امام مجتبي و بن بستهاي حکومت

پس از اميرالمؤمنين (عليه السلام) خلافت اسلامي به امام حسن (عليه السلام) منتقل شد و حسن بن علي (عليه السلام) جاي پدر را گرفت و وضع اجتماعي مسلمان به صورت خاصّي درآمد که در آن موقع پافشاري حسن بن علي (عليه
شنبه، 10 آبان 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
امام مجتبي و بن بستهاي حکومت
 امام مجتبي و بن بستهاي حکومت

 

نويسنده: دکتر محمّد ابراهيم آيتي





 

پس از اميرالمؤمنين (عليه السلام) خلافت اسلامي به امام حسن (عليه السلام) منتقل شد و حسن بن علي (عليه السلام) جاي پدر را گرفت و وضع اجتماعي مسلمان به صورت خاصّي درآمد که در آن موقع پافشاري حسن بن علي (عليه السلام) در جنگ با معاويه بن ابي سفيان در آن تاريخ که نيروي مسلمانان در دو جبهه و دو جهت تقريباً متعادل و متوازن بود و جز با کشتارهاي عظيم، اميد پيروزي يک طرف و شکست يافتن طرف ديگر نمي رفت و ثمره اي جز خون ريزي و گرفتاري مسلمانان نداشت، امام حسن (عليه السلام) با وضعيتي خاصّ روبرو شد که راهي نداشت جز کنار آمدن و خون مسلمانان را بي جهت نريختن و موجب کشتارهاي دسته جمعي بي ثمر و بي نتيجه شدن و نتيجه پافشاري امام حسن را فقط دولت روم شرقي در خارج، و خوارج در داخل مي بردند و اگر آن چهارصد يا پانصد هزار نفر مسلمان آن روز به جان هم ريخته بودند و در جنگ با معاويه اصرار مي شد، خدا مي داند که پس از آن جنگ دولت روم شرقي چه بر سر مسلمانان مي آورد و خطر کار خوارج به کجا مي کشيد و تاريخ اسلام به کجا منتهي مي شد، امام حسن (عليه السلام) از کار خلافت و با
گذشت تاريخي خويش خون مسلمانان و قدرت اسلامي را حفظ کرد و راه سوء استفاده را به روي دشمنان خارجي و داخلي بست، بي آنکه حساب تسليم شدن و معاويه را به عنوان خلافت و اميرالمؤمنين شناختن در کار باشد.
يکي از مواد قرارداد صلح امام حسن و معاويه اين بود که حسن بن علي با معاويه صلح مي کند و کنار مي رود مشروط بر آنکه هرگز به معاويه « اميرالمؤمنين » نگويد، يعني او را خليفه مسلمين و اميرالمؤمنين نشناسد، کساني که گمان مي کنند حسن بن علي (عليه السلام) با کنار رفتن تسليم اراده معاويه شد و معاويه خليفه مسلمين شد و حسن بن علي هم يکي از مسلمانان مطيع گوش به فرمان معاويه، اين سند ارزنده را در بطلان اين عقيده از ابن اثير مؤرخ مشهور بخوانند:
پس از آنکه حسن بن علي (عليه السلام) کنار رفت و معاويه خليفه شد زمام امور را به دست گرفت، فروة بن نوفل أشجعي خارجي که پيش از اين با پانصد نفر از خوارج کناره گيري کرده و به « شهر زور » رفته بودند گفتند: اکنون شکّي باقي نماند که بايد با دولت معاويه جنگيد، حال که معاويه روي کار آمد و خليفه شد جنگ کردن با وي بر ما لازم است از اين رو آمدند و رو به عراق نهادند و به نخيله کوفه رسيدند در اين موقع امام حسن (عليه السلام) در راه مدينه از کوفه رهسپار حجاز شده بود، معاويه چون خبر يافت که فروة بن نوفل خارجي مذهب با پانصد نفر ياغي شده و سرکشي مي کند شايد هم براي آنکه پايه هاي صلح امام حسن را محکمتر کند نامه اي براي امام حسن (عليه السلام) فرستاد و در آن نامه دستور داد به امام حسن که فروة بن نوفل خارجي مذهب با پانصد نفر رو به کوفه نهاده اند به شما مأموريت مي دهيم برويد و با او بجنگيد و او را دفع کنيد آن گاه که کار او را تمام کرديد رفتن شما به مدينه مانعي نخواهد داشت.

نامه امام به معاويه

هنگامي که نامه معاويه به امام حسن (عليه السلام) رسيد، امام در قادسيه يا نزديک قادسيه بود، در پاسخ معاويه چنين نوشت: « لو آثرت أن اقاتل أحداً من أهل القبلة لبدأت بقتالک فاني ترکتک لصلاح الامة و حقن دمائها » يعني معاويه تو حسن بن علي را مأمور مي کني تا مانند افسري از افسران تو برود و يک مرد خارجي سرکش را دفع کند من که حسن بن علي هستم از خلافت که حق من است به نفع مسلمانان کنار آمده ام اگر مي خواستم با کسي از اهل قبله يعني با مسلماني هر که باشد و داراي هر مذهبي جنگ کنم، اول با تو جنگ مي کردم. معني اين سخن اينست که تو از همه ديگران، از مسلماني دورتري من دست از تو برداشتم، نفرموده من تو را به خلافت شناختم، مي نويسد من تو را واگذاشتم و با تو جنگ نکردم و شايد بهتر تعبير در ترجمه « ترکتک » اين باشد که تو را در ميدان سياست رها کردم و خود کنار رفتم، اما براي مصلحت اسلامي و براي حفظ خون مسلمانان، يعني بي نتيجه ديدم که اين نيروهاي با هم متعادل و متوازن اسلام از دو طرف به جان هم افتند و يکديگر را بکشند و ضعيف کنند و نابود شوند و دشمنان خارجي و داخلي از اين وضع سوء استفاده کنند.
منبع مقاله :
آيتي، محمد ابراهيم؛ (1388) بررسي تاريخ عاشورا، [بي جا]: مؤسسه انتشاراتي امام عصر (عج)، چاپ پنجم.

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
نوجوان امروز به چه چیزی نیاز دارد؛ الگو، فرصت یا شنیده شدن؟
نوجوان امروز به چه چیزی نیاز دارد؛ الگو، فرصت یا شنیده شدن؟
آیا مجازات به تنهایی انسان را اصلاح می کند؟
آیا مجازات به تنهایی انسان را اصلاح می کند؟
عراق در آستانه تنش تازه؟!
عراق در آستانه تنش تازه؟!
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم