جستاری در فهم بشر
جستاری در فهم بشر/
| •پدید اورندگان : | جان لاك , اندرو پرینگلپتیسون , صادق رضازادهشفق , |
| •ناشر : | شفیعی |
| •سال نشر : | 1380 |
| • نوع کتاب : | ترجمه |
| • رده سنی : | 0 |
| • تیراژ : | 2000 |
| • نوع جلد : | شومیز |
| • شابک : | 964-91894-6-7 |
| • تاریخ نشر : | 1380/6/6 |
| • محل نشر : | تهران |
| • زبان : | فارسی |
| • زبان اصلی : | فارسی |
| • تعداد صفحات : | 466 |
| • قیمت : | 28000 |
| • نوبت چاپ : | 1 |
| • قطع : | رقعی |
| • شماره جلد : | 0 |
| • چکیده : | كتاب حاضر یكی از آثار جان لاك "( 1632ـ 1704م) فیلسوف حسی و تجربی مسلك كشور انگلستان است كه خلاصهای از متن را "پرنیگل تیسون "فراهم آورده و سالها پیش مرحوم "رضازاده شفق "آن را به فارسی ترجمه نموده است .در این كتاب "لاك "برخلاف روشنفكرانی كه هوادار وجود تصورات فطری بودند و اصول فكر بشر را در ضمیر او میدانستند بر این باور است كه" :ضمیر آدمی در تولد مانند لوحه سفیدی است كه نقشی بر آن نیست و نوزاد هیچ گونه تصوری ندارد تا چه ماند به تصورات اولیه، خواه علمی و خواه اخلاقی .در نتیجه عمل تجربه و احساس است كه ذهن متدرجا كسب علم میكند، یعنی دارای تصورات میگردد ."در این نظر وی از فلاسفه عقلانی مانند دكارت كه اساس علوم را مبتنی به اولیات میدانستند، جدا شد و علم را نتیجه آزمایش و تجربه دانست و همان طور كه در عقیده سیاسی، مخالف تحكم حكومت بود، در فلسفه هم مخالف تحكم اصول فطری یا اولیات بود و میگفت" :برخلاف طرفداران اصول فطری در ابتدا ذهن ما خالی است و باید تصورات از راه تجربه به آن بیاید... .ذهن ما میتواند تصوری را به وجود آورد و نه آن را از بین ببرد، ما تصورات را فقط دریافت میداریم و یعنی ذهن فقط منفعل است...پس علم ما نسبت به تمام عالم خارجی منحصرا از راه تجربه حسی به حصول میآید" ."لاك "در بخش دیگری از كتاب حاضر درباره فلسفه زبان صحبت میكند . "مقصود عمده او در این مبحث رد بعضی جهات فلسفی عقلانی یا نظری است كه نسبت به مفاهیم كلی مصادیق واقعی خارجی و مستقل قائل بودند ."لاك در این باره نظرات ارسطو و هم افلاطون را رد میكند و با وضوح میگوید" :افراد اعیان وجود دارند و كلی فقط یك موضوع زبانی یا عبارتی است كه برای سهولت به جای این كه هر فرد را نامی میدهیم، مجموع اشیاء مشابه را یك نام میگذاریم .پس مفهوم كلی مصداقی غیر از افراد یا اجزای آن در خارج وجود ندارد و كلمات كلی، نامهایی بیش نیستند .ما وقتی نامی به یك مفهوم كلی مانند "طلا "میدهیم، هرگز ذات و حقیقت آن را نمیدانیم، فقط چند خاصیت مشترك را به هم مینهیم و كلی میسازیم كه میتوان آن را حقیقت اسمی یا ذات اسمی نامید" ."لاك "بر خلاف "دكارت "بعد و جسم را یكی نمیداند و میگوید" :بعد بدون جسم متصور است، خاصیت جسم همان جسمیت و امتناع تداخل است .فكر هم ذاتی روح نیست، بلكه در نتیجه تجربه و حس عارض روح میگردد و به حدوث میپیوندد ."لاك علم را این گونه تعریف میكند" :علم عبارت است از ادراك تطابق یا عدم تطابق تصورات ما ." مطالب این كتاب در چهار باب اصلی یعنی "اصول فطری، تصورات، فلسفه زبان و باب علم، همراه با مباحث متنوع سامان یافته است ." |
ارسال نظر شما