تيروييدتان کم کار است؟

همه شما تيروئيد را مي‌شناسيد. ما در ناحيه گردن خود، جلوي ناي غده‌اي به نام تيروئيد داريم. اين غده 20 تا 30 گرمي چنان عملکرد حياتي و با ارزشي را در بدن برعهده دارد که هر تغييري در ترشحات آن، فعاليت‌هاي بدن را متاثر مي‌کند. ترشحات اين غده يا همان هورمون‌هاي تيروئيد شامل تيروکسين (T4 چون در مولکولش 4 اتم يد دارد) و تري يدوتيرونين (T3 که سه اتم يد دارد) و همچنين کلسي‌تونين هستند.
از وظايف غده تيروئيد، تنظيم سوخت و ساز و درجه حرارت بدن و تاثير بر پديده رشد و تکامل به ويژه تکامل دستگاه عصبي است. تيروئيد براي ترشح هورمون‌هاي خود از مغز دستور مي‌گيرد، به اين ترتيب که از غده هيپوفيز هورموني جهت تحريک تيروئيد به نام تي.سي.اچ ترشح مي‌شود و به آن دستور مي‌دهد تا هورمون بسازد. يادمان باشد که براي ساخته‌شدن هورمون‌‌هاي تيروئيد وجود يد حياتي است. بنابراين بايد در برنامه غذايي ما به اندازه کافي يد باشد تا از طريق خون در اختيار اين غده قرار بگيرد. اگر کمبود يد در رژيم غذايي باشد، ترشح هورمون محرکه تيروئيد يعني همان تي.سي.اچ از هيپوفيز بيشتر مي‌شود و مدام تيروئيد را تحريک مي‌کند. به همين علت تيروئيد بزرگ مي‌شود و گواتر بروز مي‌يابد. اگر باز هم کمبود يد شدت يابد و به مشکل خود رسيدگي نکنيم، کم‌کاري تيروئيد و عقب‌ماندگي ذهني و رشدي (کريتينيسم) ايجاد مي‌شود. در جاهايي که مردم آن منطقه غني از يد هستند، بيمار خود ايمني و يا علت‌هايي مانند تاباندن اشعه به گردن در لنفوم يا کانسر و غيره مي‌تواند به بروز کم‌کاري تيروئيد بينجامد. علايم و نشانه‌هاي اين بيماري، خستگي بيش از حد و ضعف، پوست خشک و پف‌آلود‌شدن چشم‌ها، صورت و حتي پاها و تحمل‌نکردن سرما، اشکال در تمرکز و ضعف حافظه، افزايش وزن همراه با کاهش اشتها، تنگي نفس، کاهش ضربان قلب، افزايش ميزان خون‌ريزي دوره‌ قاعدگي و بي‌نظمي آن است. کمبود هورمون‌هاي تيروئيدي به شدت فعاليت تقريبا تمام سيستم‌هاي بدن را کاهش مي‌دهد و ميزان متابوليسم و سوخت و ساز بدن را تا 40 درصد کمتر از حد عادي مي‌کند. به همين دليل خواب‌آلودگي ايجاد مي‌شود، به طوري که فرد بين 14 تا 16 ساعت مي‌خوابد و حتي در زمان بيداري، هوشياري خود را به سختي حفظ مي‌کند. در کودکان ازعلايم کم‌کاري تيروئيد مي‌توان به تاخير در رشد جسمي و کوتاه‌ماندن قد، تاخير رشد در آنها و عقب‌ماندگي ذهني اشاره کرد. براي همين بايد اين مشکل به سرعت تشخيص داده شود و درمان آن در بچه‌ها صورت گيرد تا سطح ضريب هوشي آنها طبيعي بماند. چنانچه شروع بيماي از سه سالگي و کمبود هورمون، شديد باشد امکان بروز اختلال هوش هست. تشخيص اين مشکل با آزمايش خون و اندازه‌گيري سطح هورمون محرکه تيروئيد (تي.سي.اچ) مي‌باشد. به‌طور معمول براي تاييد تشخيص مشکل، سطح T4 را نيز مي‌سنجند. درمان هيپوتيروئيدي اغلب با داروي لووتيروکسين خواهد بود که برحسب سن و شرايط هر فرد توسط متخصص انجام مي‌شود.
منبع: http://www.salamat.com
ae