نظریه سیاسی اسلام: تأسیسی یا امضایی؟

نظریه ی تأسیسی یا ابتکاری در اسلام نظریه ای است که ابتکار خود اسلام است و از طرف خداوند نازل شده است و مثل سایر احکام تعبدی «نازل من عندالله» است. در مقابل نظریه ی تأسیسی، نظریه ی
يکشنبه، 17 آذر 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
نظریه سیاسی اسلام: تأسیسی یا امضایی؟
 نظریه سیاسی اسلام: تأسیسی یا امضایی؟

 






 

پرسشی از محضر علامه مصباح یزدی

پرسش:

آیا نظریه ی اسلام در باب سیاست و حکومت یک نظریه ی ابتکاری و به اصطلاح تأسیسی است یا یک نظریه ی امضایی و تأییدی؟

پاسخ:

در توضیح سؤال باید گفت: نظریه ی تأسیسی یا ابتکاری در اسلام نظریه ای است که ابتکار خود اسلام است و از طرف خداوند نازل شده است و مثل سایر احکام تعبدی «نازل من عندالله» است. در مقابل نظریه ی تأسیسی، نظریه ی امضایی است؛ یعنی در بسیاری از مسائل، عقلا سیره و رفتاری دارند که آن رفتار به امضاء اسلام رسیده است، اصطلاحاً به پذیرش رفتار عقلا از سوی اسلام «امضای روش عقلا» گفته می شود. مثلاً مردم قبل از اسلام معاملاتی را انجام می دادند که از ناحیه ی اسلام چگونگی و روش معامله مشخص نشده بود، بلکه روشهای معمول که عقلا برای خود انجام می دهند، ‌مرسوم بود. با پیدایش اسلام روش جدیدی برای معامله بیان نشده بلکه اسلام معمول معاملاتی را که در بین مردم رایج بود امضا کرد مگر موارد خاصی که با اسلام منافات داشت مثل معامله ربوی.
اما سؤال این است که آیا مسئله حکومت و سیاست هم از این قبیل است؛ یعنی یک نظریه ی امضایی است؟ یا اسلام مستقلاً نظریه ای را مطرح کرده و هیچ نظر دیگری را امضا نکرده است؟ اسلام در باب سیاست و حکومت و مجموعه اصول و شیوه های کاربردی سیاسی و اجتماعی، نقش ابتکاری و تأسیسی دارد نه اینکه صرفاً به امضا و قبول نظرات و آراء عقلا دست زده است. بنابراین، چون اسلام در این باب نظریه ی مستقل و تأسیسی دارد، حکومت اسلامی باید براساس این نظریه تشکیل شود نه به شکل حکومت های موجود دیگر.
البته تأسیسی بودن نظریّه ی اسلام راجع به سیاست و حکومت بدان معنا نیست که این دین سترگ تنها یک شکل خاصی از حکومت را برای تمام زمان ها و جوامع پیشنهاد کرده است، بلکه مقصود آن است که اسلام مجموعه ای از اصول، معیارها و شاخصه ها را تعیین کرده است که در تمام زمان ها و جوامع رعایت آنها برای حکومت الزامی است و عدم توجه به این مجموعه قوانین و ملاک ها حکومت را نامشروع و غیرقابل پذیرش خواهد کرد؛ و چنان نیست که هر شکلی از حکومت در دنیا رایج است مورد پذیرش اسلام قرار گیرد.
منبع مقاله :
مصباح یزدی، محمد تقی؛ (1391)، پاسخ استاد به جوانان پرسشگر، قم: انتشارات مؤسسه ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی (قدس سرّه)، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
تجمع اعتراضی پلیس فرانسه در برابر اقامتگاه ماکرون + فیلم
play_arrow
تجمع اعتراضی پلیس فرانسه در برابر اقامتگاه ماکرون + فیلم
واکنش جالب یک جنوبی به انفجارهای پیاپی سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
واکنش جالب یک جنوبی به انفجارهای پیاپی سپاه در تنگه هرمز + فیلم
کارشناس آمریکایی: ایران توانایی ضربه زدن به هر پایتختی در جهان را دارد + فیلم
play_arrow
کارشناس آمریکایی: ایران توانایی ضربه زدن به هر پایتختی در جهان را دارد + فیلم
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
play_arrow
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
روایتی از تصمیم شهید علی لاریجانی برای پخش کامل نطق بنی‌صدر از تلویزیون + فیلم
play_arrow
روایتی از تصمیم شهید علی لاریجانی برای پخش کامل نطق بنی‌صدر از تلویزیون + فیلم
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
play_arrow
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
وقتی دنیای واقعی به وایس‌سیتی تبدیل می‌شود + فیلم
play_arrow
وقتی دنیای واقعی به وایس‌سیتی تبدیل می‌شود + فیلم
امتناع نخست‌وزیر چک از دست دادن با نتانیاهو مقابل دوربین‌ها + فیلم
play_arrow
امتناع نخست‌وزیر چک از دست دادن با نتانیاهو مقابل دوربین‌ها + فیلم
ادعای ترامپ درباره جنگ با ایران: آن‌ها را مجبور کرده‌ایم چیزی در اختیار نداشته باشند + فیلم
play_arrow
ادعای ترامپ درباره جنگ با ایران: آن‌ها را مجبور کرده‌ایم چیزی در اختیار نداشته باشند + فیلم