شنبه، 6 ارديبهشت 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

تعداد روزهای ماه رمضان

پرسش :

از قول امام صادق علیه السلام نقل می‌کنند که ماه رمضان همیشه سی روز است. آیا این حدیث صحت دارد و هیچ گاه این ماه از سی روز کمتر نمی‌شود؟


پاسخ :
شکی نیست که یکی از منابع استنباط احکام شرعی سنت (قول و فعل و تقریر) معصومین (علیهم السلام) است که در قالب روایات به ما رسیده است. اما باید توجه داشت که با توجه به وجود روایات ضعیف و مجعول و متعارض و  صادره شده در مقام تقیه و ... بکارگیری روایات و استفاده از آنها در استنباط احکام شرعی مستلزم تخصص و تبحّر در علم حدیث شناسی (رجال و درایه) و علم اصول فقه و برخی علوم دیگر می باشد. و لذا چه بسا روایاتی که در منابع روایی نقل شده، ولی به سبب ضعف یا تعارض با ادله قوی تر یا صدور در مقام تقیه و یا سایر علل مبنای حکم فقهی قرار نگرفته است.

در خصوص مسئله دیدگاه روایات در تعیین آغاز و پایان ماه رمضان نیز همین مسائل مطرح است. برخی روایات ماه شعبان را ۲۹ روز و ماه رمضان را همیشه سی روز می‏ دانند که این روایات به «اخبار عدد» مشهورند مانند این روایت که از امام صادق (علیه السلام) نقل شده: «شَعْبَانُ لَا یتِمُ‏ أَبَداً رَمَضَانُ لَا ینْقُصُ وَ اللَّهِ أَبَداً؛ شعبان هرگز تمام نیست، و رمضان به خدا هرگز کم نشود.» (۱) طبق این روایات، با گذشت ۲۹ روز از ماه شعبان، ماه رمضان آغاز می‌‏شود؛ خواه هلال ماه دیده شود یا نشود.

در مقابل آنها، روایات متعددی قرار دارند که دلالت می‌کنند. اول ماه رمضان تنها با دیدن هلال ثابت می‌شود و صرف گذشتن ۲۹ روز از شعبان برای آغاز ماه رمضان کافی نیست که این روایات به «اخبار رؤیت» مشهورند. مانند این روایت که راوی می گوید:« کتَبْتُ إِلَیهِ وَ أَنَا بِالْمَدِینَةِ- أَسْأَلُهُ عَنِ الْیوْمِ الَّذِی یشَک فِیهِ مِنْ‏ رَمَضَانَ- هَلْ یصَامُ أَمْ لَا فَکتَبَ الْیقِینُ لَا یدْخُلُ فِیهِ الشَّک صُمْ لِلرُّؤْیةِ وَ أَفْطِرْ لِلرُّؤْیةِ؛ به ایشان [امام حسن عسکری یا امام هادی علیهما السلام] نامه نوشتم و درباره روزه یوم الشک پرسیدم که آیا جزء روزه رمضان است یا نه؟ حضرت در پاسخ  نوشتند: شک را وارد یقین نکن! با رؤیت [هلال] روزه بگیر و با رؤیت، افطار کن.» (۲)

در این روایت و روایات متعدد دیگر، ملاک آغاز و پایان ماه رمضان رؤیت هلال دانسته شده است.

قول مشهور میان فقها نیز، عمل به اخبار رؤیت و ثبوت اول ماه با دیدن هلال و عمل نکردن به اخبار عدد است. (۳) [به دلیل ضعیف بودن اخبار عدد از دیدگاه ایشان و در تعارض بودن با روایات معتبر]

پی‌نوشت‌ها:
۱. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دار الکتب الإسلامیة‌، ۱۴۰۷ ه‍ ق‌، ج‏۴، ص ۷۸.
۲. شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق، ج‏۴، ص ۱۵۹.
۳. جمعى از پژوهشگران زیر نظر شاهرودى، سید محمود هاشمى‌،  فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام‌، ۱۴۲۶ق، ج‌۱، ص ۲۹۴.

منبع: مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم