علل ابتلا به وسواس

وسواس یکی از اختلالات روانشناختی نسبتاً شایعی است که افراد زیادی را درگیر نموده است. وسواس مشکلی است که علاوه بر فرد، موجب آزار و اذیت اطرافیان او نیز می شود. در مورد علل ابتلا به این اختلال پژوهش های متعددی انجام شده است و هر کدام از نقطه نظر خود بدان پرداخته اند. در این مقاله قصد داریم به برخی علت های اختلال وسواس بپردازیم. با ما همراه باشید.
جمعه، 20 ارديبهشت 1398
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: سید مصطفی سید آقامیری
موارد بیشتر برای شما
علل ابتلا به وسواس

مقدمه

هر کس در طول زندگی خود ممکن است افکاری ناخواسته، عجیب و غریب و آزار دهنده را تجربه کند. بیشتر افراد قادرند به صورت کامل هوشیارانه و آگاهانه کنترل افکار ناخواسته خود را در دست گرفته و آن ها را از ذهن خود بیرون کنند. اما افرادی که دچار اختلال وسواس هستند، نمی توانند خود را از شر افکار مزاحم و ناخواسته نجات دهند. حال سؤالی که مطرح می شود این است که ذهن افراد مبتلا به وسواس چگونه کار می کند که این اشکالات را بوجود می آورد؟ به عبارت دیگر می توان سؤال را به این نحو مطرح کرد که علت ابتلا به اختلال وسواس چیست؟
محققان با استفاده از  تکنیک ها و روش های تصویر برداریِ مغز، که قادرند عملکرد مغز را بررسی کنند، عملکرد بخش های مختلف مغز افراد مبتلا به اختلال وسواس را با مغز افراد سالم مقایسه کرده اند. یافته های این پژوهشگران نشان می دهد که علائم وسواس ممکن است در اثر اختلال در ارتباط بخش های مختلف مغز با یکدیگر اتفاق بیافتد. مثلاً مشاهده شده ارتباط میان قشر اوربیتوفرونتال، قشر سینگولیت قدامی (هر دو این بخش ها در قسمت جلو مغز قرار دارند)، جسم مخطط یا استریاتوم و تالاموس در مبتلایان به اختلال وسواس، با مشکل مواجه است. همچنین  سیستم های انتقال عصبی (نوروترانسمیتر) – شامل مواد شیمیایی ای همچون سروتونین، دوپامین، گلوتامات (و احتمالاً دیگر انتقال دهنده های عصبی) که مسئول انتقال پیام میان سلول های مغزی است، در مبتلایان به اختلال وسواس دچار اشکال و نابهنجاری است.
همچنین اثبات شده اختلال وسواس مبنای عصب شناختی دارد، اما علت دقیق آن هنوز مشخص نیست. برخی معتقدند که احتمالاً علت وسواس ترکیبی از عوامل عصب شناختی، ژنتیکی، رفتاری، شناختی و محیطی است که هر کدام  از آن ها و یا ترکیب این عوامل به سهم خود ممکن است هر فرد را در یک زمان خاص درگیر کند. در ادامه به نحوه تأثیر گذاری این عوامل بر اختلال وسواس خواهیم پرداخت:
 

عوامل ژنتیکی

مطالعه ای که توسط یک مرکز علمی معتبر انجام شد نشان داد که اختلال وسواس و برخی دیگر از اختلالات روانشناختی ممکن است با با یک جهش غیر طبیعی ژن حامل سروتونین انسان، مرتبط باشد. برخی مطالعات دیگر نیز تأثیر ژن بر این اختلال را نشان داده اند. حدود 25 درصد از مبتلایان به اختلال وسواس در خانواده خود فردی مبتلا به همین اختلال دارند. بعلاوه مطالعاتی که بر روی دو قلوها انجام شده نشان می دهد که اگر یکی از دوقلوها مبتلا به وسواس باشد، احتمال ابتلای دیگری در دوقلوهای تک تخمکی (همسان) بیشتر از دوقلوهای غیر همسان است و این نشان دهنده تأثیر ژن در این اختلال است. به طور کلی مطالعات دو قلوها و خصوصاً دوقلوهای همسان نشان می دهد که تأثیر ژنتیک بر اختلال وسواس چیزی در حدود 45 تا 65 درصد است.
 

عوامل رفتاری

برخی دیگر از عوامل ممکن است در شروع ابتلا به اختلال وسواس نقش ایفا کنند. از جمله این موارد می توان به عوامل رفتاری، شناختی و محیطی اشاره کرد. مثلاً نظریه های یادگیری می گویند شرطی سازی های رفتاری ممکن است با ایجاد و استمرار اختلال وسواس، مرتبط باشند. همچنین آن ها اعتقاد دارند اجبارها، واکنشی رفتاری هستند که برای کاهش و یا پیشگیری از اضطراب و استرس های مرتبط با افکار وسواسی، آموخته می شوند. مثلاً فرض کنید شخصی دچار افکار وسواسی مرتبط با آلودگی است (وسواس نظافت)، ممکن است برای کاهش و یا متوقف نمودن این افکار به شستشوی افراطی بپردازد. از آنجا که این رفتارها به طور موقت اضطراب را کاهش می دهند، احتمالاً هر چه بگذرد بر شدتشان افزوده خواهد شد. در نتیجه چنین رفتارهایی نه تنها کاهش نمی یابند بلکه با کاهش اضطراب تقویت نیز خواهند شد. 
 

عوامل شناختی

بسیاری از نظریه پردازان شناختی معتقدند مبتلایان به وسواس، در حقیقت باورهای غلط و یا ناکارآمد دارند و همین افکار و باورها در نهایت منجر به وسواس ها و اجبارها می شود. بر اساس مدل شناختی وسواس، همه افراد، افکار مزاحم و ناخواسته ای را تجربه می کنند. با این وجود افراد وسواسی، این افکار را به درستی تفسیر نکرده و اهمیت زیادی برای آن ها قائل می شوند. تکرار تفاسیر غلطِ افکار مزاحم و ناخواسته به وسواس خواهد انجامید. از آن جا که افکار وسواسی بسیار رنج آور و ناراحت کنند هستند، فرد سعی می کند با رفتارهایی خاص چنین رفتارهایی را متوقف و یا خنثی کند.
یک گروه تحقیقاتی که اختلال وسواس را از دیدگاه شناختی بررسی می کردند، 6 نوع باور ناکارآند مرتبط با اختلال وسواس را شناسایی کردند:  
1. مسئولیت پذیری افراطی: این افراد اعتقاد دارند توانایی کنترل و تأثیر گذاری بر تمام پیامدها و اتفاقات بد را داشته و می توانند از آن ها پیشگیری کنند؛
2. بیش از حد مهم شماری افکار: بر اساس این باور و اعتقاد، افکار بد می توانند اتفاقات ناگواری را رقم بزنند و یا اینکه مثلاً داشتن افکار غیر اخلاقی دقیقاً مساوی انجام دادن آن هاست و فرد به خاطر چنین افکاری مستحق عقاب و سرزنش است؛
3. کنترل افکار: بر این اساس فرد اعتقاد دارد که کنترل تمامی افکار ضروری و البته ممکن است؛
4. تخمین بیش از حد احتمال تهدید: کسانی که این افکار را دارند معتقدند احتمال وقوع افکار منفی در عالم خارج بسیار محتمل است؛
5. کمال گرایی: بر این اساس فرد اعتقاد دارد که حق هیچ اشتباهی ندارد و هیچ کار ناتمامی و کاملی از او پذیرفته نیست؛
6. نابردباری در برابر عدم اطمینان: بر اساس این باور فرد اعتقاد دارد لازم است بدون هیچ شک و تردیدی یقین داشته باشد که حوادث بد به هیچ وجه اتفاق نخواهند افتاد.
 

عوامل محیطی

همچنین ممکن است عوامل محیطی با شروع ابتلا به اختلال وسواس مرتبط باشند. مثلاً تحقیقات نشان داده اند ضربه شدید به سر ممکن است با شروع ابتلا به اختلال وسواس مرتبط باشد و همین امر ارتباط میان مغز و اختلال وسواس را نیز اثبات می کند. همچنین مشاهده شده برخی بچه ها بعد از یک عفونت ویروسی و یا باکتریایی مانند آنفولانزا و یا عفونت گلو، علائم وسواس را از خود نشان می دهند. مطالعات نشان می دهند که عفونت، مستقیماً نمی تواند علت وسواس باشد اما در کودکانی که از لحاظ ژنتیکی مستعد این اختلال هستند، می تواند موجب بروز علائم گردد.
استرس و سبک های فرزند پروری، از دیگر عوامل محیطی ای هستند که ممکن است در ابتلا به اختلال وسواس متهم باشند. اما هنوز هیچ مطالعه ای نتوانسته نشان دهد که استرس و یا نحوه تعامل با فرد در کودکی ممکن است در ابتلا به وسواس مؤثر باشد. البته باید توجه نمود استرس در افراد مستعد به وسواس، می تواند یک محرک قوی برای شروع و یا تشدید علائم اختلال وسواس محسوب شود.
 

جمع بندی

در مجموع می توان گفت اگرچه علت دقیق اختلال وسواس مشخص نشده است، تحقیقات، عوامل جدیدی را برای روشن شدن علت این اختلال آزار دهنده، شناسایی کرده اند. با این حال احتمالاً تعامل میان عوامل مختلف را بتوان به عنوان علت شروع و استمرار اختلال وسواس در نظر گرفت.

منبع: سایت انگزایتی کانادا
 
تبلیغات در راسخون
سبک زندگی مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران