تعداد سوره‌ها و آیات قرآن

قرآن با 114 سوره از روز نخست به همین صورت فعلی، نه كم و نه زیاد، نازل شده و از طریق پیامبر (صلی الله علیه و آله) ‌با نقل صحابه و تابعین به دست ما رسیده است. این عدد متواتر است، زیاده بر این فاقد اعتبار و كمتر از این
سه‌شنبه، 8 تير 1395
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
تعداد سوره‌ها و آیات قرآن
تعداد سوره‌ها و آیات قرآن

 

نویسنده: محمدهادی معرفت




 

قرآن با 114 سوره از روز نخست به همین صورت فعلی، نه كم و نه زیاد، نازل شده و از طریق پیامبر (صلی الله علیه و آله) ‌با نقل صحابه و تابعین به دست ما رسیده است. این عدد متواتر است، زیاده بر این فاقد اعتبار و كمتر از این فاقد دلیل است. گفته شده است: مصحف عبدالله بن مسعود، فاقد سوره‌ی حمد و دو سوره‌ی مُعَوَّذَتَیْن (ناس و فلق) بوده است. او بر این باور بود كه سوره‌ی حمد همتای قرآن است و از قرآن جداست. چنان كه در آیه‌ی «وَ لَقَدْ آتَیْنَاکَ سَبْعاً مِنَ الْمَثَانِی وَ الْقُرْآنَ الْعَظِیمَ‌» (1) سوره‌ی حمد، كه همان سبع مثانی است، در مقابل قران قرار گرفته است. اما معوّذتین را از سوره‌های قرآنی نمی‌دانست، بلكه آن دو را از دعاهای باطل السحر (دفع چشم زخم) می‌شمرد كه بر پیامبراكرم (صلی الله علیه و آله) وحی شد تا با خواندن آنها چشم زخمی كه بر حَسَنین وارد شده بود، دفع شود. بنابراین هرگاه این دو سوره را در مصحفی می‌دید، آن را پاك می‌كرد و می‌گفت: «غیر قرآن را با قرآن خلط نكنید.»
مصحف اُبیّ بن كعب دارای 115 سوره بوده است. او دو سوره‌ی فیل و ایلاف را یك سوره می‌دانست و میان آن دو «بسم الله الرحمان الرحیم» نمی‌آورد. ضمناً دو سوره به نام‌های حفد و خلع بر سوره‌ها اضافه كرده بود.
تعیین فواصل آیات كه هر آیه تا كجا ادامه دارد امری توقیفی است و با دستور و نظر پیامبراكرم (صلی الله علیه و آله) ‌بوده است و از آن بزرگوار منقول است و مسأله‌ای اجتهادی نیست. بنابراین، صحت آن به درستی و استواری نقل بستگی دارد و این گونه نیست كه با تمام شدن مطلب، آیه پایان یابد. چه بسا در وسطِ مطلب و در اثنا، آیه تمام می‌شود با آنكه مطلب هنوز ناتمام است و در آیه‌ی بعد تمام می‌شود. پس كوتاهی و بلندی هر آیه به مطالب مندرج در آن بستگی ندارد و صرفاً امر توقیفی است. اینكه گذشتگان در اندازه‌ی آیات اندكی اختلاف نظر دارند بدین جهت است كه پیامبراكرم (صلی الله علیه و آله) احیاناً در جایی از آیه توقف می‌فرمودند و به تلاوت ادامه نمی‌دادند و گمان می رفت كه آیه تمام شده است و چه بسا در تلاوت دیگر، بدون وقفه ادامه داده‌اند.
از ابن عباس نقل شده است كه: كل آیات قرآن 6600 آیه و همه‌ی حروف قرآن 320671 حرف است. در كلمات قرآن اختلاف است: برخی 77277 و دسته‌ای 77934 و گروهی 77434 كلمه شمرده‌اند.
عدد صحیح آیات، طبق روایت كوفیّین كه صحیح‌ترین و قطعی‌ترین روایات است، 6236 آیه است كه از مولی امیرمؤمنان (علیه السلام) روایت شده است. (2) و اكنون عدد آیات قرآن در مصحف شریف همین رقم است. این شمارش، مبنی بر ان است كه «بسم الله الرحمان الرحیم» در سوره‌ی حمد یك آیه محسوب شود و در دیگر سوره‌ها آیه‌ی مستقل به حساب نیامده باشد. و برخی از حروف مقطعه در اوایل سوَر، یك آیه محسوب شود، ولی تعداد آیات هر سوره نزد دیگران مورد اختلاف است.(3)

پی‌نوشت‌ها:

1. حجر15: 87.
2. رك: الاتقان، ج1، ص 189-190 و 197. روایت كوفیین از ابن ابی لیلی، او از ابوعبدالرحمان سُلَمی و از امیرمؤمنان (علیه السلام) است.
3. همان، ص190-195.

منبع مقاله :
معرفت، محمدهادی؛ (1389)، علوم قرآنی، قم: مؤسسه‌ی فرهنگی تمهید، چاپ پانزدهم.

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد