هويّت

کودک از زماني که نام خود را مي شناسد مي آموزد که خود متمايز را شناخته و اولين تجربه يافتن هويت را پيدا کند.
ويليام کلاسر (W.Glasser) يک روان شناس معاصر مي باشد. او نظريه خود را درباره هويت اين گونه بيان مي دارد که: «هر فردي يک هويت متصور دارد و به آن وسيله احساس موفقيت يا عدم موفقيت نسبي مي کند». او هويت را تصوري مي داند که فرد از خويش دارد و اين تصور ممکن است با تصوراتي که ديگران از او دارند هماهنگ و يکسان و يا اينکه کاملا متفاوت باشد.
او از دو نوع هويت سخن به ميان مي آورد:
1-هويت توفيق (success identity)
2-هويت شکست (failare identity)
در آغاز، هويت تمام کودکان هويت توفيق به حساب مي آيد ولي بعدا مقارن با سن (5-4)سالگي، هويت شکست نيز ظاهر مي شود. تشکيل هويت شکست همزمان با سني است که کودک مدرسه را آغاز مي کند. در اين سن و سال کودکان به ايجاد و توسعه مهارت هاي اجتماعي، گويايي، عقلاني و تفکر مي پردازند. همين پديده ها به او امکان مي دهند که هويت خود را از دو بعد توفيق يا شکست مورد ارزيابي قرار دهد.
کودکان غالبا با هويت توفيق پا به زندگي اجتماعي مي نهند ولي وقتي وارد جامعه مي شوند و خود را در مقايسه با ديگران قرار مي دهند به ضعف هاي خود پي مي برند.
افرادي که دو نياز اساسي در آن ها ارضا شود بيشتر به هويت توفيق دست مي يابند.

اين دو نياز عبارتند از:
1-نياز به دوست داشته شدن و دوست داشتن (نياز به مبادله عشق و محبت)
2-نياز به احساس ارزشمندي (نياز به ارزشمندي) کساني که به نوعي اين دو نياز اساسي در آن ها ارضا نشود هويت شکست خواهند داشت و به اضطراب و نگراني گرفتار خواهند شد. فردي که داراي هويت توفيق است در فراز و نشيب هاي زندگي کمتر دچار نابساماني روحي خواهد شد.
گلاسر همچنين معتقد است که افراد يک گروه داراي صفات و خصوصيات مشابهي مي باشند. مثلا خصوصيت بارز افراد ناموفق آن است که تنهايي و بي کسي را شديدا احساس مي کنند و در حل مشکلات و معضلات زندگي خود دچار دشواري مي شوند و از مواجهه شدن با واقعيات مضطرب و اندوهگين مي شوند. در عوض افرادي که هويت موفق دارند، يا اصلا احساس تنهايي نمي کنند و يا آن را به حداقل احساس مي رسانند و با واقعيات زندگي به نحوي سازنده مواجهه مي شوند. هويت مجموعه خصوصيات فردي است که به صورت «من» خلاصه مي شود. هويت ابعاد فيزيکي، اجتماعي، رواني دارد که در تشکيل آن؛ خانواده، جامعه و عوامل ارثي و فيزيکي تاثير بسزايي دارد.
منبع:راه کمال شماره 29مجله روانشناسي خانواده