نظریه سیاسی اسلام: تأسیسی یا امضایی؟

نظریه ی تأسیسی یا ابتکاری در اسلام نظریه ای است که ابتکار خود اسلام است و از طرف خداوند نازل شده است و مثل سایر احکام تعبدی «نازل من عندالله» است. در مقابل نظریه ی تأسیسی، نظریه ی
يکشنبه، 17 آذر 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
نظریه سیاسی اسلام: تأسیسی یا امضایی؟
 نظریه سیاسی اسلام: تأسیسی یا امضایی؟

 






 

پرسشی از محضر علامه مصباح یزدی

پرسش:

آیا نظریه ی اسلام در باب سیاست و حکومت یک نظریه ی ابتکاری و به اصطلاح تأسیسی است یا یک نظریه ی امضایی و تأییدی؟

پاسخ:

در توضیح سؤال باید گفت: نظریه ی تأسیسی یا ابتکاری در اسلام نظریه ای است که ابتکار خود اسلام است و از طرف خداوند نازل شده است و مثل سایر احکام تعبدی «نازل من عندالله» است. در مقابل نظریه ی تأسیسی، نظریه ی امضایی است؛ یعنی در بسیاری از مسائل، عقلا سیره و رفتاری دارند که آن رفتار به امضاء اسلام رسیده است، اصطلاحاً به پذیرش رفتار عقلا از سوی اسلام «امضای روش عقلا» گفته می شود. مثلاً مردم قبل از اسلام معاملاتی را انجام می دادند که از ناحیه ی اسلام چگونگی و روش معامله مشخص نشده بود، بلکه روشهای معمول که عقلا برای خود انجام می دهند، ‌مرسوم بود. با پیدایش اسلام روش جدیدی برای معامله بیان نشده بلکه اسلام معمول معاملاتی را که در بین مردم رایج بود امضا کرد مگر موارد خاصی که با اسلام منافات داشت مثل معامله ربوی.
اما سؤال این است که آیا مسئله حکومت و سیاست هم از این قبیل است؛ یعنی یک نظریه ی امضایی است؟ یا اسلام مستقلاً نظریه ای را مطرح کرده و هیچ نظر دیگری را امضا نکرده است؟ اسلام در باب سیاست و حکومت و مجموعه اصول و شیوه های کاربردی سیاسی و اجتماعی، نقش ابتکاری و تأسیسی دارد نه اینکه صرفاً به امضا و قبول نظرات و آراء عقلا دست زده است. بنابراین، چون اسلام در این باب نظریه ی مستقل و تأسیسی دارد، حکومت اسلامی باید براساس این نظریه تشکیل شود نه به شکل حکومت های موجود دیگر.
البته تأسیسی بودن نظریّه ی اسلام راجع به سیاست و حکومت بدان معنا نیست که این دین سترگ تنها یک شکل خاصی از حکومت را برای تمام زمان ها و جوامع پیشنهاد کرده است، بلکه مقصود آن است که اسلام مجموعه ای از اصول، معیارها و شاخصه ها را تعیین کرده است که در تمام زمان ها و جوامع رعایت آنها برای حکومت الزامی است و عدم توجه به این مجموعه قوانین و ملاک ها حکومت را نامشروع و غیرقابل پذیرش خواهد کرد؛ و چنان نیست که هر شکلی از حکومت در دنیا رایج است مورد پذیرش اسلام قرار گیرد.
منبع مقاله :
مصباح یزدی، محمد تقی؛ (1391)، پاسخ استاد به جوانان پرسشگر، قم: انتشارات مؤسسه ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی (قدس سرّه)، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم