(پش. نفى و سلب + پیر + دخت، دختر، دختر پیر ناشدنى) خواهر «بوران‏دخت» و دختر خسرو پرویز، ملكه ساسانى. وى در تیسفون تاج شاهى بر سر نهاد (360 م.) و چند ماهى بیش سلطنت نكرد. یكى از سپهبدان موسوم به فرخ هرمزد مدعى سلطنت شد، و ملكه را به زنى خواست، چون آزرمیدخت نمى‏توانست علنا مخالفت كند، در نهان وسیله قتل ...

وى یكى از سرداران نادرشاه بود كه پس از مرگ نادر، بر آذربایجان مسلط گردید و ارومیه (رضائیكه كنونى) را پایتخت خود قرار داد. در آغاز كار، كریم‏خان زند از او شكست یافت. ولى در پایان در ناحیه خشت (سر راه شیراز به بوشهر.) شهریار زند به یارى جنگجویان دشتستان و تنگستان بر سردار افغان غلبه یافت. (1167 ه.ق.). ...

(مقدس + مرد، مرد مقدس) هفتمین پادشاه اشكانى ایران كه شاید وى همان فرهاد (فرهاد چهارم یا فرهاد پنجم) باشد. ...

پسر هرمز دوم، نهمین پادشاه ساسانى، پس از مرگ هرمز دوم (302 یا 30 الى 310 م.) شورش و جنگ داخلى درگرفت و آذرنرسى پسر او به سلطنت رسید، ولى چون اعیان و نجباى مملكت را ناراضى كرد، پس از چند ماه از سلطنت خلع شد، یكى از برادرانش را كور كردند و برادر دیگرش را- كه هرمز نام داشت- به زندان افكندند. آذرنرسى یا ...

یكى از سرداران معروف خسرو پرویز است كه نامش در شاهنامه هم آمده. ...

(یو.) نام چند شاهزاده خانم ایرانى، در عهد هخامنشى، و مشهورترین آنان دختر كوروش بزرگ، زن داریوش اول و مادر خشایارشاى اول است. وى در «ایرانیان» اشیل نقش مهمى دارد. ...

(است. سنس.) پدر فریدون (ه.م.)، اثقیان. ...

(آبگار) از بزرگان ارمنستان، از خاندان اشكانى. خواهر وى «سندروگ» مدت 30 سال در ارمنستان سلطنت كرد. آبكار خود پادشاه خسرون (دولت دست نشانده پارت) بود و به لقب كبیر ملقب است. ...

(تر.) آخرین از اتابكان فارس دختر اتابك سعد بن ابوبكر. وى پس از سلجوقشاه در 666 پادشاهى فارس یافت، و به میل هولاگو با منگوتیمور پسر هولاگو ازدواج كرد، و به سال 686 در تبریز درگذشت، و با فوت وى سلسله اتابكان فارس (سلغریان) منقرض گردید. 672 -662 ق و 683 -682 ق، از زنان فرمانروا. وى دختر سعد بن ابوبكر زنگى ...

(مغ.: اباقا: ابقا) آباقاخان فرزند هولاكوخان و دومین ایلخان مغولى ایران است كه از 663 تا 670 ه.ق سلطنت كرد. وى به حسن خلق و رحم و عدالت مشهور بود، و چون دختر پادشاه مسیحى روم شرقى را به همسرى خویش اختیار كرد، بعضى مورخان او را مسیحى- یا طرفدار مسیحیت- دانسته‏اند. ...

درگذشت: آذر 1369. مهندس عبدالله والا سومین مدیر و صاحب امتیاز هفته‏نامه‏ى «تهران مصور» بود كه بیست و شش سال زیر نظرش چاپ مى‏شد. وى در مجلس شوراى ملى نماینده بود. فرزند میرزا حسین خان ظهیرالسلطان در 1301 ش در تهران تولد یافت. پس از انجام تحصیلات متوسطه وارد هنرسراى عالى شد و درجه مهندسى شیمى گرفت پس ...

تولد: 1282. درگذشت: 22 مرداد 1372، تهران. محمود كیهان استاد رشته‏ى اقتصاد دانشگاه تهران در سن نود سالگى در تهران درگذشت. او تحصیلات دانشگاهى را در فرانسه انجام داده بود و پس از بازگشت به استادى دانشگاه تهران نایل شد و سال‏هاى دراز تدریس مى‏كرد و ضمن آن كه خدمات دیگر دولتى را نیز عهده‏دار بود. وى مقالاتى ...

درگذشت: 1366. امان‏الله عزالممالك اردلان از معمرین رجال- كه عمرش ظاهرا از صد گذشته بود- در سال 1366 درگذشت. چند بار وزیر و وكیل مجلس شد. در «مهاجرت» از پیشگامان بود و در دولت نظام‏السلطنه كه در كرمانشاه تشكیل شد وزیر مالیه شد. خاطراتش درباره‏ى آن جریان را به نام اولین قیام مقدس ملى (1332) به چاپ رسانید. ...

مدرس. تولد: 1284، بجنورد. درگذشت: 1365، مشهد. حسین سامى‏راد، فرزند اسماعیل‏خان، تحصیلات ابتدایى را در زادگاه خود به پایان برد و دوره‏ى دبیرستان را در دارالفنون گذراند. در سال 1305 در میان نخستین گروه دانشجویان اعزامى به خارج از ایران، براى طى‏ى دوره پزشكى و گرفتن تخصص به پاریس رهسپار گردید و پس از ...

مدرس. تولد: 1293. درگذشت: آذر 1365، ژنو. محمدعلى هدایتى، فرزند حاج سید احمد هدایتى، تحصیلات خود را در رشته‏ى حقوق به پایان برد. پس از مراجعت به ایران سال‏ها به تدریس حقوق مدنى در دانشكده‏ى حقوق اشتغال داشت. مدتى هم ریاست آن دانشكده‏ى را بر عهده گرفت. چندى هم نماینده مجلس شوراى ملى و وزیر دادگسترى ...

مترجم، مورخ. تولد: 1291، سارى. درگذشت: 15 فروردین 1369. غلامعلى وحید، فرزند مصطفى، در اوایل كودكى پدرش را از دست داد و پس از پایان دوره‏ى شش ساله‏ى ابتدایى در سارى به تهران رفت و متوسطه را در دارالنون خواند و پس از فراغت از تحصیل دانشگاهى در وزارت امور خارجه وارد خدمت شد. شش سال در لندن در سفارت ایران ...

حقوق‏دان. تولد: 1285، تهران. درگذشت: آبان 1364، نیویورك. پس از پایان بردن دوره‏ى مدرسه‏ى دارالفنون جزو دانشجویان اعزامى به فرانسه رفت و در رشته‏ى حقوق به اخذ درجه‏ى دكترى نایل شد و رساله‏ى دكتریش را درباره‏ى «حقوق در عصر ساسانى» نوشت. ضمنا در فلسفه و علوم اجتماعى داراى درجه‏ى لیسانس شد. پس از بازگشت ...

محقق، شاعر، مؤلف. تولد: 1295، سارى. درگذشت: 9 اردیبهشت 1368، تهران. احسان طبرى، فرزند فخر طبرى ملقب به فخرالعارفین، در شش سالگى به مكتب سید عبدالمجید رفت و قرآن را تعلیم گرفت و خواندن و نوشتن آموخت. نصاب‏الصبیان و كتاب‏هاى جودى و جوهرى را نیز خواند. در هفت سالگى به مدرسه‏ى احمدیه رفت و پس از پایان ...

استاد، مترجم، محقق، مؤلف. تولد: 1297، اراك. درگذشت: شهریور 1364، لندن. محمود صناعى كه اشعار خود را با عنوان «هونر» (فرود) و «هونر» (م) منتشر مى كرد، پس از پایان تحیلات متوسطه در كالج آمریكایى تهران از دانشكده‏ى ادبیات و دانشكده‏ى حقوق دانشگاه تهران در رشته‏هاى فلسفه و علوم تربیتى و ادبیات پارسى و ...

مدرس، جامعه شناسى، محقق. تولد: آذر 1284، تهران. درگذشت: 9 اردیبهشت 1370. غلامحسین صدیقى، فرزند حسین اعتضاد دفتر، تحصیلات ابتدایى و متوسطه خود را در تهران در مدارس علمیه، آلیانس و دارالفنون گذراند و سپس در سال 1309 براى ادامه‏ى تحصیل جزو دومین گروه دانشجویان اعزامى به اروپا به فرانسه رفت. در ...