(س یازدهم ق)، خطاط. وى همه اقلام را خوش مىنوشت و از آثار او قطعهاى است به اقلام مختلف از جمله شكسته تعلیق نیم دو دانگ خوش، با رقم: «این صفحه مرقوم شد برسم مطالعهى شریف اعلیحضرت... سلطان عادل، آنكه بود:
بود سلطان درویشان عالم
بدرویشى و سلطانى مسلم
خلد اللَّه ایام حكومته و دولته الى یومالدین كتبه ...
(س دهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به وصالى. در تبریز به دنیا آمد. وى در كتابت نستعلیق متبحر بود و شعر نیز مىسرود. او هنگام سفر به هند، در كاشان با تقىالدین كاشانى، صاحب «خلاصة الاشعار»، ملاقات نمود. ...
(1262 -1197 ق)، عالم، ادیب، شاعر، عارف و خطاط. مكنى به ابواحمد. مشهور به میرزا كوچك. وى از هنرمندان ذوفنون بود كه در شیراز به دنیا آمد. خاندانش در دورهى صفویان و افشاریان و زندیان داراى مناصب دیوانى بودند و خود نیز از بزرگان دانش و ادب و هنر در دورهى فتحعلى شاه و محمد شاه قاجار بود. او در آغاز جوانى ...
(س یازدهم و دوازدهم ق)، مورخ، ادیب، خطاط و شاعر، متخلص به وحید. در قزوین به دنیا آمد. در عهد صفویه مىزیست و از شاعران و منشیان عصر خود بود. وى پس از كسب دانش و مهارت در ادب و خوشنویسى و ترسل و سیاق، وارد خدمات دیوانى و از دفترنویسان دیوان شد. در زمان شاه عباس دوم (1077 -1052 ق) به منصب واقعهنویسى انتخاب ...
(تو 1034 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به وحشت. از سادات طباطبایى اردستان بود كه در زواره به دنیا آمد. وى خطوط هفتگانه به ویژه نستعلیق را بسیار خوش مىنوشت. به هندوستان مسافرت كرد و در 1073 ق به اصفهان مراجعت نمود. او پس از مدتى توقف در اصفهان و یك سال پیش از تحریر «تذكرهى نصرآبادى» (تألیف شده در 1083 ق) ...
(ح 1004 -932 ق)، خطاط. وى عموى قاضى احمد قمى، صاحب «گلستان هنر» بود. مطابق شرح حالى كه از میر خلیلاللَّه در این كتاب آمده است، او ابتدا به مشق شكسته تعلیق در شیوهى درویش عبداللَّه پرداخت و بعدها به نستعلیق توجه كرد و چون در ملازمت شاهزادهى هنرمند صفوى، سلطان ابراهیم میرزا بود، در این فن از وى بهرهها ...
(وف 1292/ 291 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به وجدى. در شیراز به دنیا آمد. پدرش حاكم لارستان بود. وجدى خط نستعلیق را خوش مىنوشت و شعر نیز مىسرود. اثر وى «دیوان» شعر است. از آثار خطى وى: یك نسخه «دیوان» ادیب صابر، به قلم كتابت متوسط، با رقم: «حسب الفرمایش... بیوك خان افشار... سمت تحریر یافت، كتبه الحقیر الفقیر ...
(تو 1299 ش)، نقاش، مذهب و خطاط. در كرج به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات ابتدایى و متوسطه، وارد دانشكدهى هنرهاى زیبا شد و از محضر استادانى چون: على محمد حیدریان، رفیع حالتى، ابوالحسن صدیقى و اسماعیل آشتیانى بهره جست. او در به كار گرفتن طرحها و رنگهاى مختلف، استادى تمام عیار است. آثار وى در 1342 ش به ...
(ح 1229 -1152 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به واله. در اصفهان به دنیا آمد. در جوانى براى تكمیل تحصیلات به عراق رفت و پس از بازگشت به اصفهان، حجرهاى براى خود ترتیب داد و بعد از ساخته شدن تكیهى والهیه به دستور حاج محمد حسین خان نظامالدوله، به آنجا نقل مكان كرد و تا پایان عمر همان جا زیست. واله از مشاهیر ادبا ...
(وف 1302 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به واصلى. وى خط نستعلیق را خوش مىنوشت و در سرودن شعر نیز دست داشت. صاحب «آثار عجم» آورده كه اشعارش در حدود پنج هزار بیت و متفرق است و مادهى تاریخ وفات او را چنین گفته:
كلك فرصت بهر تاریخش نوشت
«واصلى در قرب یزدان واصل است» ...
(وف 1200 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به واصلى. اصلا ایرانى بود و در دهلى به دنیا آمد. وى شعر مىگفت و از موسیقى آگاه بود و چون نسبت به شاه واصل ارادتى داشت، واصلى تخلص مىكرد. از آثار وى: «دیوان» شعر. ...
(س یازدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به واثق. اهل اصفهان و با صاحب «تذكرهى نصرآبادى» (ز 1083 ق) معاصر بود. وى به تحصیل پرداخت و در اكثر علوم مهارت یافت. واثق انواع خط، از جمله خط كوفى را خوش مىنوشت. اشعارى از وى در تذكرهها آمده است. ...
(ز 1248 ق)، خطاط. از آثار وى: یك قطعه نسخ و رقاع كتابت جلى و كتابت خفى عالى، با رقم: «حرره فى یوم الاربعاء... ابن محمد رحیم النیریزى، محمدكاظم سنة 1216 من الهجرة النبویه»؛ صحیفهى مذهب مرصع، نسخ كتابت خفى خوش، با رقم: «... و انا العبد... ابن محمد رحیم النیریزى، محمدكاظم فى نصف الاخر من العشر الاوسط من ...
(ز 1244 ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه «زادالمعاد»، نسخ كتابت خوش، با رقم: «قد تم الكتاب... فى شهر شوال المكرم، كتبه العبد الاثم الجانى محمدحسین النیریزى سنة 1244». ...
(1312 -1248 -1247 ق)، عالم دینى، فقیه، خطاط و شاعر، متخلص به نیر. مشهور به حجتالاسلام تبریزى. وى از مشاهیر فرقهى شیخیه در آذربایجان بود. او و پدرش از اولین كسانى هستند كه بر مسلك على محمد باب ردیه نگاشتند. در تبریز به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت و مقدمات را فراگرفت. سپس به نجف رفت. پس از فراگیرى ...
(1263 -1197 ق)، خطاط، طبیب و شاعر، متخلص به نیاز. مشهور به خوشنویس. از سادات شیراز بود. طب و حكمت و سایر علوم را در محضر پدر آموخت و نزد دایى خود، حاج میرزا ابراهیم مجتهد، فقه و اصول را فراگرفت. وى در خط شكسته نیز ماهر بود و این فن را نزد خواجه ابوالحسن خوشنویس فسایى، شاگرد بلا واسطهى درویش عبدالمجید ...
(وف 1234/ 1224 ق)، خطاط و شاعر. در جوانى به كسب علم پرداخت. چند سالى در زمرهى اهل قلم و دبیران بود و در دیوان حسینعلى میرزا فرمانفرما، خدمت مىكرد. وى پس از چندى از ملازمت دست كشید و گوشهنشینى و عزلت را برگزید. نیاز خط شكسته و نستعلیق را خوب مىنوشت و در نظم و نثر نیز مهارت داشت. از آثارش: «دیوان» ...
(س سیزدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به نیاز. بعضى تخلص وى را نیازى نوشتهاند. نیاى او، میر شاه تقى جوشقانى، نزد شاه سلیمان صفوى معتبر بوده است. نیاز در زمان سلطنت فتحعلى شاه قاجار (1250 -1212 ق)، مىزیست. مؤلف «حدیقةالشعراء» از قول احمد بیگ گرجى، صاحب «تذكرهى اختر»، مىگوید كه نیاز از طالبان عالم است و ...
(وف 1255 ق)، خطاط. وى در روستاى تاكر، از توابع نور مازندران، به دنیا آمد و تحصیلات مقدماتى را در قریهى كلاكه گذراند. سپس به تهران آمد و در دستگاه امام ویردى میرزا، فرزند فتحعلى شاه قاجار، به خدمت منشىگرى پرداخت. میرزا عباس در خوشنویسى استادى نداشت و از روى قطعاتى كه از میرعماد به دست آورده بود، مشق ...
(س دهم و یازدهم ق)، قاطع. اهل بدخشان بود و در مشهد مىزیست. صاحب «گلستان هنر» گوید: "... به غایت پیر نورانى با صفا بود، خط مولانا میرعلى را در نظر مىنهاد و آنچنان مىبرید كه هیچ فرقى و مزیتى میانهى آن بریده و آن قطعه نبود". وى در مشهد درگذشت. ...