نویسندگی
ناصح ناطق تبریزی

(1363 -1284/ 1280 ش)، مترجم، نویسنده و شاعر. در تبریز به دنیا آمد. پدرش از وكلاى دادگسترى و از مشروطه‏خواهان بود. ناطق پس از اتمام تحصیلات ابتدایى و متوسطه در زادگاهش جهت ادامه‏ى تحصیل به اروپا رفت و موفق به اخذ درجه‏ى مهندسى در رشته‏ى راه و ساختمان شد. پس از بازگشت به ایران به استخدام وزارت راه و ترابرى ...

ناصرالدین ناصر منشی

(ز 730 ق)، مورخ و نویسنده. معروف به ناصرالدین منشى كرمانى. وى بعد از فوت پدر تحت تربیت عموى خود، شهاب‏الدین ابوالحسن على یزدى، قرار گرفت و پس از اینكه به سن رشد رسید، عموى دیگرش كه شغل دیوانى داشت، او را در خدمت دیوانى دستگاه قراختائیان وارد كرد تا به مدارج بالا رسید. ناصرالدین در 693 ق صاحب دیوان رسائل ...

ناصر خسرو

(485/ 481 -394 ق)، فیلسوف، متكلم، نویسنده، واعظ و شاعر، متخلص و ملقب به حجت. از آن رو كه اشعارش حاوى پند، اندرز و مطالب حكمت‏آمیز بود موصوف به حكیم، حكیم ناصر یا سیدالحكماء گشت. همچنین نسبت مروزى كه شاعر در «سفرنامه‏ى» خویش به آن اشاره كرده است، به سبب اقامت وى در مرو بوده كه گویا مدتى در آنجا شغل دیوانى ...

محمدعلی ناصح تهرانی

(1365 -1277 ش)، نویسنده، مترجم و شاعر. در تهران به دنیا آمد. پس از تحصیلات ابتدایى و متوسطه به تحصیل علوم قدیمه پرداخت و صرف، نحو، معانى، بیان، بدیع، منطق، فقه، اصول و دوره‏اى از حكمت را نزد اساتیدى چون وحید دستگردى، میرزا رضاخان نایینى، حبیب‏اللَّه مظفرى و میرزا ابوالحسن شعرانى آموخت. وى با دو زبان ...

نادر میرزای

(ح 1305/ 1303 -1243 ق)، نویسنده و شاعر. مكنى به ابومحمد. در استرآباد به دنیا آمد. پدرش بدیع‏الزمان میرزا (نوه‏ى فتحعلى شاه) از طرف مادر از نوادگان نادرشاه افشار بود. وى شرح «انموذج» زمخشرى «تعریف» زنجانى را در تهران خواند، سپس به تبریز رفت و مرحله‏ى اساسى تحصیلات وى شروع شد. او در تبریز نزد استاد عبدالعلى ...

علی اکبر مینو شیرازی

(تو 1299 ش)، روزنامه‏نگار و نویسنده. در شیراز به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات ابتدایى و متوسطه در زادگاهش، موفق به اخذ لیسانس در رشته‏ى فلسفه و علوم تربیتى از دانشسراى عالى در تهران شد. سپس وارد وزارت فرهنگ گردید و به شیراز بازگشت. از جمله مشاغل وى: ریاست فرهنگ شهرستان آباده، ریاست اداره‏ى كارگزینى ...

محمدتقی میرکازرونی

(تو 1294/ 1292 ش)، طبیب، نویسنده و شاعر، متخلص به میر. در كازرون به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایى و متوسطه را در زادگاهش به پایان برد و جهت ادامه‏ى تحصیل به تهران آمد و در رشته‏ى طب به تحصیل پرداخت. در 1317 ش موفق به اخذ درجه‏ى دكترا و در 1324 ش موفق به گرفتن تخصص در قسمت جراحى از دانشگاه تهران شد. سپس براى ...

عبدالحسین میر سپاسی

(1355 -1286 ش)، روان پزشك، استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم. در تفرش به دنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در مشهد و دارالفنون گذراند و در 1315 ش تحصیلات پزشكى خود را در دانشكده پزشكى لیون فرانسه به پایان رساند. اما به علت علاقه شخصى، به تحصیل در رشته‏ى روان پزشكى و پزشكى قانونى و همكارى با پروفسور باروك پرداخت. ...

عبدالحسین آقا خان کرمانی

(1270- مقتول 1314 ق)، نویسنده، مترجم، روزنامه‏نگار و شاعر. وى نوه‏ى دخترى مظفر علیشاه كرمانى بود و در كرمان به دنیا آمد. پس از فراگیرى صرف و نحو و معانى و بیان به تكمیل ادبیات، ریاضیات و حكمت الهى كوشید. میرزا عبدالحسین در حدود 1302 ق همراه شیخ احمد روحى به اصفهان مهاجرت كرد و از آنجا به تهران آمد و ...

کاشانی

(1333 -1260 ق)، نویسنده. ملقب به نظام‏الدین غفارى. در برزآباد كاشان به دنیا آمد. پس از فراگرفتن علوم مقدماتى در 1275 ق، براى ادامه‏ى تحصیل، به فرانسه رفت و در آنجا ریاضى و نجوم را فراگرفت. وى پس از دو سال معلمى و شاگردى در پلى تكنیك وارد مدرسه‏ى معدن شناسى شد و در 1284 ق به ایران بازگشت و معلم مقرب ناصرالدین ...

محمدحسین مهدوی اردبیلی

(1376 -1288 ش)، استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم. در تبریز به دنیا آمد. پس از خاتمه‏ى دوره‏ى ابتدایى و متوسطه به تهران آمد و وارد رشته ریاضى دارالمعلمین عالى شد. پس از اخذ لیسانس ریاضى، در 1312 ش، جزء آخرین كاروان دانشجویان اعزامى، به فرانسه و در 1313 ش به سوئیس رفت و دوره دكترا را در آنجا گذراند. وى در ...

معزالدین محمدباقر مهدوی

(1401 -1327/ 1323 ق)، مصحح، نویسنده، محقق و شاعر، متخلص به نوید. مشهور به معزالدین مهدوى. نسبش به امام موسى كاظم (ع) مى‏رسد. در اصفهان به دنیا آمد. علوم قدیمه را نزد اساتید وقت گذرانده، فقه و اصول و معانى و بیان را خدمت شیخ على مدرس یزدى و حكمت و فلسفه را نزد شیخ محمد خراسانى و عرفان و كلام را خدمت شیخ ...

مصلح الدین محمدحسین مهدوی

(1374 -1294 ش)، عالم، مورخ، ادیب و نویسنده. خاندانش در اصفهان به سادات خواجویى معروف مى‏باشند. وى در اصفهان به دنیا آمد. ابتدا در مدرسه‏ى اقدسیه و سپس گلبهار و مدتى نیز در حوزه‏ى علمیه اصفهان تحصیل كرد و پس از آن به تهران آمد و در دانشسراى عالى معلومات خود را تكمیل نمود. نزد استادان بسیارى علوم مختلف ...

مرتضی قلی مؤید الممالک فکری

(1297 -1250 ش)، نمایشنامه‏نویس و روزنامه‏نگار. وى تحصیلات خود را در مدرسه‏ى دارالفنون فراگرفت و با زبان فرانسه آشنا شد و بعد از آن به خدمت دولت درآمد و چندى نیز حكومت مازندران، عراق و گلپایگان را به عهده داشت. او در 1325 ق روزنامه‏ى «صبح صادق» را در تهران منتشر كرد. مؤید الممالك از آزادیخواهان و مشروطه‏طلبان ...

علی مؤید ثابتی مشهدی

(تو 1281 ش)، مصحح، نویسنده و شاعر، متخلص به مؤید. در مشهد به دنیا آمد. تحصیلات خود را در زادگاهش به پایان رسانید. پدرش از طایفه‏ى آل ثابت و از بزرگان بین‏النهرین بود كه به ایران مهاجرت كرد و از طرف ناصرالدین‏شاه قاجار نایب التولیه‏ى آستان قدس رضوى شد. مؤید از طرف مردم خراسان پنج دوره به عنوان نماینده ...

جلال الدین مؤید الاسلام

(1349 -1280 ق)، روزنامه‏نگار و نویسنده. در كاشان به دنیا آمد. پس از تحصیلات مقدماتى براى ادامه‏ى تحصیل به اصفهان رفت و مدت پنج سال در آنجا تحصیل كرد و در مدرسه حكیم در خدمت حجةالاسلام عبدالمعالى به یادگیرى سطوح پرداخت و سپس در مدرسه‏ى صدر در محضر درس آخوند ملا محمد كاشى و آیت‏اللَّه شریعت حاضر شد. بعد ...

محمد هادی مولوی گیلانی

(1336 -1266 ق)، صوفى، نویسنده و شاعر، متخلص به مولوى. ملقب به وفا علیشاه. در پاكنار رشت به دنیا آمد. وى از مریدان صفى علیشاه بود و چنان در سیر و سلوك ترقى نمود كه به مقام شیخى این سلسله رسید. در رشت مدرسه‏ى اخوت را تأسیس كرد كه بعدها در اختیار وزارت فرهنگ قرار گرفت. او سفرى نیز به هندوستان كرد و با مشایخ ...

ابوصالح احمد مؤذن نیشابوری

(470 -388 ق)، فقیه، حافظ، محدث، مسند، زاهد و صوفى. چون سالها مؤذن مدرسه بیهقیه بود به مؤذن مشهور شد. او در روزگار خود محدث خراسان و رییس مدرسه‏ى بیهقیه و عهده‏دار موقوفات و مسئول رساندن صدقات به مستحقین بود. از ابونعیم عبدالملك اسفراینى و ابوالحسن علوى و ابویعلى حمزه مهلبى و ابوطاهر بن محمش و ابوعبداللَّه ...

زین العابدین مؤتمن

(تو 1293 ش)، نویسنده، محقق و شاعر، متخلص به مؤتمن. اصلش از كاشان است و نسبش به فتحعلى خان صبا (ملك‏الشعراء) مى‏رسد. در تهران به دنیا آمد. پس از تحصیلات متوسطه در كالج البرز، تحصیلات عالى خود را در دو رشته‏ى ادبیات فارسى و زبان انگلیسى ادامه داد. وى در 1320 ش در استخدام وزارت فرهنگ درآمد و در دبیرستان ...

موبد منوچهر

(س سوم ق)، نویسنده. از آثار وى «داتستان دینیك» در حدود سال 250 یزدگردى نوشته شد و شامل 92 پاسخ كه وى به پرسشهاى مختلف اخلاقى، دینى و قضایى میترو خورشید پسر آترومهان و دیگر زرتشتیان داده است. این كتاب در سلسله‏ى كتب مقدس شرقى، به انگلیسى ترجمه شده است. وى چند رساله‏ى پهلوى دیگر هم در باب آداب و مناسك ...