انتقال اتم‌ها بین مولکول‌ها

یکی از دستاوردهای متعددی که به خاطر آن ها «جایزۀ دیویسون ـ‌گرمر» در سال به ال. اچ. توماس اعطا شد، نظریة کلاسیک وی (توماس) دربارۀ گیر اندازی الکترون‌های اتم‌ها توسط یون‌های مثبت ورودی بود. اعتبار
پنجشنبه، 5 مرداد 1396
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
انتقال اتم‌ها بین مولکول‌ها
انتقال اتم‌ها بین مولکول‌ها

مترجم: احمد رازیانی
منبع:راسخون
 

یکی از دستاوردهای متعددی که به خاطر آن¬ها «جایزۀ دیویسون ـ‌گرمر» در سال به ال. اچ. توماس اعطا شد، نظریة کلاسیک وی (توماس) دربارۀ گیر اندازی الکترون‌های اتم‌ها توسط یون‌های مثبت ورودی بود. اعتبار این نظریه، که توان پیش‌گویی آن عجیب است، از نظر مکانیک کوانتومی در بعضی حدهای سرعت‌های بالا تا چند سال پیش به درستی درک نشده بود (شیکشفت و اسپروچ 1979). تازه در چند سال گذشته قلۀ مشهور به قلۀ پراکندگی دوگانۀ توماس، در توزیع زاویه‌ای پرتابه‌ها پس از برگرفتن الکترون از اتم هدف، مشاهده شده است (هورسدال ـ ‌پدرسن). علت اشکال فوق‌العاده در تفکیک قلۀ توماس در زوایای هزارم درجه‌ای در آزمایش‌های پراکندگی انجام نشدن آزمون تجربی مستقیم بوده است؛ و اساس این اشکال نسبت کوچک جرم الکترون به جرم هسته است.
قلۀ پراکندگی دوگانۀ توماس در سال 1975 در یک واکنش یون ـ مولکول، که در آن تشکیل یون مولکولی هیدروژن H_(2 ) پس از برخورد پروتون به متان مشاهده شده است، به وضوح دیده شده است (کوک و دیگر). کوک، اسمایت، و هاینتس تحت تأثیر مقاله‌ای از بیتس و همکارانش که روش توماس را به کار برده‌ بودند (بیتس و دیگر 1964)، قلۀ پهنی در تولید H_2^+ در زاویۀ تقریباً °45 نسبت به جهت پروتون فرودی کشف کردند. قلۀ مذکور در فرآیند دو مرحله‌ای پراکندگی دوگانه بروز می‌کند. ابتدا، پروتون فرودی اتم هیدروژن هدف را به طرف هستۀ کربن در متان (〖CH〗_4) با ضرب پرت می‌کند، سپس اتم هیدروژن به طور کشسان از هستۀ کربن به اندازۀ تقریباً ° 90 پراکنده می‌شود به طریقی که پروتون فرودی و اتم ضربه ‌خورده هر دو با سرعت و جهت تقریباً یکسانی خارج می‌شوند؛ از این جهت چسبیدن آن‌ها به یکدیگر برای تشکیل H_2^+ رویداد محتملی است. چون ذرات فرودی و ضربه‌ خورده جرم مشابهی دارند، زاویۀ توماس برای گیر اندازی اتم از یک مولکول از زاویۀ مربوط به گیراندازی الکترون از یک اتم به مراتب بزرگ‌تر است.
فرآیند گیر اندازی اتم در پیوستار، یعنی، آفرینش یک حالت یونی مولکولی نامقید با انرژی مثبتی که درست در بالای حد تجزیۀ مولکول واقع است، نیز فرآیندی در این ارتباط بود که برای اولین‌بار در چند سال گذشته دیده شد (براینیگ و دیگر) دربارۀ این فرآیند اخیر دوبار در اخبار فیزیک بحث شده است، یک ‌بار به خاطر گیراندازی الکترون به حالات مقید یون‌های پرتابه (1979)، و یک‌بار به خاطر گیراندازی پایون‌های منفی که در برخورد با هسته‌های هدف توسط یون‌های سنگین آفریده می‌شوند (1979). در تمام موارد، ذرۀ هدف توسط پرتابه گیر انداخته می‌شود، که از آن‌جا به بعد بدون آن‌ که واقعا به آن مقید شود آن را همراهی می‌کند. این بدان معنا است که ذرات گیر انداخته و گیر اندازنده آزادند که پس از واقعۀ گیر اندازی به آهستگی ضمن جدا شدن از یکدیگر به یک سو رانده شوند.
هرچند آزمایش‌های گیراندازی اتم در انرژی‌هایی انجام می‌شوند که تنها در حدود 100eV به ازای هر نوکلئون نسبت به سرعت اولیۀ ذرۀ گیرانداخته شده در مولکول هدفند، سرعت پرتابه به مراتب از سرعت پرتابه در آزمایش مشابه گیراندازی الکترون در چند MeV بر نوکلئون بیش‌تر است. از آن‌جا که اتم‌ها در مولکول‌ها بسیار کندتر از هر یک از الکترون‌ها در اتم ارتعاش می‌کنند، می‌توان حد سرعت بالای نظریۀ پراکندگی را در انرژی‌های 100eV بر نوکلئون در واکنش‌های یون ـ مولکول با دقت بسیار بیشتری آزمود تا در آزمایش‌های 10MeV بر نوکلئونِ گیراندازی الکترون.
 
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم