نویسندگی
حسن کاشی آملی

(س هفتم و هشتم ق)، عالم امامى، نویسنده و شاعر، متخلص به كاشى. معروف به حسن كاشى. اصلش از كاشان بود اما در آمل به دنیا آمد و در آنجا نشو و نما یافت. وى از بزرگترین شعراى زمان خود بود كه هیچ گاه مدح شاهان نكرده و شعرهایش همگى در مدح ائمه اطهار (ع) به ویژه حضرت امیرالمؤمنین على (ع) بوده است. او از معاصرین ...

کاشف السلطنه

(1308 -1244 ش)، دانشمند و نویسنده. ملقب به چایكار. در تربت حیدریه به دنیا آمد. در كودكى پدر را از دست داد و تحت تكفل دایى خود حسام السلطنه قرار گرفت. وى پس از اتمام دروس مقدماتى وارد دارالفنون شد و به فراگرفتن زبان فرانسه و سایر علوم مشغول گردید. سپس به استخدام وزارت امور خارجه درآمد و به منشى‏گرى در ...

جمال ‏الدین ابوالقاسم عبداللَّه کاشانی

(س هفتم و هشتم ق)، مورخ و نویسنده. از خانواده‏ى هنرمندى بود كه اكثر آنها در كاشى كارى ماهر و استاد بوده‏اند. خود جمال‏الدین نیز از این حرفه اطلاعاتى كافى داشت ولى به كارهاى دیوانى و مشاغل ادبى و علمى پرداخت و به خدمت سلاطین ایلخانى درآمد. وى از جمله منشیان متعددى بود كه زیر دست خواجه رشیدالدین فضل‏اللَّه ...

نصرت اللَّه کاسمی ساروی تهرانی

(توح 1287 ش)، استاد دانشگاه، پزشك، روزنامه‏نگار، نویسنده، مترجم و شاعر، متخلص به نصرت. اصلش از مازندران بود و در تهران به دنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در دارالفنون به پایان رساند. وى بنابر ذوق و قریحه‏ى ادبى كه داشت، همزمان با تحصیل علوم ادبى، به تاریخ و فلسفه پرداخت و از محضر استادانى چون شیخ خندق آبادى ...

محمد کار

(تو 1285 ش)، پزشك، استاد دانشگاه و نویسنده. پس از اتمام تحصیلات ابتدایى دو سال به مدرسه‏ى آلیانس رفت و سپس وارد دارالفنون گشت. دوره مدرسه‏ى طب را در تهران گذراند و در 1314 ش، بعد از دو سال طبابت، براى تكمیل تحصیلات به اروپا عزیمت نمود و یك سال در برلن و سه سال در پاریس تحصیل نمود و موفق به اخذ دیپلم ...

ابوالحسن محمد قیسی طوسی

(وف 317 ق)، حافظ، محدث و مصنف. وى از عبدالله بن هاشم طوسى و اسحاق بن منصور كوسج و عبدالرحمان بن بشر و محمد بن یحیى ذهلى و همطبقه‏ى آنان حدیث شنید. ابوالولید حسان بن محمد فقیه و حافظ ابوعلى نیشابورى و احمد بن منصور حافظ و ابواسحاق مزكى و زاهر بن احمد سرخسى و دیگران از وى حدیث شنیدند. در نوقان طوس درگذشت. ...

ابوقریش محمد قهستانی الاصم

(وف 313 ق)، محدث، فقیه، حافظ و مصنف. وى در پى حدیث سفرهاى بسیار نمود. از ابومسلم قهستانى و محمد بن حمید رازى و احمد بن منیع بغوى و محمد بن زنبور مكى و اباكریب محمد بن علاء همدانى و یحیى بن حكیم مقوم و محمد بن مثنى عنزى و سلم بن جناده و محمد بن سهل بن عسكر و عبدالجبار بن علاء عطار و سعید بن عبدالرحمان ...

شرف الدین قهرمانی

(1323 -1279 ش)، نویسنده، فرهنگ‏نویس و مترجم. تحصیلات عالیه خود را در روسیه به پایان رساند سپس وارد خدمات ارتشى شد. سرانجام در یك سانحه‏ى هوایى درگذشت. از وى بیش از سى و هفت اثر به جاى مانده است. از آثار وى: «آموزش هوایى تاكتیك هوایى»؛ «استتار توپ»؛ «پیش‏آهنگ خلبان»؛ «خداى مى‏رساند»؛ «شاهسون و دیوانه»؛ ...

ابوالقاسم بن حسن قمی لاهوری

(وف 1324 ق)، عالم امامى، مفسر و مصنف. در كشمیر به دنیا آمد. نواب ناصر على‏خان، مروج مذهب جعفرى در لاهور، از وى خواست تا به لاهور رود و او به لاهور رفت و به كمك و تایید نواب ناصر على‏خان توانست كتابهاى خود را تألیف كند و به همت نواب نوازش على‏خان كابلى تصانیفش به چاپ رسید. وى در لاهور درگذشت. از آثار ...

قطب ‏الدین ابوالفتح محمد قطب جامی

(667 -557 ق)، صوفى و نویسنده. وى نوه‏ى شیخ احمد جام ژنده پیل و مؤلف كتاب «حدیقه الحقیقه» در تصوف است كه در 641 یا 642 آن را تألیف كرد. ...

عبدالوهاب قزوینی

(1306 -1263 ق)، نویسنده. معروف به ملا آقا. وى در گلیزور از توابع قزوین به دنیا آمد. ابتدا از مدرسین مدرسه دوتسعلى خان معیرالممالك در تهران بود و چون در علوم ادبى و شرح حال علما و رجال اسلام تبحر داشت، از طرف علیقلى میرزا اعتضادالسلطنه، وزیر علوم، به همراهى سه نفر دیگر براى نوشتن «نامه دانشوران» برگزیده ...

محمد معصوم قزوینی

(وف 1099 / 1091 ق)، عالم امامى، حكیم، ریاضیدان، محدث و مصنف. او ریاضیات را در محضر ملا محمد باقر یزدى، صاحب «عیون الحساب»، تلمذ كرد. امیر محمد معصوم در فلسفه و كلام شاگرد میرزا رفیعا امیر رفیع‏الدین نایینى بود. «اصول كافى» را بر استادش قرائت كرد و از او به دریافت اجازه نایل آمد. وى همچنین حاشیه‏ى استادش ...

حسینقلی قزل ایاغ

(وف 1336 ش)، پزشك و نویسنده. تحصیلات پزشكى خود را در فرانسه به پایان رساند. چند دوره از طرف مردم سمنان و دامغان و جندق وكالت مجلس را به عهده داشت. از رجال علم و ادب و از پزشكان بنام بود و در مجله «یغما» مقالات از او به چاپ رسیده است. در اواخر عمر كتابهاى خود را به كتابخانه‏ى دانشكده‏ى پزشكى و كتابخانه‏ى ...

عبدالعظیم قریب گرکانی

(ح 1344 -1258 ش)، ادیب، مدرس، نویسنده و شاعر. وى در قریه‏ى گركان تفرش از توابع اراك به دنیا آمد. مقدمات زبان فارسى و عربى را در زادگاه خود در خانه‏ى پدر آموخت. در 1311 ق به تهران آمد و زبان و ادبیات عرب و ریاضى را نزد برادر بزرگش، میرزا غلامرضا، تكمیل كرد. بعد «مطول» را در محضر شیخ باقر تهرانى، قوانین ...

ابوالقاسم قربانی

(س چهاردهم ش)، ریاضیدان، نویسنده و مترجم. آثار وى: «جبر براى سال سوم دبیرستانها»؛ «جبر و مثلث سال ششم طبیعى»؛ «حل المسائل مكانیك»؛ «حل المسائل هندسه»؛ «رسم فنى»؛ «متمم هندسه»؛ «هندسه ترسیمى و رقومى»، ترجمه؛ «هندسه‏ى فضایى»؛ «هندسه». ...

ابویعقوب اسحاق قراب سرخسی هروی

(429 -352 ق)، حافظ، محدث، مورخ، فقیه، زاهد و مصنف. محدث هرات بود. ابونضر فامى گوید كه وى بیش از هزار و دویست استاد داشته است. وى از عباس بن فضل نضرویى و جد مادرى‏اش، محمد بن عمر بن حفصویه، و ابوالفضل محمد بن عبدالله سیارى و عبدالله بن احمدن بن حمویه سرخسى و زاهر بن احمد سرخسى فقیه و خلیل بن احمد سجزى ...

مهدی قدسی

(تو 1279 ش)، پزشك و نویسنده. در تهران به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایى و متوسطه و پزشكى را در زادگاهش گذراند. چندى در سمت ریاست قرنطینه‏ى خوزستان به كار مشغول شد. در 1314 ش به پاریس عزیمت نمود. در انستیتو پاستور تحصیلات خود را تكمیل كرد. پس از بازگشت به ایران در انستیتو پاستور ایران به درمان بیماران مبتلا ...

ابوعلی حسین قبانی نیشابوری

(وف 289 ق)، حافظ، محدث و مصنف. یكى از اركان حدیث در نیشابور و شیخ محدثین در خراسان بود. وى در طلب حدیث سفرهاى بسیار نمود. از اسحاق بن راهویه و سهل بن عثمان و مصور بن ابى‏مزاحم و عمرو بن زراره و ابومصعف و حسین بن ضخاك و سریج بن یونس و ابوبكر بن ابى‏شیبه و ابراهیم بن منذر حزامى و محمد بن عباد مكى و عبیدالله ...

حسن قاینی خراسانی

(ز 1300 ق)، فقیه، عالم امامى، مجتهد، مدرس، نویسنده و محقق. او دوران تحصیلى خود را در قاین و اصفهان و نجف گذراند و با جمعى از بزرگان دوران خود مصاحب بود. وى معاصر و هم‏دوره‏ى شیخ مرتضى انصارى بود، و از محضر اساتیدى چون شریف العلماء و سید شفیع چاپلقى استفاده نمود و از سید شفیع جاپلقى صاحب اجازه بود. او ...

ابوطالب قاینی خراسانی

(1230- شهادت ح 1293 ق)، عالم امامى، فقیه، اصولى، رجالى، متكلم و مصنف. در قائن به دنیا آمد. مقدمات و علوم اولیه را همراه ملا محمد حسن قاینى نزد علماى قاین فراگرفت. آن‏گاه به مشهد رفت و از محضر استادانى چون آیت‏الله سید محمد رضوى، معروف به قصیر خراسانى، و آیت‏الله شیخ محمد رحیم بروجردى استفاده برد و به ...