|
سخن گفتن اندر زبان آفريد |
|
به نام خدايي که جان آفريد |
|
کريم خطا بخش پوزش پذير |
|
خداوند بخشندهي دستگير |
|
به هر در که شد هيچ عزت نيافت |
|
عزيزي که هر کز درش سر بتافت |
|
به درگاه او بر زمين نياز |
|
سر پادشاهان گردن فراز |
|
نه عذرآوران را براند بجور |
|
نه گردن کشان را بگيرد بفور |
|
چو بازآمدي ماجرا در نوشت |
|
وگر خشم گيرد به کردار زشت |
|
گنه بيند و پرده پوشد بحلم |
|
دو کونش يکي قطره در بحر علم |
|
پدر بي گمان خشم گيرد بسي |
|
اگر با پدر جنگ جويد کسي |
|
چو بيگانگانش براند ز پيش |
|
وگر خويش راضي نباشد ز خويش |
|
عزيزش ندارد خداوندگار |
|
وگر بنده چابک نيايد به کار |
|
بفرسنگ بگريزد از تو رفيق |
|
وگر بر رفيقان نباشي شفيق |
|
شود شاه لشکرکش از وي بري |
|
وگر ترک خدمت کند لشکري |
|
به عصيان در زرق بر کس نبست |
|
وليکن خداوند بالا و پست |
|
چه دشمن بر اين خوان يغما، چه دوست |
|
اديم زمين، سفرهي عام اوست |
|
که از دست قهرش امان يافتي؟ |
|
وگر بر جفا پيشه بشتافتي |
|
غني، ملکش از طاعت جن و انس |
|
بري، ذاتش از تهمت ضد و جنس |
|
بني آدم و مرغ و مور و مگس |
|
پرستار امرش همه چيز و کس |
|
که سيمرغ در قاف قسمت خورد |
|
چنان پهنخوان کرم گسترد |
|
که ملکش قديم است و ذاتش غني |
|
مر او را رسد کبريا و مني |
|
يکي را به خاک اندر آرد ز تخت |
|
يکي را به سر برنهد تاج بخت |
|
گليم شقاوت يکي در برش |
|
کلاه سعادت يکي بر سرش |
|
گروهي بر آتش برد ز آب نيل |
|
گلستان کند آتشي بر خليل |
|
وراين است، توقيع فرمان اوست |
|
گر آن است، منشور احسان اوست |
|
همو پرده پوشد به آلاي خود |
|
پس پرده بيند عملهاي بد |
|
بمانند کروبيان صم و بکم |
|
بتهديد اگر برکشد تيغ حکم |
|
عزازيل گويد نصيبي برم |
|
وگر در دهد يک صلاي کرم |
|
بزرگان نهاده بزرگي ز سر |
|
به درگاه لطف و بزرگيش بر |
|
تضرع کنان را به دعوت مجيب |
|
فروماندگان را به رحمت قريب |
|
بر اسرار ناگفته، لطفش خبير |
|
بر احوال نابوده، علمش بصير |
|
خداوند ديوان روز حسيب |
|
به قدرت، نگهدار بالا و شيب |
|
نه بر حرف او جاي انگشت کس |
|
نه مستغني از طاعتش پشت کس |
|
به کلک قضا در رحم نقش بند |
|
قديمي نکوکار نيکي پسند |
|
روان کرد و گسترد گيتي بر آب |
|
ز مشرق به مغرب مه و آفتاب |
|
فرو کوفت بر دامنش ميخ کوه |
|
زمين از تب لرزه آمد ستوه |
|
که کردهست بر آب صورتگري؟ |
|
دهد نطفه را صورتي چون پري |
|
گل لعل در شاخ پيروزه رنگ |
|
نهد لعل و فيروزه در صلب سنگ |
|
ز صلب اوفتد نطفهاي در شکم |
|
ز ابر افگند قطرهاي سوي يم |
|
وز اين، صورتي سرو بالا کند |
|
از آن قطره لولوي لالا کند |
|
که پيدا و پنهان به نزدش يکيست |
|
بر او علم يک ذره پوشيده نيست |
|
وگر چند بيدست و پايند و زور |
|
مهيا کن روزي مار و مور |
|
که داند جز او کردن از نيست، هست؟ |
|
به امرش وجود از عدم نقش بست |
|
وزان جا به صحراي محشر برد |
|
دگر ره به کتم عدم در برد |
|
فرومانده از کنه ماهيتش |
|
جهان متفق بر الهيتش |
|
بصر منتهاي جمالش نيافت |
|
بشر ماوراي جلالش نيافت |
|
نه در ذيل وصفش رسد دست فهم |
|
نه بر اوج ذاتش پرد مرغ وهم |
|
که پيدا نشد تختهاي بر کنار |
|
در اين ورطه کشتي فروشد هزار |
|
که دهشت گرفت آستينم که قم |
|
چه شبها نشستم در اين سير، گم |
|
قياس تو بر وي نگردد محيط |
|
محيط است علم ملک بر بسيط |
|
نه فکرت به غور صفاتش رسد |
|
نه ادراک در کنه ذاتش رسد |
|
نه در کنه بي چون سبحان رسيد |
|
توان در بلاغت به سحبان رسيد |
|
به لااحصي از تگ فروماندهاند |
|
که خاصان در اين ره فرس راندهاند |
|
که جاها سپر بايد انداختن |
|
نه هر جاي مرکب توان تاختن |
|
ببندند بر وي در بازگشت |
|
وگر سالکي محرم راز گشت |
|
که داروي بيهوشيش در دهند |
|
کسي را در اين بزم ساغر دهند |
|
يکي ديدهها باز و پر سوختهست |
|
يکي باز را ديده بردوختهست |
|
وگر برد، ره باز بيرون نبرد |
|
کسي ره سوي گنج قارون نبرد |
|
کز او کس نبردهست کشتي برون |
|
بمردم در اين موج درياي خون |
|
نخست اسب باز آمدن پي کني |
|
اگر طالبي کاين زمين طي کني |
|
صفائي بتدريج حاصل کني |
|
تأمل در آيينهي دل کني |
|
طلبکار عهد الستت کند |
|
مگر بويي از عشق مستت کند |
|
وزان جا به بال محبت پري |
|
به پاي طلب ره بدان جا بري |
|
نماند سراپرده الا جلال |
|
بدرد يقين پردههاي خيال |
|
عنانش بگيرد تحير که بيست |
|
دگر مرکب عقل را پويه نيست |
|
گم آن شد که دنبال راعي نرفت |
|
در اين بحر جز مرد داعي نرفت |
|
برفتند بسيار و سرگشتهاند |
|
کساني کز اين راه برگشتهاند |
|
که هرگز به منزل نخواهد رسيد |
|
خلاف پيمبر کسي ره گزيد |
|
توان رفت جز بر پي مصطفي |
|
محال است سعدي که راه صفا |