يکي پادشه‌زاده در گنجه بود

يکي پادشه‌زاده در گنجه بود شاعر : سعدي که دور از تو ناپاک و سرپنجه بود يکي پادشه‌زاده در گنجه بود مي اندر سر و ساتگيني به دست به مسجد در آمد سرايان و مست زباني دلاويز و قلبي سليم به مقصوره در پارسايي مقيم چو عالم نباشي کم از مستمع تني چند بر گفت او مجتمع شدند آن عزيزان خراب اندرون چو بي عزتي پيشه کرد آن حرون که يارد زد از امر معروف دم؟ چو منکر بود پادشه را قدم فرو ماند آواز چنگ از دهل تحکم کند سير بر بوي گل نشايد چو بي دست و...

چهارشنبه، 3 فروردين 1390

تخمین زمان مطالعه:

موارد بیشتر برای شما

يکي پادشه‌زاده در گنجه بود

شاعر : سعدي

که دور از تو ناپاک و سرپنجه بود		يکي پادشه‌زاده در گنجه بود
مي اندر سر و ساتگيني به دست		به مسجد در آمد سرايان و مست
زباني دلاويز و قلبي سليم		به مقصوره در پارسايي مقيم
چو عالم نباشي کم از مستمع		تني چند بر گفت او مجتمع
شدند آن عزيزان خراب اندرون		چو بي عزتي پيشه کرد آن حرون
که يارد زد از امر معروف دم؟		چو منکر بود پادشه را قدم
فرو ماند آواز چنگ از دهل		تحکم کند سير بر بوي گل
نشايد چو بي دست و پايان نشست		گرت نهي منکر برآيد ز دست
که پاکيزه گردد به اندرز خوي		وگر دست قدرت نداري، بگوي
به همت نمايند مردي رجال		چو دست و زبان را نماند مجال
بناليد و بگريست سر بر زمين		يکي پيش داناي خلوت نشين
دعا کن که ما بي زبانيم و دست		که باري بر اين رند ناپاک و مست
قوي تر که هفتاد تيغ و تبر		دمي سوزناک از دلي با خبر
چه گفت اي خداوند بالا و پست		بر آورد مرد جهانديده دست
خدايا همه وقت او خوش بدار		خوش است اين پسر وقتش از روزگار
بر اين بد چرا نيکويي خواستي؟		کسي گفتش اي قدوه‌ي راستي
چه بد خواستي بر سر خلق شهر؟		چو بد عهد را نيک خواهي ز بهر
چو سر سخن در نيابي مجوش		چنين گفت بيننده‌ي تيز هوش
ز داد آفرين توبه‌اش خواستم		به طامات مجلس نياراستم
به عيشي رسد جاودان در بهشت		که هرگه که بازآيد از خوي زشت
به ترک اندرش عيشهاي مدام		همين پنج روزست عيش مدام
کسي زان ميان با ملک باز گفت		حديثي که مرد سخن ساز گفت
بباريد بر چهره سيل دريغ		ز وجد آب در چشمش آمد چو ميغ
حيا ديده بر پشت پايش بدوخت		به نيران شوق اندرونش بسوخت
در توبه کوبان که فرياد رس		بر نيک محضر فرستاد کس
سر جهل و ناراستي بر نهم		قدم رنجه فرماي تا سر نهم
نظر کرد در صفه‌ي بارگاه		نصيحتگر آمد به ايوان شاه
ده از نعمت آباد و مردم خراب		شکر ديد و عناب و شمع و شراب
يکي شعر گويان صراحي به دست		يکي غايب از خود، يکي نيم مست
ز ديگر سو آواز ساقي که نوش		ز سويي برآورده مطرب خروش
سرچنگي از خواب در بر چو چنگ		حريفان خراب از مي لعل رنگ
بجز نرگس آن جا کسي ديده باز		نبود از نديمان گردن فراز
برآورده زير از ميان ناله زار		دف و چنگ با يکدگر سازگار
مبدل شد اين عيش صافي به درد		بفرمود و درهم شکستند خرد
بدر کرد گوينده از سر سرود		شکستند چنگ و گسستند رود
کدو را نشاندند و گردن زدند		به ميخانه در سنگ بردن زدند
روان همچنان کز بط کشته خون		مي لاله گون از بط سرنگون
در آن فتنه دختر بينداخت زود		خم آبستن خمر نه ماهه بود
قدح را بر او چشم خوني پر اشک		شکم تا به نافش دريدند مشک
بکندند و کردند نو باز جاي		بفرمود تا سنگ صحن سراي
به شستن نمي‌شد ز روي رخام		که گلگونه خمر ياقوت فام
که خورد اندر آن روز چندان شراب		عجب نيست بالوعه گر شد خراب
قفا خوردي از دست مردم چو دف		دگر هر که بر بط گرفتي به کف
بماليدي او را چو طنبور گوش		وگر فاسقي چنگ بردي به دوش
چو پيران به کنج عبادت نشست		جوان را سر از کبر و پندار مست
که شايسته رو باش و پاکيزه قول		پدر بارها گفته بودش بهول
چنان سودمندش نيامد که پند		جفاي پدر برد و زندان و بند
که بيرون کن از سر جواني و جهل		گرش سخت گفتي سخنگوي سهل
که درويش را زنده نگذاشتي		خيال و غرورش بر آن داشتي
نينديشد از تيغ بران پلنگ		سپر نفگند شير غران ز جنگ
چو با دوست سختي کني دشمن اوست		بنرمي ز دشمن توان کرد دوست
که خايسک تأديب بر سر نخورد		چو سندان کسي سخت رويي نکرد
چو بيني که سختي کند، سست گير		به گفتن درشتي مکن با امير
اگر زير دست است و گر سرفراز		به اخلاق با هر که بيني بساز
به گفتار خوش، و آن سر اندر کشد		که اين گردن از نازکي بر کشد
که پيوسته تلخي برد تند روي		به شيرين زباني توان برد گوي
ترش روي را گو به تلخي بمير		تو شيرين زباني ز سعدي بگير