خط
حسن ساوجی

(وف 1255 ق)، خطاط از خطاطان دربار فتحعلى شاه قاجار بود. وى نستعلیق را نیكو مى‏نوشت. ...

حسن ساعتساز

(وف 1280 ق)، خطاط. حرفه‏ى وى ساعت‏سازى بود. او نستعلیق را خوش مى‏نوشته است. ...

حسن رضا

(س چهاردهم ق)، خطاط. از آثار او: دو لوحه بر مزار مولوى، ثلث شش دانگ عالى و نسخ دو دانگ خوش، با رقم: «حرره الحاج السید حسن رضا غفراللَّه ذنوبه سنه 1329»، در قونیه؛ یك لوحه‏ى مذهب عالى ریحان و ثلث شش دانگ جلى و نسخه دو دان جلى عالى، با رقم: «بنده‏ى آل‏عبا سید حسن رضا 1323»، در دانشگاه استنابول. ...

حسن خوانساری

(س سیزدهم ق)، خطاط. از آثار او: یك قطعه نسخ و رقاع كتابت خوش، با رقم: «حرره العبد الاقل حسن الخوانسارى فى زمان القحط و الغلا 1232 و نزول انواع البلا»؛ قرآن وزیرى كوچك جلد روغنى، نسخه خوش، با رقم: «... حسن الخوانسارى فى شهر ربیع‏الاول من سنه 1209 تسع و ماتین و الف من الهجره المباركه...»؛ «زاد المعاد» ...

حسن خان شاملو

(ز 1052 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به حسن. از بزرگان امراى شاملو بود كه پیوسته در دربار شاهان صفوى مصدر مشاغل مهم بودند. حسن خان در زمان سلطنت شاه عباس اول به جاى پدر خود، امیرالامراء و بیگلربیگى خراسان شد و تا زمان شاه صفى همچنان حكومت هرات را داشت. او بیشتر اوقات خود را صرف مجالست فرهیختگان و شاعران و ...

حسن حسنی

(ز 1314 ق)، خطاط، از آثار او: یك لوحه ثلث یك دانگ كتیبه‏ى عالى، با رقم: «كتبه حسن حسنى 1314»، در ابوجامع بورسه. ...

حسن تفتی

(وف 1295 ق)، خطاط. وى از اعیان یزد و از شكسته‏نویسان برجسته بود. ...

حسن تبریزی

(س دهم ق)، خطاط. از هنرمندان تبریز بود كه بعد از تصرف این شهر به دست عثمانیها در زمان سلطان محمد صفوى، پدر شاه عباس، به اصفهان و سپس به قزوین رفت. وى در مسجد جامع قزوین به مشق و كتابت اشتغال داشت. خط او را كمتر از استادان سته ندانسته‏اند. ...

حسن بغدادی

(س دهم ق)، نقاش، مذهب و شاعر. بغدادى الاصل و مقیم تبریز بود كه در هنر خود سرآمد مستعدان و رموز و دقایق آن شهره شهر به شمار مى‏رفت. در بدایت حال به تهذیب و آرایش روضه‏ى مطهره‏ى امام حسین (ع) مفتخر شد و در نزد شاه طهماسب اول قدر و منزلت والایى كسب كرد. به همین دلیل فرمان ریاست جماعت هنرمندان شهر تبریز ...

محمد حسن حداد اصفهانی

(س سیزدهم ق)، خطاط. مشهور به ناقوسى. از آثار او: ادعیه نیم ربعى، جلد روغنى، مذهب به خط نسخ و رقاع و كتابت خوش و با رقم: «... انا العبد... اقل الحاج ابن حاجى محمد تقى، محمد حسن الاصفهانى فى سنه 1237» و «خط حاج حسن حداد»؛ ادعیه نیم ربعى جلد میشن مذهب، نسخ كتابت جلى متوسط، با رقم: «... حاجى محمد حسن الاصفهانى ...

محمدمهدی حجاب شیرازی

(1304 -1224 ق)، خطاط. و شاعر، متخلص به حجاب در شیراز متولد شد و در همان جا كسب كمالات كرد و مقدمات ادبى و عربى، منطق، كلام و حكمت الهى را آموخت. سپس براى تجارت به هند رفت و در كنار تجارت، به عبادت و صحبت اصحاب كمال روزگار مى‏گذرانید او گاهى شعر نیز مى‏سرود و در خط شكسته تعلیق مهارت داشت. فرزند وى، سحاب، ...

فتحعلی حجاب شیرازی

(وف 1269 ق)، خطاط، مذهب و شاعر، متخلص به حجاب. وى شاگرد وصال شیرازى بود. در سال 1266 ق با پسران وصاف به هندوستان رفت و دو سال بعد به شیراز بازگشت. حجاب انواع نستعلیق را از شش دانگ تا غبار استوار و عالى مى‏نوشت و در سرودن شعر نیز مهارت داشت. صاحب «حدیقه الشعراء» آورده: «... در رسوم شاعرى هم بین‏الاقران ...

حبیب اللَّه همدانی

(س سیزدهم ق)، خطاط. در شكسته‏نویسى استاد بود. از آثار او: دو قطعه به قلم كتاب خوش، با رقم: «العبد الاقل حبیب‏اللَّه غفر ذنوبه» و «اقل خلق اللَّه حبیب‏اللَّه غفر ذنوبه»؛ یك قطعه با رقم: «در روز جمعه بیست و ششم شهر شعبان المعظم بتاریخ هزار و دویست و هشتاد و پنج هجرى... اقل خلق اللَّه حبیب‏اللَّه تحریر ...

حبیب اللَّه کاتب

(س دوازدهم و سیزدهم ق)، خطاط. از آثار او: یك قطعه با سفیدآب روى كاغذ مشكى، به خط ثلث دو دانگ جلى عالى و نسخ كتابت و رقاع خوش، با رقم: «مشقه العبد المذنب حبیب‏اللَّه الكاتب» (قرن 13 -12). ...

حبیب اللَّه قاجار

(ز 1308 ق)، خطاط. به خط وى مرقعى به قلم سه دانگ و دو دانگ متوسط در كتابخانه‏ى سلطنتى است، با رقم: «كمترین غلام خانه‏زاد حبیب‏اللَّه قاجار، سنه‏ى 1308». ...

حامدی اصفهانی

(ز 884 ق)، شاعر، صوفى و خطاط. از متصوفین پیرو طریقه‏ى مولوى بود، كه پس از جهانگردى بسیارى به خاك عثمانى و به دربار سلطان محمد فاتح راه یافت و سمت شیخى مزار مولانا جلال‏الدین در قونیه را عهده‏دار شد. به جز «دیوان» شعرش، اشعارى در پاسخ معماهاى جامى سرود و نیز براى فرزندش، محمود، زایجه‏اى به فارسى شامل ...

محسن حالی اردبیلی

(ح 1333 -1247 ش)، خطاط، شاعر و صوفى. معروف به عمادالفقرا. در اردبیل متولد شد. از عرفاى سلسله‏ى ذهبیه مقیم اردبیل بود. در عتبات وفات یافت. از آثار وى: رساله‏ى «افاضه‏ى روحیه»؛ «آینه‏ى بیابان»؛ «آیات الرجعة»؛ مثنوى «تذكرة السالكین»؛ رساله در «تصوف»؛ ترجمه‏ى «غررالحكم و دررالحكم» به شعر؛ «قصیده‏ى عشقیه». ...

حالتی گیلانی

(تو ح 980 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به حالتى. از مردم لاهیجان و از سادات آن سامان بود. شعر مى‏گفت و خط نستعلیق و شكسته را خوش مى‏نوشت. از اوست. آنكه شادى از جفاى سرو آزادى نداشت بود آزاد از غم ما، خاطر شادى نداشت ...

ابوعبداللَّه محمد حاکم نیشابوری

(405 -321 ق)، حافظ، محدّث، فقیه و عارف. معروف به ابن البیّع و مشهور به شیخ المحدثین. در نیشابور متولد شد. از همان دوران كودكى به تحصیل علم و دانش پرداخت. وى در طلب علوم عصر بویژه دانش حدیث كه پرجاذبه‏ترین دانشهاى آن روزگار بود به نقاط مختلف عالم اسلامى از نیشابور تا عراق و حجاز و مارواءالنهر و دیگر بلاد ...

کمال الدین حسین حافظ هروی

(وف 974 /973 ق)، خطاط و قارى. معروف به واحدالعین. اصل وى از هرات بود ولى، به مشهد رفت و از آنجا به قم و به اردوى شاه طهماسب صفوى پیوست. او در خواندن قرآن در خراسان شهرت فراوانى داشت و مورد توجه بزرگان و پادشاهان بود. كمال‏الدین جز نستعلیق، انواع خطوط را ماهرانه و استادانه مى‏نوشت. از آثار وى: یك نسخه ...