چهارشنبه، 24 دی 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

اسیران جهالت و نادانى

امام هادی علیه السلام فرمودند:
الرّاکِبُ الْحَرُون اَسیرُ نَفْسِه، وَالْجاهِلُ اَسیرُ لِسانِه؛

سوارى که عجول و شتاب زده حرکت مى کند اسیر هواى نفس است و انسان جاهل همواره اسیر زبانش مى باشد.

بحارالانوار، ج 78، ص 368، ح 3.
شرح حدیث:
معناى «اسیر»
هنگامى که واژه «اسیر» به کار مى رود شخصى به ذهن انسان مى آید که به حق یا به ناحق گرفته شده و به زندان رفته است؛ چه زندان انفرادى و چه غیر انفرادى؛ چه بر دست و پایش غل و زنجیر بزنند و چه نزنند و به هر حال ارتباطش با دیگران قطع شده ونمى تواند هرجا که مایل باشد برود.

امّا از نظر فرهنگ اسلامى اسیرانى داریم که ظاهراً آزادند؛ ولى درحقیقت از هر اسیرى اسیرترند. در داستان حضرت یوسف (علیه السلام)، هنگامى که مى خواستند روح و روان آن حضرت را اسیر غل و زنجیر شهوات و هواى نفس کنند، و او را تهدید به زندان تن کردند، خطاب به محبوب و معبودش عرضه داشت:

«(رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَىَّ مِمّا یَدْعُونَنی اِلَیْهِ وَ اِلّا تَصْرفْ عَنّى کَیْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَیْهِنَّ وَ اَکُنْ مِنَ الْجاهِلینَ)؛ پروردگارا! زندان نزد من محبوب تر است از آنچه این ها مرا به سوى آن مى خوانند! و اگر مکر و نیرنگ آن ها را از من بازنگردانى، به سوى آنان متمایل خواهم شد و از جاهلان خواهم بود!».{1}

آرى، یوسف پیامبر (علیه السلام) اسارت تن را بر اسارت روح ترجیح داد و این درس بزرگى براى همگان است.

اسیران هواى نفس
متأسّفانه اسیران هواى نفس و جهالت و نادانى، که امام هادى (علیه السلام) در این روایت به آن ها اشاره کرده، فراوان اند. گاه مى گویند: «دوست داریم از دام اعتیاد آزاد شده و این بلاى خانمان سوز را رها کنیم، اما نمى توانیم!» یا ادّعا مى کنند: «دوست داریم به کسب حلال پرداخته و از مال حرام صرف نظر کنیم؛ اما قادر به انجام این کار نیستیم!».

گویا اراده چنین افرادى را در غل وزنجیر کرده اند، لذا اسیر هواى نفس خویش اند و کار دیگرى نمى توانند بکنند یا مى گوید:
«دوست دارم هر سخنى نگویم و زبانم را قفل و بند بزنم، امّا موفّق نمى شوم!» چراکه اراده اش اسیر هواى نفس اوست.

حضرت على (علیه السلام) در دعاى کمیل چه زیبا به این نکته مهم پرداخته است، آنجا که مى فرماید: «قَوِّ عَلى خِدْمَتِکَ جَوارِحِی وَ اشْدُدْ عَلَى الْعَزیمَةِ جَوانِحی؛ پروردگارا! براى توفیق یافتن در مسیر خدمت به تو (و بندگانت) قوّت و قدرتم را افزون کن و اراده اى قوى وپولادین عنایتم کن تا اسیر هواى نفس نشوم و بتوانم تصمیم بگیرم».{2}

به راستى بدون اراده قوى و نیرومند و به دور از هوى و هوس و آزاد بودن از زندان روح و جان، نمى توان در خدمت خدا بود.

بنابراین، براى رهایى از زندان نفس و زبان، باید دیوارهاى جهالت و نادانى را درهم شکست و تحت فرماندهى عقل و خرد قرار گرفت.{3}

پی‌نوشت‌ها:
1. یوسف، آیه 33.
2. المفاتیح الجدیدة، ص 72.
3. سخنان امام هادى (علیه السلام)، ص 109-111، ح 23.

منبع: نخستین آفریده خدا، آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دام ظله)، تهیه و تنظیم: ابوالقاسم علیان نژادی، انتشارات امام علی بن ابی طالب علیه السلام، قم، 1394.


نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
شهرستان گراش کجاست؟ از پیش شماره این شهر تا مناطق گردشگری و مشاهیر آن
شهرستان گراش کجاست؟ از پیش شماره این شهر تا مناطق گردشگری و مشاهیر آن
نامه رهبر انقلاب به دانشجویان حامی مردم فلسطین در دانشگاه‌های آمریکا
play_arrow
نامه رهبر انقلاب به دانشجویان حامی مردم فلسطین در دانشگاه‌های آمریکا
شهرستان فراهان کجاست؟ از پیش شماره این شهر تا مناطق گردشگری و مشاهیر آن
شهرستان فراهان کجاست؟ از پیش شماره این شهر تا مناطق گردشگری و مشاهیر آن
همه نگاه‌ها به رفح
play_arrow
همه نگاه‌ها به رفح
حرفهای مادران شهدا برای شهید جمهور
play_arrow
حرفهای مادران شهدا برای شهید جمهور
در چند نقطه کشور رای‌گیری انجام خواهد شد؟
play_arrow
در چند نقطه کشور رای‌گیری انجام خواهد شد؟
همبستگی متفاوت فوتبالیست‌های شیلی با مردم غزه
play_arrow
همبستگی متفاوت فوتبالیست‌های شیلی با مردم غزه
واکنش کاربران فضای مجازی به جنایت صهیونیست‌ها در رفح
play_arrow
واکنش کاربران فضای مجازی به جنایت صهیونیست‌ها در رفح
شرایط و ضوابط ثبت‌نام داوطلبان در انتخابات ریاست جمهوری
play_arrow
شرایط و ضوابط ثبت‌نام داوطلبان در انتخابات ریاست جمهوری
حمایت دانشجوی انگلیسی از فلسطین در پخش زنده
play_arrow
حمایت دانشجوی انگلیسی از فلسطین در پخش زنده
این گل المپیاکوس را قهرمان لیگ کنفرانس اروپا کرد
play_arrow
این گل المپیاکوس را قهرمان لیگ کنفرانس اروپا کرد
نماینده پارلمان فرانسه: مردم در رفح زنده زنده می‌سوزند
play_arrow
نماینده پارلمان فرانسه: مردم در رفح زنده زنده می‌سوزند
ایران اراده کند دولت هایمان را با خاک یکسان می‌کند!
play_arrow
ایران اراده کند دولت هایمان را با خاک یکسان می‌کند!
گزارش اولیه از محل ثبت‌نام نامزدهای ریاست جمهوری
play_arrow
گزارش اولیه از محل ثبت‌نام نامزدهای ریاست جمهوری
فرمانده ایرانی فاتح شهر "قمحانه" سوریه که بود؟
play_arrow
فرمانده ایرانی فاتح شهر "قمحانه" سوریه که بود؟