امر منحصر به فرد در تاریخ

این مطلب یادآور آن است که بسیاری از مورخان، وظیفه خودشان را پرداختن به امر منحصر به فرد می دانند. درست است که مورخ، اگر از الفاظ و مفاهیم عام، یا به قول کتابهای دستور زبان، از «اسامی عام» استفاده نکند، اصلاً نمی
شنبه، 19 اسفند 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
امر منحصر به فرد در تاریخ
 امر منحصر به فرد در تاریخ

نویسنده: مایکل استنفورد
ترجمه: دکتر مسعود صادقی


 
این مطلب یادآور آن است که بسیاری از مورخان، وظیفه خودشان را پرداختن به امر منحصر به فرد می دانند. درست است که مورخ، اگر از الفاظ و مفاهیم عام، یا به قول کتابهای دستور زبان، از «اسامی عام» استفاده نکند، اصلاً نمی تواند چیزی بنویسد؛ اما استفاده از زبان روزمره، این باور را توجیه نمی کند که تاریخ تنها با پدیدارهای عام سروکار دارد. مورخان غالباً بیشتر با امور خاص سروکار دارند تا با امر نوعی یا عام. ذکر اینکه جنگ 1861 ـ 1865 در ایالات متحده امریکا جنگی داخلی بود، چیزی درباره آن به ما می گوید، اما نه چیزی که با همه آنچه ما به طور خاص می خواهیم بدانیم، چندان قابل قیاس باشد. اما می توانیم پیش تر برویم. غالباً گفته می شود که مورخان، نه صرفاً به مطالعه امور خاص، بلکه به مطالعه امور منحصر به فرد می پردازند. هر چند دانشمندان ممکن است بیشتر با امر جزئی سروکار داشته باشند ـ مثلاً فوران آتشفشان کراکاتوا در 1883، با این حال، علاقه و توجه شان در اصل به چیزی است که می توانند به طور کلی درباره آتشفشانها، ساختار زمین، حرکت جو فوقانی و مانند آن بیاموزند. آنچه مورخ را به خود جلب می کند، مثلاً جذابیت رویداد ترور کندی منحصر به فرد بودن آن است ـ علی رغم این واقعیت که کندی تنها یکی از چند رئیس جمهور امریکاست که به قتل رسیده است. به بیان پل وینه:
در واقع، «حوزه» پدیدارهای فیزیکی وجود دارد... اما برای واقعیت یک پدیدار در آن حوزه، کافی نیست که آن را تشخیص دهیم تا به صرف این عمل، به صورت بخشی از پیکره فیزیک درآید، و نه صرفاً یک مسئله. در مقابل، اگر واقعیتی تاریخی مورد نظر بود، این کار کاملاً کافی بود (Veyne, 1984, p. 12).
نکته مشابهی را به صورتی موجز، اوکشات خاطرنشان ساخته است:
به محض اینکه واقعیتهای تاریخی به عنوان مصادیق قوانینی عام نگریسته شوند، کنار گذاشته می شوند
(Dray, 1957, pp. 49-50).
دلیل قانع کننده دیگری وجود دارد مبنی بر اینکه چرا رویدادهای تاریخی، منحصر به فردند و آن این است که رویدادهای گذشته، رویدادهای آینده را شکل می دهند، اما نه برعکس، بنابراین، الگوی تاریخ انباشتی است (مانند یک خط مارپیچی تعریضی) نه متوالی (مانند یک دایره) رویدادها به ندرت دقیقاً تکرار می شوند؛ نه تنها به این دلیل که بار دوم شرایط تفاوت می کنند، بلکه همچنین به این دلیل که فاعلها غالباً از آنچه بار اول اتفاق افتاده است، آگاه اند.
رویدادهای تاریخی، به معنایی مهم، منحصر به فردند. هر اتفاقی را می توان به معنایی سهل انگارانه، منحصر به فرد دانست. هر دفعه که هنگام کار مدادم از میز پایین می افتد، رویدادی منحصر به فرد رخ می دهد. تنها اهمیت آن شاید این باشد که قانون گرانش را اثبات می کند. اما فرض کنید که صدمین باری که مداد می افتد و من خم می شوم تا آن را از زمین بردارم، میز تکان بخورد و قهوه روی همه کار من بریزید در نتیجه این اتفاق، من باید کل فصل را بازنویسی کنم؛ از این رو، انتشار چند هفته ای به تأخیر می افتد. پس، حادثه افتادن مداد در تاریخ این کتاب و زندگی من اهمیت خواهد یافت. بنابراین، تاریخ صرفاً به آنچه منحصر به فرد است نمی پردازد، بلکه به چیزی می پردازد که داوری به مهم بودن آن شده است. تاریخ به شیوه های بسیاری موضوع داوری است.
منبع: استنفورد، مایکل؛ (1384)، درآمدی بر تاریخ پژوهی، مسعود صادقی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی، دانشگاه امام صادق (ع) معاونت پژوهشی، 1385.

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم