(س چهاردهم ق). عالم دینى و واعظ. در ضیاباد قزوین به دنیا آمد. مقدمات و ادبیات را در قزوین خوانده و به قم مهاجرت نمود. در مدرسه‏ى فیضیه سكونت اختیار كرد و سطوح وسطى و عالى را نزد مدرسین بزرگ حوزه خواند و چندین سال در درس خارج آیت‏الله بروجردى و آیت‏الله گلپایگانى و امام خمینى و دیگران شركت نمود. آن‏گاه ...

(وف 489 / 484 ق)، متكلم، واعظ و فقیه حنفى معتزلى. از اهالى نیشابور بود. با سلطان طغرل بیگ به بغداد رفت، سپس به نیشابور بازگشت و به زهد و سلوك روى آورد و از دیدار سلاطین روى برتابید. روزى ملك شاه سلجوقى در مسجد جامع نیشابور او را دید و از او به علت عدم رفت‏وآمد به دربار گله كرد. صندلى در جواب گفت: عرض ...

(تو 1282 ش)، پزشك، استاد دانشگاه و نویسنده. تحصیلات متوسطه را در دارالفنون گذارند و در 1309 ش به فرانسه رفت. تحصیلات پزشكى را تا آخر سال دوم در بوردو و بقیه را در پاریس به پایان رساند. او پس از نگارش پایان‏نامه خود درباره‏ى «نگاهدارى و اصلاح نژاد انسانى» به اخذ درجه‏ى دكترى نایل شد. سپس در رشته‏ى بهداشت ...

(1330 -1251 ق)، عالم، خطیب، ادیب و شاعر، متخلص به واله. در شهر و دیارش به صدرالذاكرین معروف بود. وى یكى از مشاهیر وعاظ و خطیبان بزرگ و از اهل فضل و ادب و كمال بود. از صدرالذاكرین آثار مفید و سودمندى باقى است كه همگى دلالت بر گستردگى دانش و مهارتش دارد. در شعر نیز صاحب ذوق و ماهر بود.از آثارش: «توان روان» ...

(تو 1330 ق)، فقیه، خطیب و واعظ. سبط سید محمد صدرایى حسینى است. در نجف به دنیا آمد. در 1345 ق به اتفاق پدرش از نجف به ایران آمد و در شهر لنگرود ساكن شد. بعد از آن به قم رفت و ادبیات را نزد شیخ محمد رضا اعمى و شیخ ابوالقاسم نحوى خواند و سطوح را از آقا شیخ عباس تهرانى و آقا نور خمینى و ادیب تهرانى و آیت‏الله ...

(وف 1315 ش)، واعظ و خواننده. وى در خانواده‏اى روحانى، در اصفهان به دنیا آمد. پدرش از خطباى با قریحه‏ى زمان خود و در اصل اهل خوانسار بود. عبدالحسین تحصیلات قدیم و جدید را در اصفهان فرا گرفت. سپس به تهران رفت و با صداى خوشى كه داشت از وعاظ و خوانندگان معتبر شد. صدر آواز دو دانگ را در حد اعلى مى‏خواند. ...

(تو 1326 ق)، عالم دینى، فقیه و واعظ. در اراك به دنیا آمد و در زادگاه خود مقدمات و قسمت عمده‏ى سطوح را نزد اساتید بزرگ فراگرفت. در اوایل تأسیس حوزه،شانزده ساله بود كه به قم رفت و سطوح را در قم تكمیل كرد و از اول دوره‏ى دوم درس اصول آیت‏الله حایرى و درس فقه ایشان كه «خیارات مكاسب» بود استفاده نمود. همچنین ...

(وف 506 ق)، خطیب، فقیه، قاضى و محدث. خطیب نیشابور و قاضى خوارزم بود. از برجستگان خاندان صاعدى است. وى از پدر و جد و سایر نزدیكانش حدیث شنید. او گرچه بسیار حدیث شنیده، اما احادیث كمى را روایت كرده است. او و اعظى شیرین‏بیان بود. نام وى در «هدیه العارفین» تحت عنوان نیشابورى كرمانى آمده است. گفته‏اند كه ...

(530 -441 ق)، مسند، محدث، واعظ و فقیه شافعى. در نیشابور به دنیا آمد. «صحیح» مسلم را از ابوحسین عبدالغفار بن محمد فارسى و «جزء» ابن نجید را از عمر بن مسرور زاهد استماع كرد و از ابوعثمان صاوبنى و از ابوسعد كنجرودى و حافظ ابوبكر بیهقى و محمد بن على خبازى و ابویعلى اسحاق صابونى و احمد بن منصور مغربى و عبدالله ...

(449 -373 ق)، محدث، مفسر، فقیه، اصولى، خطیب و واعظ. در بوشنج به دنیا آمد.نه ساله بود كه به دنبال قتل پدرش، كه از وعاظ بزرگ نیشابور بود، اولین مجلس وعظ را برقرار كرد. از ابوسعید عبدالله بن محمد رازى و ابوبكر بن مهران و ابومحمد مخلدى و زاهر بن احمد فقیه سرخسى و ابوحسین خفاف و ابوالعباس تابوتى و ابوسعید ...

(1338/1336 -1264 ق)، خطیب، عالم و شاعر، متخلص به حیرت. ملقب به شیخ‏الرئیس. در تبریز متولد شد. مقدمات علوم را در تهران و مشهد تحصیل كرد و حكمت قدیم را در تهران در محضر آقا على مدرس فراگرفت سپس به عتبات سفر كرد و در مجلس درس میرزاى شیرازى در سامرا حضور یافت به تهران بازگشت و پس از چندى ناصرالدین‏شاه لقب ...

(تو ح 1324 ق)، عالم دینى و فقیه اصولى. وى در نجف به دنیا آمد، و در همان شهر نشو و نما یافت. پدرش، سید على‏اصغر، از علماى بزرگ نجف و از مشاهیر دانشمندان عراق و سلسله‏ى شهرستانى بود. پس از گذراندن دوران سطوح از محضر آیت‏اللَّه شیخ ابوالحسین مشكینى و آیت‏اللَّه نایینى و آیت‏اللَّه آقا ضیاءالدین عراقى و ...

(تو 1327 ق)، عالم دینى، خطیب و واعظ. در دزفول به دنیا آمد و در آن جا نشو و نما كرد. ادبیات را از فضلاى آن شهر فراگرفت. در 1344 ق به اهواز مهاجرت كرد و در آن شهر ساكن شد و در محضر سید ابراهیم شوشترى و سید اسداللَّه دزفولى و شیخ میرزا جعفر انصارى و دیگران به تكمیل تحصیلات خود پرداخت. او داراى اجازه از ...

(س ششم ق)، فقیه، واعظ و شاعر. مشهور به شفروه و شرف اصفهانى. وى از خاندان بسیار معروفى از مردم اصفهان بوده كه همه به مناسبت نام جدشان به شفروه معروف بوده‏اند. وى در زبان فارسى و عربى مهارت داشت. وى از قران جمال‏الدین عبدالرزاق و رفیع‏الدین لنبانى بود. در خدمت اتابك شیرگیر لقب ملك‏الشعراء داشت و مى‏گویند ...

(وف 536 ق)، واعظ، فقیه اصولى، متكلم و محدث حنبلى. معروف به ابن حنبلى واعظ. اصل وى از شیراز است. از پدر فقه آموخت و از ابوطالب بن یوسف، حدیث. وى را شیخ حنبلیان دمشق گویند. از آثارش وقف مدرسه‏ى بزرگ شریفیه در كنار جامع دمشق است. از آثار علمى‏اش: «البرهان»، دراصول دین؛ «رساله فى رد الاشعریه»؛ «المفردات»؛ ...

(1334 -1258 ق)، عالم دینى، فقیه و زاهد. در شهر رى متولد شد، و در همان جا پرورش یافت. قسمتى از علوم مقدماتى را خواند و در سال 1272 ق به نجف سفر كرد و مقدمات و سطوح را كامل نمود. از محضر شیخ انصارى استفاده برد و سپس به درس فقه و اصول و حدیث و رجال آیت‏اللَّه شیخ ملا على خلیلى رفت و مدتى نیز در محضر آیت‏اللَّه ...

(وف 1332/1330 ق)، فقیه اصولى، حكیم، خطیب و ریاضیدان. به جهت شغل پدر به نام شانه‏ساز شهرت یافته بود. وى از بزرگان علماى امامیه در عصر خود و از راویان سید مهدى قزوینى حلى و از شاگردان میرزاى شیرازى بود. سالها در محضر استاد در سامراء بود و سپس به شیراز بازگشت. پس از چندى از شیراز به نجف رفت و به تدریس و ...

(ح 510 -466 ق)، عالم، فقیه، محدث و واعظ شافعى. در مرو به دنیا آمد. در نیشابور و اصفهان و همدان و كوفه و حجاز و بغداد حدیث شنید. او در مدرسه‏ى نظامیه بغداد وعظ گفت. سرانجام در مرو اقامت گزید. وى بسیار املاى حدیث مى‏كرد و صد و چهل مجلس املا در جامع مرو داشت و همراه مواعظ احادیثى كه از اساتید خود چون پدرش ...

(489 -426 ق)، مفسر، محدث و واعظ. در مرو به دنیا آمد. در ابتدا نزد پدرش، كه از پیشگامان مذهب حنفى بود، فقه آموخت تا این كه فقیهى برجسته شد و از اركان مذهب حنفى به شمار آمد. او از شاگردان ابوغانم كراعى و ابوبكر ترابى و عبدالصمد بن مامون و ابوصالح موذن و ابوعلى شافعى و ابوالقاسم زنجانى بود. پس از سى سال ...

(وف 556 ق)، فقیه حنفى، مفسر، محدث و واعظ. اهل سمرقند بود. در 542 ق به مكه رفت و در بازگشت مدتى در بغداد ماند. در سمرقند از دنیا رفت. از آثار وى: «الجامع الكبیر» یا «جامع الفتاوى»؛ «الفقه النافع»؛ «بلوغ الارب من تحقیق استعارات العرب»؛ «ریاضه الاخلاق»؛ «مصابیح السبل»، در دو مجلد، در فروع فقه حنفى؛ «الملتقط ...