![برخي مشكلات شايع روده اي (3) برخي مشكلات شايع روده اي (3)](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/e791b55e-1997-42ff-9e03-0c87b474241c.jpg)
برخي مشكلات شايع روده اي (3)
بيماري سلياك (آنتروپاتي حساس به گلوتن يا اسپروي غير گرمسيري)
از آنجا كه در خون مبتلايان به بيماري سلياك ، بر عليه پروتئئين موجود در غلات مورد اشاره (يعني همان گلوتن) آنتي بادي ساخته مي شود ، اين افراد به محض خوردن مواد حاوي گلوتن عوارض ناشي از بيماري را نشان مي دهند . مصرف حتي چند بار گلوتن منجر به صدمه به روده كوچك (آتروفي و پخ شدن پرزهاي روده) شده و در نتيجه سبب كاهش سطح جذب و كمبود سلولي دي ساكاريدازها و پپتيدازها در سلول هاي روده و در نتيجه كاهش حامل هاي انتقال مواد مغذي مي گردد.
از آنجا كه ناراحتي روده سبب ايجاد اسهال مي شود، براي درمان پزشكي لازم است فورا مايعات و الكتروليت جايگزين گردد و مكمل ويتامين و مواد معدني از قبيل كلسيم و ويتامين D تجزيه شود.
علاوه بر ناراحتي شديد روده ، ضمنا بيماري ، اثرات خارج روده اي نيز ايجاد مي كند كه عبارتند از :
كم خوني
كاهش استخوان
ضعف ماهيچه اي
پلي نوروپاتي
اختلالات آندوكريني
هيپر كراتوزيس فوليكولي
درمان تغذيه اي
دقيق خواندن بر چسب مواد غذايي از نظر تركيبات حاوي گلوتن پنهان
جايگزين كردن ذرت ، سيب زميني ، برنج ، سويا ، حبوبات ، نشاسته كاساوا و مواد مشابه به جاي گندم
مواد غذايي مجاز:
نان و محصولات پخته حاوي آرد ، نشاسته و سبوس ذرت ، آرد حبوبات (لوبيا ، نخود و نخود بوداده ، عدس) ، آرد ارزن ، آرد و نشاسته سيب زميني ، آرد و سبوس برنج ، آرد سويا .
گوشت ، ماهي و ماكيان تازه .
تخم مرغ .
عدس ، نخودچي و نخود ، لوبياها ، مغز دانه ها دانه هاي گياهان مختلف.
ميوه ها و سبزيجات اعم از تازه ، يخ زده ، كنسروي و آب آنها .
كره، مارگارين ، روغن سبزيجات ، خامه ، سس هاي سالاد خانگي تهيه شده با تركيبات مجاز ، بستني ، شربت ، دسرهاي ژلاتيني ، كيك ها ، كلوچه ها و نان هاي روغني تهيه شده با تركيبات مجاز.
چاي ، قهوه فوري يا معمولي يا بدون كافئين ، كاكائو ، نوشابه هاي غير الكلي ، نوشيدني هاي سويا و برنج.
عسل ، مربا ، ژله ، مارمالاد ، شربت ذرت ، شربت افرا ، ملاس ، شكر و پودر شكر (قهوه اي و سفيد).
ترشي ها، چاشني ها ، انواع زيتون ، سس كچاپ ، خردل ، خمير گوجه فرنگي ، وانيل و ادويه ها و گياهان خالص ، فلفل سياه خالص ، سركه ها (سيب يا انواع سركه سفيد يا قرمز) ، سس سوياي قاقد گلوتن ، جوش شيرين ، مخمر ، آسپارتام (شيرين كننده كم كالري) و نارگيل.
مواد غذايي مورد شك و ترديد:
گوشت هاي فراينده شده صنعتي مثل همبرگر ، سس هاي ساندويچ و گوشت ، كوفته گوشت ، كلوچه هاي گوشتي ، حجم دهنده هاي محصولات گوشتي ، جانشين هاي تخم مرغ و تخم مرغ هاي خشك شده.
كنسروهاي انواع لوبيا ، مغز دانه هاي خشك و بوداده بسته بندي شده.
سيب زميني هاي سرخ شده صنعتي و انواعي كه در رستوران تهيه مي شوند.
سوپ هاي كنسروي و خشك آماده .
سس هاي سالاد و بعضي از مايونز ها .
فرني و پودينگ هاي مختلف .
چاي فوري ، چاي هاي گياهي و طعم دار ، قهوه طعم دار ، جانشين هاي قهوه ، نوشيدني هاي با طعم ميوه ، نوشيدني هاي شكلاتي ، مخلوط هاي شكلات ، آبنبات ها ، آدامس و كرم ، بيكينگ پودر.
مواد غذايي غير مجاز:
غذاهاي وارداتي كه ممكن است حاوي تركيبات غير مجاز مثل نشاسته گندم باشند (و حتي گاها برچسب فاقد گلوتن هم روي آنها خورده ، ولي مقدار كمي گلوتن در آنها وجود دارد) ، چيپس هاي سيب زميني با طعم هاي مختلف و پيتزا.
سوسيس و كالباس (مقداري آرد در تهيه آنها استفاده مي شود).
انواع گوشت ، ماكيان و ماهي كنسروي .
سوپ هاي تهيه شده با تركيبات غير مجاز .
بستني تهيه شده با تركيبات غير مجاز .
سس ها و سس هاي گوشت تهيه شده با تركيبات غير مجاز و پروتئين گياهي هيدروليز شده .
اسپروي گرمسيري
اسپروي حاره اي يك سندرم اسهالي است كه در بسياري از نواحي گرمسيري رخ مي دهد . معلوم شده كه اين اسهال از نوع عفوني است و ارگانيسم روده اي ايجاد كننده بيماري ممكن است از يك ناحيه گرمسيري به ناحيه ديگر تفاوت داشته باشد . در اين بيماري نيز همانند بيماري سلياك ، پرزهاي روده كوتاه مي شوند ؛ اما تغييرات سطح سلولي كمتر حاد هستند. مخاط معده ممكن است آتروفي و ملتهب شود. از طرفي همراه با آن ترش اسيد كلريد ريك و فاكتور داخلي نيز كاهش مي يابد . علايم شامل : اسهال ، بي اشتهايي ، انبساط روده به همراه علايم ناشي از كمبودهاي تغذيه اي مانند شب كوري ، گلوسيت ، استئوماتيت ، شيلوزيس ، رنگ پريدگي و ادم هستند. كم خوني ممكن است ناشي از كمبود آهن ، اسيد فوليك و ويتامين B12 باشد .
درمان تغذيه اي
از نظر پزشكي نيز تلاش براي بهبود كم خوني موجود مهم است . كمبود تغذيه اي در اين بيماري ممكن است حساسيت به عوامل عفوني را افزايش دهد و شرايط را بدتر كند.
منبع:دنياي تغذيه ،شماره ي 92
/ج