بازدید : 1401 بار

يکشنبه، 21 فروردين 1390

عبدالقدیر آزاد

ملیت :  ایرانی   -   قرن : 14 منبع : شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران (جلد اول)
از اهالى سبزوار و پدرش جان‏محمد سبزوارى كشاورز و خرده‏مالك بود. در 1272 متولد شد. پس از تحصیلات مقدماتى وارد پستخانه شد و در شهرهاى خراسان مشغول خدمت گردید. مدتى هم به كار قضاوت پرداخت، ولى كار ادارى را دنبال نكرد. در 1302 امتیاز روزنامه‏ى آزاد را گرفت و به انتشار آن مبادرت كرد. آزاد روزنامه‏اى تندرو و منقد بود، مقالات تندى علیه هیئت حاكمه انتشار مى‏داد، كراراً در محاق توقیف قرار مى‏گرفت و سرانجام مدیرش توقیف شد و در زمان رضا شاه سال‏ها در زندان بسر مى‏برد. بعد از شهریور 1320 عبدالقدیر آزاد از زندان آزاد شد و روزنامه‏ى خود را دائر كرد و هفته‏اى سه شماره انتشار مى‏داد. این بار هم از جراید بسیار تندرو و هتاك بود و با این وصف مدت 12 سال انتشار آن ادامه یافت. در 1325 عبدالقدیر آزاد به قوام‏السلطنه نزدیك شد، جزء مؤسسین حزب دموكرات ایران گردید، روزنامه‏ى خود را در اختیار حزب گذاشت، كاندیداى نمایندگى مجلس شد و سرانجام در دوره‏ى پانزدهم به وكالت مجلس شوراى ملى رسید. در نخستین روزهاى تشكیل مجلس از فراكسیون حزب دموكرات خارج شد، بناى مخالفت با دولت را گذاشت، اعلام جرم مفصلى علیه قوام‏السلطنه تنظیم كرد و جنجالى بزرگ در مجلس راه انداخت. در تمام دوره‏ى پانزدهم نقش اقلیت را بازى مى‏كرد، با دولت‏ها سرشاخ مى‏شد، حقوق حقه‏ى مردم را مطرح مى‏نمود و روى هم رفته وجهه‏ى ملى پیدا كرد. همین موجب شد كه در دوره‏ى شانزدهم مجدداً از سبزوار وكیل شد. در این دوره نیز جزء اقلیت تندرو بود كه به زعامت دكتر مصدق در مجلس به وجود آمده بود. در همان ایام نطفه‏ى جبهه‏ى ملى بسته شد، طبعاً آزاد هم به این جبهه پیوست، از افراد مؤثر و متنفذ جبهه‏ى ملى شد، در كنار دكتر مصدق و یاران او سینه چاك داد و دمار از روزگار دولت‏ها مخصوصاً سپهبد رزم‏آرا درآورد. در اواخر دوره‏ى شانزدهم كه دكتر مصدق بدون قید و شرط پیشنهاد جمال امامى را مبنى بر ریاست دولت پذیرفت، آزاد چون حزبى به نام «استقلال» تشكیل داده بود، خواستار دو كرسى وزارت براى حزب خود شد. در نخستین جلسه‏ى جبهه‏ى ملى كه بعد از نخست‏وزیرى مصدق تشكیل شد، چنین نتیجه گرفتند كه چون زمامدارى مصدق بر اثر اقدامات جبهه‏ى ملى و نمایندگانشان نبوده است، باید دست او را در انتخاب وزراء باز گذاشت و اعضاى جبهه‏ى ملى نباید افرادى را به كابینه تحمیل كنند. این تصمیم تنها شامل حزب استقلال نمى‏شد، بلكه شامل حزب زحمتكشان دكتر مظفر بقائى و حزب ایران هم مى‏شد كه چنین انتظاراتى داشتند. بعد از اولین جلسه‏ى جبهه‏ى ملى كه در هفته‏ى اول ریاست دولت مصدق تشكیل شد، آزاد از جبهه‏ى ملى كناره‏گیرى كرد، در صف مخالفین دولت در مجلس قرار گرفت و اولین كسى بود كه در مجلس شانزدهم، مصدق را مورد حمله‏ى شدید قرار داد. در یكى از جلسات مجلس در شهریور 1330 علیه كابینه نطق شدیدى ایراد كرد و سرانجام بین او و یوسف مشار (مشار اعظم) وزیر پست و تلگراف مشاجره‏ى شدید لفظى و بعد زد و خورد درگرفت و آزاد براى وزیر هفت‏تیر كشید. مشار در مجلس متحصن شد و از كابینه استعفا داد. در دوره‏ى هفدهم آزاد وكیل نشد ولى مبارزه‏ى خود را از طریق روزنامه با دكتر مصدق ادامه داد. از جمله به سپهبد زاهدى نزدیك شد و براى سقوط دولت شب و روز در تلاش بود. در مرداد 1332 به علت تندرویهاى روزنامه‏ى آزاد او را توقیف كردند. بیم آن مى‏رفت در زندان تلف شود كه 28 مرداد نجاتش داد. بار دیگر وارد گود سیاسى شد و حزب استقلال را راه انداخت. زاهدى نه او را وكیل كرد و نه اجازه‏ى انتشار روزنامه‏اش را داد. نهایت شغلى به او واگذار كرد و ریاست هیئت مدیره و مدیرعاملى شركت سهامى فرش ایران را به او سپردند. چند سالى در آن سمت بود. در اواخر عمر بیمار شد و حالت متعادلى نداشت. دستش از مال دنیا كوتاه بود، به سختى گذران مى‏كرد و حوصله و امكان مبارزه از او سلب شده بود در 1352 در سن 80 سالگى درگذشت. مردى ناآرام و جنجالى بود. بر اثر حبس طولانى در زندان رضاشاه حالت غیرعادى به او دست داده بود و دامنه‏ى توقعاتش بسیار زیاد و غیرقابل تحمل شده بود.
فعالیت ها : مشاهیر / سیاست
ارسال نظر شما

• با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود پایگاه تاثیر کاملا موثری ایفا می کند لذا خواهشمند است ما را از نظرات ارزنده ی خود محروم نفرمایید.
• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.
• نظرات کوتاه مثل "خوب بود" و "عالی بود" و... و نظرات تکراری تائید نمی شوند و امتیازی هم به آنها تعلق نخواهد گرفت.
• متن نظر شما میبایست حداکثر 1024 کاراکتر باشد.
توجه داشته باشید که به سوالاتی که در قسمت نظرات پرسیده میشود، جواب داده نخواهد شد، لطفا پیشنهادات و انتقادات را از طریق ارتباط با ما و سوالات خود را از طریق ارسال سوال و مشاوره ارسال نمایید.

156/2418