(س سیزدهم و چهاردهم ق)، عارف، نویسنده و شاعر. از آثار او است: «ده بند مراثى»، به ضمیمه‏ى وصیت‏نامه‏ى مجدالاشراف؛ «كنوز الاسرار»؛ «كرائم الكریمه»؛ «اسؤله‏ى پرویزیه»، موسوم به «رساله الغیبیه»، «قصاید و غزلیات» كه به سال 1306 ق در تبریز چاپ شده است. ...

(1326 -1268 ش)، نویسنده و روزنامه‏نگار. وى در آغاز مشروطیت به همراه دایى خود ملك‏المتكلمین در صف آزادى‏خواهان بود در سال 1294 ش روزنامه‏ى «راه نجات» را در اصفهان انتشار داد. وى در سال 1314 ش به مناسبت نوشتن مقاله‏اى به زندان افتاد و روزنامه‏اش توقیف شد. راه نجات پس از شهریور 1320 ش مجددا به انتشار روزنامه‏اش ...

(1259/1252/1243 -1198 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به راوى. ملقب به فاضل خان. اصل وى از طایفه بایندرى تركمان بود در گروس همدان متولد شد. پدرش در تربیت وى اهتمام بسیار كرد اما زمانى كه محمد شانزده ساله بود، پدرش درگذشت. بعد از مرگ پدر، او در شهرهاى مختلف ایران سیاحت كرد و به هنگام سلطنت فتحعلى‏شاه به تهران ...

(وف 795/770 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به شرف. معروف به شرف تبریزى. از شاعران صاحب فضل عراق و آذربایجان بود و شاگرد حسن بن محمود كاشى و معاصر سلمان ساوجى و از شاعران دربار سلطان اویس جلایر بود. وى در نظم و نثر تواناو استاد مسلم بوده و صاحب تالیفاتى چند، از جمله: «انیس العشاق»؛ «حدایق الحقایق»؛ «حقائق ...

(تو 1297 ش)، نویسنده، روزنامه‏نگار، مدرس. درتهران متولد شد. تحصیلات عالى خود را در كالج البرز و دانشسراى عالى به پایان رساند. از هنگام تحصیل در كالج در روزنامه‏ى «جوانان» مقالاتى منتشر مى‏نمود از شهریور 1320 ش فعالیت مطبوعاتى خود را در مقام سردبیرى و نویسندگى ثابت نمود. همچنین داستانها و مقالات فراوانى ...

(وف 187 ق)، حافظ، محدث و نویسنده شیعى. او را از اصحاب امام صادق (ع) شمرده‏اند. از عاصم احول و سلیمان اعمش و اسماعیل بن ابى‏خالد و عده‏اى دیگر حدیث روایت كرده است. با حفص بن غیثا همشاگردى بود. ابراهیم بن موسى رازى، ابوبكر بن ابى‏شیبه، ابوكریب، هناد، ابوسعید اشج و بسیارى دیگر از او روایت كرده‏اند. ابن‏معین ...

(؟)، نویسنده و شاعر. از آثار وى: «طرب القلوب» یا «مختارنامه» در داستان مختار و كینه‏جویى از خاندان اموى، در یك مقدمه و دوازده مجلس. ...

(ز 1312 ش)، نویسنده. در سال 1312 ش از دارالمعلمین عالى فارغ‏التحصیل و در وزارت معارف به خدمت مشغول شد. اثر او «اصول تمدن غرب و تطبیق آن با روحیات شرقى». ...

(ز 1313 ق)، نویسنده. وى شرح سفر خود از بمبئى تا فارس را در روزگار ناصرالدین‏شاه در سفرنامه‏اى به نام «امین الاخبار» نوشته و در آن به وصف روستاها و قصبات فارس نیز پرداخته است. ...

(ح 1110- ح 1199 ق)، نویسنده. در شیراز متولد شد. اوایل جوانى را به كتابت و استیفاء زندیه گذرانید. در اواسط عمر از آن شغل استعفا كرد و از شاه كوثر هندى- كه از مشایخ سلسله‏ى طیفوریه‏ى شطاریه بود- تلقین ذكر یافت از آن پس به خدمت سید قطب‏الدین محمد نیریزى درآمد و هم به دامادى وى سرافراز شد. چون سید درگذشت، ...

(س سیزدهم ق)، مورخ و نویسنده. از جمله آثار وى: «تاریخ مختصر دزفول»، از پایان صفویان تا روزگار نگارنده. ...

(1339 -1284 ش)، مدرس و نویسنده. در تهران متولد شد دوره‏ى ابتدایى را در مدرسه‏ى تمدن دوره‏ى متوسطه را در مدرسه‏ى سلطانى به پایان رساند. در سال 1305 ش وارد وزارت فرهنگ شد و مدت سه سال در آبادان بود. بعد از آن به سمت آموزگارى در مدارس ایرانیان در بصره و كاظمین و كربلا و نجف مشغول به تدریس شد. در سال 1311 ...

(1336 -1252 ش)، نویسنده، روزنامه‏نگار و شاعر، متخلص به مونس. پس از فراگیرى علوم مقدماتى به آموختن فقه و اصول و حكمت پرداخت. در سال 1317 ش به اتفاق پدر به مكه رفت و پس از فوت پدرش، تبلیغ و ارشاد مریدان او را به عهده گرفت و قطب سلسله‏ى نعمت‏اللهى گردید. در شروع نهضت مشروطه، به تاسیس انجمنهاى اسلامى و انصار ...

(س چهاردهم ق)، نویسنده و مترجم. وى كتاب «كامل التاریخ» ابن‏اثیر را ترجمه و به ظل‏السلطان فرزند ناصرالدین شاه پیشكش كرد، كه گویا آن نیز كامل نبوده است. ...

(1360 -1287 ق)، شاعر و نویسنده. معروف به معین‏الواعظین. وى از وعاظ معروف بود كه پیوسته مستمعین خویش را با نقل احادیث صحیحه سرگرم مى‏نمود و مورد وثوق عموم طبقات بود. ذاكر در اصفهان وفات یافت. از آثار وى: «تسلیه الفقراء و تذكره الاغنیاء»؛ «زاد العاصبین»؛ «فوائد الصلوات»؛ «مجازات النسوان»؛ «وقایع الظهور»، ...

(1317 -1260 ش)، مترجم و نویسنده. از پیشوایان مشهور زرتشتیان بمبئى بود كه در سال 1260 ش در بمبئى متولد شد. وى به همراه رابینات تاگور (شاعر معروف هندى) به ایران آمد. او «دیوان حافظ» را به انگلیسى ترجمه كرد و از شعراى معاصر ایران «تذكره‏اى» ترتیب داد و با ترجمه‏ى منتخبى از اشعار آنان چاپ كرد. وى سرانجام ...

(تو 1278 ش)، نویسنده. دیباج پس از اتمام تحصیلات دوره‏ى متوسط وارد خدمات وزارت فرهنگ شد و در دبیرستانهاى تبریز، اردبیل و ارومیه به سمت دبیرى و نظامت انجام وظیفه كرد. مدتى هم نمایندگى فرهنگ خلخال و نظارت ساختمانهاى فرهنگى و ابنیه تاریخى آذربایجان، كرمان و مشهد را به عهده داشت. در سال 1322 ش به ریاست فرهنگ ...

(تو 1298 ش)، نویسنده. او هم خود را به تهیه‏ى كتابهاى ارزان قیمت براى همگان خصوصا مستمندان معطوف نمود. از این لحاظ هرچه منتشر كرد براى هدایت مردم و بالابردن سطح معلومات عمومى بود. از آثار وى: «جبر سیكل اول متوسطه»؛ «خودآموز انگلیسى»؛ «دریچه‏اى از توحید»؛ «دستور زبان فارسى گرامر انگلیسى»؛ «گرامر فرانسه». ...

(س هفتم ق)، نوینسده و مترجم. از حال او اطلاع كافى در دست نیست ولى از مقدمه‏یى كه بر ترجمه‏ى «الفرجح بعد الشده» نوشته روشن مى‏شود كه او معاصر و مورد حمایت عزالدین طاهر فریومدى وزیر خرسان در عهد ایلخانان بود. خواجه عزالدین طاهر فریومدى، از عهد حكومت امیر ارغوان آقا ببعد متصرف اعمال دیوانى خراسان بود. زندگانى ...

(وف 1016 ق)، ریاضى‏دان، نویسنده و شاعر حروفى، متخلص به عیانى. ملقب به دهدار. وى از دانشمندان روزگار خود بود كه تالیفات بسیار در فنون مختلف به زبان عربى و فارسى داشت. وى در حافظیه به خاك سپرده شد. از آن جمله: «مفاتیح الاستخراج»؛ «زیده الالواح»، در جفر؛ «ایجاز مفاتیح الاعجاز»، در شرح گلشن راز؛ «رساله‏اى ...