شیخ كال خجندى نیز رسید. خلوتى در خوشنویسى از سرآمدان روزگار خود به شمار مى‏رفت و سند خط استادان آذربایجان و ...

(1331 -1254 ق)، خطاط، نویسنده و شاعر، متخلص به خلف. ملقب به ركن‏الملك. از بزرگان سلسله‏ى خلف بیگى شیرازى بود كه در شیراز به دنیا آمد. وى در ابتداى عمر به كسب علوم ادبى پرداخت و در خط نستعلیق و شكسته و سایر خطوط سرآمد شد. در سال 1277 ق كارگزار دولت بحرین شد و به سال 1281 ق منشى مخصوص مسعود میرزاى ظل‏السلطان، ...

(تو 1295/1294 ش)، ادیب، روزنامه‏نگار و شاعر. در تهران متولد شد. وى تحصیلات ابتدایى و متوسطه را در دبیرستان ثریا و مدرسه‏ى دارالفنون، شعبه‏ى ادبى به پایان رسانید. سپس دوره‏هاى مختلف عالى دانشكده‏ى ادبیات و علوم انسانى را با موفقیت گذراند و در سال 1324 ش موفق به اخذ دكترى زبان و ادبیات فارسى شد. ملك‏الشعراء ...

(1338 -1266 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به خسروى. در كرمانشاه به دنیا آمد. در اكثر علوم عقول و منقول بهره‏ى كافى داشت. در شاعرى تابع قدما بود. چون در اوایل عمر متوجه خدمت عرفا شد اكثر اوقاتش را به خلوت مى‏گذراند. خسروى و نهضت مشروطیت به آزادیخواهان پیوست و چندى نیز در همدان در زندان به سر برد و از آنجا ...

(تو 1300 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به خرد. معروف به عرب. وى از اوان كودكى شعر مى‏گفت و از اول عمر به كار آزاد اشتغال داشت. وى مدتى با مدیر روزنامه «شفق» و روزنامه «همه» همكارى مى‏كرد و مدیر روزنامه «مرد بازار» بود. از آثار وى: «زلزله»، مجموعه اشعارى كه در روزنامه‏ها چاپ شده؛ «گلزار عشق»، مراثى ائمه اطهار. ...

(وف 1318 ش)، نویسنده، مترجم و زبانشناس. وى برادر كوچكتر موبدان موبد یزد بود. او در كودكى به بمبئى رفت و در زبانهاى اوستا و پهلوى و انگلیسى و گجراتى، موفق به اخذ لیسانس شد و به استادى داشنگاه بمبئى رسید. پس از بازگشت به ایران، مدتى رییس انجمن ناصرى زرتشتیان بود و مدتى نیز در دبستان دین یارى و آموزشگاه ...

(1327 -1257 ش)، نویسنده. خدابنده از صاحب منصبان شركت شیلات بود. آثار وى: «آفات پنبه در ایران و طریق مبارزه‏ى با آنها»؛ «ملخ در ایران و طریقه‏ى دفع آن». ...

(ز 1265)، شاعر و نویسنده. وى از زرتشتیانى بود كه مباحثات و مناظرات زیادى با بزرگان و علماى اسلام كرده است. خدابخش مباحثات مذكور را در مجموعه‏اى به نام «تیغ» جمع‏آورى كرده است. اردشیر شعر نیز مى‏سرود. ...