(تر. مغ. آهن). (امیر) سردار و پادشاه بزرگ مغول (و. كش. 736 ه.ق.- جل. 771- ه.ق./ 1369 م.- ف. 807 ه.ق./ 10404 م.). وى پسر امیر ترغاى بود و در تركستان و میان طایفه براساس پرورش و در سوارى و تیراندازى مهارت یافت. در جوانى حكومت شهر «كش» به او واگذار شد، و پس از ازدواج با دختر خان كاشغر او را كورگان یعنى ...

اشك دوم، پادشاه اشكانى (214 -248 ق.م.). وى پس از اشك اول به تخت نشست و با سلوكوس كالى نیكوس جنگید و او را مغلوب كرد. ...

(طهمورث است.- جزو اول به معنى دلیر و نیرومند و جزو دوم جداگانه در اوستا به معنى قسمى سگ آمده) پادشاهى از سلسله داستانى پیشدارى. وى كه ملقب به به «دیو بند» است، پس از كشته شدن هوشنگ پادشاهى یافت و بر دیو غلبه كرد و چون در زمان او قحطى عظیم روى داد حكم كرد اغنیا غذاى روز خود را به فقرا دهند و هر دو طبقه ...

(تهم، است، پب. قوى، نیرومند + تن، دارنده تن نیرومند) لقب رستم بن زال رستم. ...

(طهماسب (ه.م.) از: تهم، پب،است. قوى، نیرومند+ اسب، دارنده اسب نیرومند) آخرین پادشاه سلسله داستانى پیشدادى. ...

(په. از «تور» قس. ایرج) یكى از سه پسر فریدون تور. ...

(است.- تورانى) یكى از سه پسر فریدون پادشاه پیشدادى. فریدون ممالك خود را به سه بخش تقسیم كرد: ایران را به ایرج و توران را به تور و شام را به سلم داد. سلم و تور بر ایرج حسد بردند و او را كشتند منوچهر پسر ایرج به خون‏خواهى پدر سلم و تور را به قتل رسانید و خود پادشاه شد. ...

پسر یزدگر سوم وى پس از قتل پدر به تخارستان رفت. امپراتور چین از سال 622 م.او را به پادشاهى شناخت و او به چین رفت ولى توفیقى نیافت و در 677 م. درگذشت. ...

بیست و نهمین پادشاه ساسانى. وى پس از «بوران» چند روز از سال 630 م. سلطنت كرد و پس از او آزرمیدخت بر تخت جلوس نمود. ...

(فیروز) پیروز اول. هیجدهمین پادشاه ساسانى (484 -459 م.) وى بر برادر خود هرمزد سوم طغیان كرد و به یارى هپتالیان بر او غالب شد ولى سلطنت او چندان به آسایش نگذشت. دفاع از سرحدهاى شمال و مشرق مستلزم اعمال نظامى بود و قحطى طولانى پدید آمد و بر مصایب جنگ افزود. وى در سال 484 در جنگ با هپتالیان مغلوى و مقتول ...

(است. محكوم تن) پسر كى گشتاسب، كه طبق سنت زردتشتیان، زردشت او را شیر و درون (نان مقدس) داد و فنا ناپذیر و جاویدانش كرد. وى از یاوران جاودانى سوشیانت (موعود زردشتى) است و با یاوران جاودانى دیگر در رستخیز خواهد برخاست و با سوشیانت در كار نو كردن جهان یارى خواهد كرد. ...

اتابك شمس‏الدین بن احمد بن یوسف شاه عم‏زاده و داماد اتابك نورالورد بن سلیمان شاه از اتابكان لر بزرگ است. امیر مبارزالدین محمد مظفرى در سال 757 ه.ق. پس از سركوبى اتابك نورالورد، پشنگ را به فرماندهى لرستان برگزید و او به محاصره قلعه‏اى كه نورالورد در آن شخصا اختیار كرده بود پرداخت و آن را تصرف نمود و چشم ...

پسرزاده تور بن فریدون، پدر افراسیاب تورانى (داستان). ...

لقب پادشاه اصفهان مقارن حمله عرب به ایران. ...

پس از وشمگیر زیارى، پسر بزرگش ابومنصور بهستون در طبرستان به جاى پدر نشست ولى جمعى از بزرگان با پسر كوچكتر وشمگیر به نام قابوس بیعت كردند. بهستون ناچار به پناه ركن‏الدوله دیلمى رفت و از طرف او مأمور طبرستان شد و ركن‏الدوله دختر بهستون را به زنى گرفت و آن زن مادر عضدالدوله معروف است (366 -357 ه.ق.). ...

اسماعیل عمادالملك تفرشى (ف. 1326 ه.ش./ 1366 ه.ق.) برادر دكتر ابوالحسن‏خان و پدر عبداللَّه بهرامى و فضل‏اللَّه بهرامى، از رجال دوره رضا شاه پهلوى. ...

(بهرام ششم) رئیس خانوداه مهران، سردار بزرگ ایران در دوره ساسانى. وى در زمان هرمز چهارم با تركان جنگید و آنان را شكستى فاحش داد: خاقان ترك كشته شده و پسرش اسیر گردید و تركان باج‏گزار ایران شدند. سپس بهرام عاصى شد و تاج و تخت را غصب كرد. (590 م.) و چون خسرو پرویز به سلطنت رسید، وى به عصیان ادامه داد. خسرو ...

ابونصر فیروز بن عضدالدوله دیلمى از حكمرانان دیالمه فارس است كه در 379 ه.ق./ 989 م. حكومت داشت. ...

بایدوخان، از ایلخانان مغولى ایران كه فقط چند ماه از سال 693 ه.ق./ 1295 م. سلطنت كرد، ولى غازان‏خان پسر ارغون‏خان كه حكومت خراسان را داشت مدعى او شد و به سبب بهانه‏اى به آذربایجان لشكر كشید. بایدو گریخت ولى گرفتار و كشته شد. ...

(تر. پرویزن، غربال) احمد بن على ملقب به شمس‏الدوله، از خانان تركستان كه در 389 ه.ق./ 99 م. پس از تسیخر ماوارءالنهر، بخارا را در مركز خود قرار داد و از آنجا بر ممالكى كه از بحر خزر تا حدود چین امتداد داشته، حكومت كرد. وى مؤسس سلسله ایلگ خانیان (ه. م.) به شمار مى رود. ...