(1334/1331 -1281 ش)، عالم دینى و خطیب. از شاگردان آیت‏اللَّه شاه‏آبادى و آیت‏اللَّه میرزا احمد آشتیانى بود. درى در تهران درگذشت و در امامزاده عبداللَّه شهر رى دفن شد. از آثارش «چهار شب جمعه»، در رد بهائیت است. ...

(1325 -1251 ق)، فقیه، عارف، حكیم، تذكره‏نویس، شاعر، متخلص به داور. در شیراز متولد شد. در زادگاهش علوم ادبى و عربى، فقه و اصول و ریاضیات را فراگرفت و در عین حال مشغول ریاضت نیز بود. به كرمان رفت و در آنجا هم چله‏نشینى كرد و هم ریاضیات را تكمیل كرد و در شیراز مدتى به تدریس فقه و اصول و تفسسیر كلام پرداخت. ...

(س پنجم و ششم ق)، محدث و وعظ. وى مولف كتاب «آثار الابرار و انوار الاخیار»، در حدیث است كه شیخ منتجب‏الدین آن را به واسطه‏ى استاد خود سید مرتضى بن مجتبى رازى از خود داعى حسینى روایت كرده است. ...

(س سیزدهم ق)، خطیب و شاعر. اهل تربت حیدریه بود. وى واعظى فاضل و دانشمند بوده كه گاهى هم شعر مى‏سروده است. این بیت از او است: شكستم عهد و پیمانى كه با زهد و ریا بستم چو بستم بر در میخانه با پیمانه پیمانى ...

(وف 1327 ق)، شاعر و واعظ. وى اهل شاهرود بود و در وعظ بسیار توانا و داراى سحر بیان بود. طرز بیان وى طورى بود كه فقهاى زمانش به بیان او با حسن نظر نگاه نمى‏كردند. بیان در سرودن شعر توانا بود. ...

(1390 -1320 ق)، عالم دینى و فقیه. در روستاى بهار در دو فرسنگى همدان به دنیا آمد. در سال 1336 ق به تهران آمد و نزد آخوند ملاعلى همدانى و شیخ باقر اصفهانى و آقا سید على ورامینى به تحصیل پرداخت. در سال 1341 ق به قم رفت و نزد آیت‏اللَّه خوانسارى و آیت‏اللَّه میرزا محمد همدانى سطوح نهایى فقه و اصول به پایان ...

(تو 1290 ش)، فقیه، مترجم، نویسنده، خطیب و شاعر. معروف به سید صدرالدین و مشهور به صدر بلاغى. وى در نایین متولد شد. در سیزده سالگى به اصفهان رفت و مدت شش سال در حوزه درس استادان آن دیار مشغول به تحصیل ادب و منطق و فقه و اصول شد. سپس به شیراز رفت و یازده سال در آن جا به تكمیل تحصیلات خود پرداخت. در 1318 ...

(167 -96 ق)، شاعر، خطیب و ادیب. ملقب به مرعث، چون در كودكى گوشواره در گوش مى‏كرد. در بصره نابینا متولد شد. اصلا از شاهزادگان طخارستان بود. از ده سالگى به زبان عربى شعر مى‏گفت و چون به سن رشد رسید، از نیش زبان او مى‏ترسیدند. بشار بن برد مقدم شعراى زمان خود بوده و دولتهاى اموى و عباسى را درك كرده و در ...

(981 -929/926 ق)، صوفى، واعظ نحوى، فقیه، مفسر و محدث. وى ایرانى الاصل و از دانشمندان نامى عثمانى بود. ظاهرا چون حنفى مذهب بود، از ترس صفویه به آن سرزمین رفت. از جزئیات احوالش اطلاعى در دست نیست. وى مؤلف كتابهاى بسیارى به زبان عربى و فارسى است كه در فنون مختلف نوشته شده است و معلوم مى‏شود كه در همه‏ى ...

(وف 1294 ق)، فقیه، مجتهد، متكلم، حكیم، واعظ و شاعر. پس از فراگیرى مقدمات و ادبیات، فقه و اصول را از پدرش و عمویش شهید ثالث فراگرفت. آن گاه به اصفهان رفت و حكمت و فلسفه را در حوزه‏ى درس آخوند ملاعلى نورى آموخت و پس از وفات ملاعلى نورى به حوزه درس ملاآقا حكمى قزوینى پیوست و از شاگردان درجه اول او به حساب ...

(ح 1121 -1075 ق)، فقیه، محقق، محدث، خطیب و شاعر امامى. معروف به محقق بحرانى. در ماحوز بحرین به دنیا آمد. در هفت سالگى «قرآن» را حفظ كرد. او در محضر درس علماى بحرین حاضر شد. شیخ سلیمان بن على بن سلیمان بحرانى و شیخ سلیمان بن على شاخورى و شیخ صالح بن عبدالكریم در تكوین حیات علمى وى نقش بسزایى داشتند. وى ...

(1365 -1292 ق)، عالم دینى و فقیه. در بافق به دنیا آمد و در خانواده‏اى با تقوا تربیت یافت. براى تحصیل به یزد رفت و در مدرسه مصلى، ادبیات و سطوح را نزد حاج میرزا سید على مدرس لب خندقى و دیگران فراگرفت. بافقى از ترس حكومت مستبد آن روز یزد گریخت و به نجف رفت و مورد توجه و تشویق آیت الله طباطبایى یزدى قرار ...

(1390 -1320 ق)، عالم، فقیه و محدث. در تبریز متولد و چون جدّ او ملا نجف على امین شرع بوده، به امینى شهرت یافته است. ابتدا تحت تربیت پدرش كه از علماى بزرگ تبریز بود پرورش یافت و در مدارس تبریز مقدمات و ادبیات را فراگرفت. سپس از محضر حاج سید محمد مولانا و حاج سید مرتضى خسروشاهى صاحب كتاب «اهداء الحقیر در ...

(1340 -1278 ش)، محدث و واعظ. وى از حاج شیخ محمدباقر بیرجندى و شیخ مرتضى آشتیانى و حاج شیخ‏عباس محدث قمى روایت مى‏كرد. در سالهاى آخر عمر به تهران مهاجرت كرد و در تهران درگذشت. از آثار وى: «جواهر الكلام فى سوانح الایام»؛«جواهر العدیدیه» یا «گنج جواهر دانش»؛ «الدرر السنیه فى المواعظ العددیه». ...

(1368 -1313 ق)، عالم، مفسر، خطیب و شاعر. حجت‏الاسلام اشراقى در قم متولد شد. مقدمات و سطوح را نزد پدرش و سایر مدرسین مانند حاج شیخ ابوالقاسم كبیر فراگرفت و عمده‏ى تحصیلات خود را نزد آیت‏اللَّه حائرى به پایان برد و از برجسته‏ترین شاگردان وى بود. او سرانجام به مقام اجتهاد نایل آمد و در فقه و اصول و حكمت ...

(تو 1323 ق)، فقیه و اصولى. پس از طى مقدمات و سطوح نزد پدرش و آقا سید محمد وحید در تهران، به قم رفت و در حوزه‏ى درس حاج شیخ حسن فاضل و آیت‏اللَّه سید محمدتقى خوانسارى و آیت‏اللَّه حائرى‏یزدى حاضر شد تا مقام اجتهاد یافت و به دریافت اجازه از آیات عظام حائرى و اصفهانى و خوانسارى و حكیم نایل شد. پس از درگذشت ...

(س دهم ق)، واعظ و شاعر، متخلص به عزلتى. وى از واعظان معروف زمان خود بود كه «باب حادى عشر» علامه حلّى را به نام «لوازم الدین» به شعر فارسى در وزن «لیلى و مجنون» نظامى ترجمه و تفسیر كرده است. دیگر آثار وى: «دیوان عزلتى»؛ «مشرق التوحید». ...

(816 -761 ق)، دانشمند، فقیه و خطیب شافعى. اصل وى از سرخس بود ولى در ابیورد تولد یافت و همان جا نشو و نما كرد. وى شاگرد ملا سعدالدین تفتازانى بود. به بغداد رفت و بعد از ان به اصفهان، و در این شهر به تحصیل علوم ریاضى پرداخت. ابیوردى در مكه سكومت گزید و در آخر عمر راهى یمن شد و در آنجا مجلس درس دایر كرد. ...

(وف 740 ق)، زاهد، واعظ و نساخ. نزد شهاب‏الدین زنجانى و نورالدین خراسانى درس خواند. زبان‏آور بود و در رباط ضیائیه و گاه مسجد عتیق وعظ مى‏كرد. در حفظ قرآن و ضبط وجوه قراآت و بیان متشابهات نیز دست داشت. از طریقه‏ى پدر و عم خود پیروى كرد و به انزوا گرایید و به در خانه حاكمى نرفت. وى در مقبره‏ى پدرانش مدفون ...

(وف 730 ق)، واعظ و عالم اهل سنت. وى نیز مانند برادرش منصور راستگو سخنورى پرآوازه بود. هنگامى كه سلطان محمد خدابنده فرمان داد تا نام خلفاى سه‏گانه را از خطبه و سكه بیندازند و بر نام حضرت امیرالمؤمنین و امام حسن و امام حسین- علیهم‏السلام- اقتصار نمایند، این فرمان در تمام بلاد قلمرو اولجایتو به موقع اجرا ...