مراحل سه گانه نوجوانی

نوجوانی دورانی است پر از فراز و نشیب؛ دورانی که شناخت آن امری است بسیار مهم هم برای والدین، هم برای مربیان و هم برای خود نوجوان. با ما همراه باشید تا با مراحل نوجوانی بیشتر آشنا شوید.
شنبه، 24 اسفند 1398
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: محمد حسین افشاری
موارد بیشتر برای شما
مراحل سه گانه نوجوانی
نوجوانی سه مرحله مهم دارد که باید فرد هر کدام یک را به درستی بگذارند. 
 

مقدمه

نوجوانی دارای ویژگی های خاص به خود است. این دوران به حدی دارای اهمیت است که برخی آن را برزخ زندگی انسان می دانند. دورانی میان کودکی و جوانی که اندیشه ها و تفکرات دوران کودکی را در خود دارد و با آن اندیشه ها و طرحواره ها، از نوجوانی شش ساله (13 -19 سالگی) می گذرد و برای دوران جوانی و میانسالی خود را مهیا می کند.

تلاش های علمی این دوران می تواند زمینه ساز موفقیت ها در رشته دانشگاهی فرد شود و بزهکاری نیز زمینه سازی شقاوت او تا پایان عمر.
 

نوجوانی در اندیشه اریکسون

طبق نظر اریکسون، این مرحله مهم‌ترین مرحله در رشد انسان است که از دوازده‌سالگی تا بیست‌سالگی به طول می‌انجامد. فرد در این دوران یک انسان کامل نیست، بلکه نوجوان بالغی است که جامعه به لحاظ سازگاری با محیط و اتخاذ نقش‌های جدید برای برآوردن توقعات اجتماعی، از او انتظارات بسیاری دارد.[1]
هویت چیزی است که نوجوان در این دوران به دنبال کسب آن می‌باشد. هویت یک مفهومی چندوجهی است؛ اما اصولاً احساس هشیارانه بی‌همتا بودن و جهت داشتن است که از تجربیات روانی انجام‌شده در ایگو نشاءت می‌گیرد، ازجمله همانندسازی قبلی شخص در گروه‌های مختلف (مثل خانواده، هم‌کیشان، هم‌کلاسی و همسالان) و از خودانگاره‌های او.[2]
 

سردرگمی هویت و پیامدهای آن[3]

اریکسون قائل است اگر شخص هویت مطلوب ی که باید در این دوران شکل بگیرد، در او یافت نشود، زمینه ساز سردرگمی او می شود.

سردرگمی هویت عبارت است از شکست در ایجاد رشد احساس هویت و از عدم موفقیت فرد نسبت به شکل دادن هویت در برابر فشارها ناشی می‌شود.[4]

سردرگمی هویت ممکن است پیامد تحت فشار بودن هویتی ناخواسته و یا عدم اعطای نقش مفید از سوی جامعه باشد.

از این رو نوجوان برای برون رفت از سردرگمی هویت سعی می کند هویت کس دیگر یا هویتی که فرد دیگری برای او تجویز کرده است را بپذیرد و یا به جنبش و یا گروهی وارد شود و با ایشان همسان سازی کند.
 

مراحل نوجوانی

 شناخت این مراحل هم برای والدین دارای ثمرات خوبی است، هم برای مربیان ایشان و هم برای خود نوجوان. والدینی که ویژگی ها و این مراحل را در مورد نوجوان خود بشناسند، برخورد بهتری را می توانند با او داشته باشند، دلخوری های او را بهتر می توانند بفهمند و نیازهای او را بهتر درک کنند. این امر در مورد مربیان نیز قابل تصور است.
 
در مورد نوجوان هم امر به گونه ای دیگر است. نوجوانی که بداند در دوران نوجوانی چه مراحلی را پیش رو دارد، چه اتفاقاتی در حوزه جسم و روان او می افتد، بهتر می تواند این دوران را طی کند. نوجوانی که اطلاعات مورد نیاز خود را از منابع درست و صحیح نگیرد، ممکن است از راه های نادرست به این دست از اطلاعات دسترسی پیدا کند و به جسم و روح خود آسیب بزند.
 
ابتدا تغییراتی که، به مراحل، قابل ردیابی هستند، به مراحلی که فراز و فرود بخشهائی از بحران ها را در حد شکل گیری و گشایش می توانند نشان دهند، می پردازیم و سپس دوره نوجوانی را با تفسیر دقیق تری بیان خواهیم نمود.
مراحل نوجوانی از این قرار است:
 
1)مرحله پیش نوجوانی
این مرحله سرآغاز بحران ها یا انتشار یک پیام است. طلیعه ای است که هنوز مؤلفه های عقلی و عاطفی آن از سازش یافتگی های دوره کودکی جدا نشده اند، ولی گسستن خود را آغاز کردند. و متخصصین اطفال آمریکا به سنین ۱۰ تا ۱۱ تا ۱۶ سالگی در دخترها و ۱۲ تا ۱۵ سالگی در پسرها را به «اوائل نوجوانی» معرفی کرده است.[5]
 
این دوران دورانی است که ابتدای آن رنگ کودکی و لطافت های کودکی را با خود همراه دارد. در ابتدا نوجوان، تغییراتی را در خود احساس می کند. جوش های صورت و سبز شدن بالای دهان اولین نشانه های جسمی است که در بدن او خود را نشان می دهند.
 
2)مرحله در خود فرو رفتن
 در وهله دوم هم گرایی تظاهرات متعددی پایه سازمان جامع ذهنی جدیدی را ایجاد می کند. نوجوان در برابر محیط خود وضع مشخص و معینی به خود می گیرد و برای روش زندگی خود طریقه رفتار معینی را تثبیت می کند. این مرحله در خود فرو رفتن و به درون خود خزیدن است. این مرحله بیش از مراحل دیگر پدران و مادران را نگران فرزند خود می سازد، چه تماس خود را با وی منقطع و توافق خود را با او منهدم می پندارند. و متخصصین اطفال آمریکا به دو سال پس از زمان اوائل نوجوانی را « اواسط نوجوانی» نامیده است.[6]
 
3)مرحله از خود برون آمدن
بالاخره در وهله سوم یک نوع گشایش در تمرکز حالت قبلی به تدریج به وقوع می پیوندد. نوجوان فعال و مثبت می شود و دوباره به دیگران روی می آورد. این مرحله از خود برون آمدن و پایان یافتن بحران است.[7] و متخصصین اطفال آمریکا ادامه اواسط نوجوانی تا زمان شروع بزرگسالی را «اواخر نوجوانی » نامیده است .
 
پی نوشت:
[1]. سعید شاملو، روان‌شناسی شخصیت، تهران: نشر رشد، 1382، ص 80.
[2]. ریچارد رایکمن، نظریه‌های شخصیت، مترجم: مهرداد فیروزبخت، تهران: نشر ارسباران، 1387، ص 191.
[3].Identity diffusion
[4]. سعید شاملو، پیشین، صص 82-83.
[5] . محسن فرمهینی فراهانی (۱۳۸۹). انسان و سلامت جنسی تربیت جنسی، نشر البرز، ص: 44.
[6] . همان.
[7] . منصور محمود (۱۳۹۰). روانشناسی تحول روانی از تولد تا پیری، سمت، تهران (16)، ص: ۲۱۲.
تبلیغات در راسخون
سبک زندگی مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
play_arrow
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
وقتی دنیای واقعی به وایس‌سیتی تبدیل می‌شود + فیلم
play_arrow
وقتی دنیای واقعی به وایس‌سیتی تبدیل می‌شود + فیلم
امتناع نخست‌وزیر چک از دست دادن با نتانیاهو مقابل دوربین‌ها + فیلم
play_arrow
امتناع نخست‌وزیر چک از دست دادن با نتانیاهو مقابل دوربین‌ها + فیلم
ادعای ترامپ درباره جنگ با ایران: آن‌ها را مجبور کرده‌ایم چیزی در اختیار نداشته باشند + فیلم
play_arrow
ادعای ترامپ درباره جنگ با ایران: آن‌ها را مجبور کرده‌ایم چیزی در اختیار نداشته باشند + فیلم
استوری وفات حضرت ام البنین سلام الله علیها / سه ستاره داشتم یک ماه
play_arrow
استوری وفات حضرت ام البنین سلام الله علیها / سه ستاره داشتم یک ماه
فارابی: معمار عقلانیت و خرد در تمدن اسلامی
فارابی: معمار عقلانیت و خرد در تمدن اسلامی
رهبر معظم انقلاب اسلامی: آیت‌الله العظمی وحیدخراسانی حقّ عظیمی بر جامعۀ مؤمنین و حوزات علمیّه دارند
رهبر معظم انقلاب اسلامی: آیت‌الله العظمی وحیدخراسانی حقّ عظیمی بر جامعۀ مؤمنین و حوزات علمیّه دارند
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم