نویسندگی
محمدتقی مصطفوی کاشانی

(1359 -1284 ش)، باستان شناس، نویسنده، مترجم و روزنامه‏نگار. ابتدا در رشته‏ى حقوق تحصیل كرد ولى خدمت خود را در وزارت معارف در اداره‏ى تحقیقات آغاز نمود و به تدریج به رشته‏ى باستان‏شناسى علاقه‏مند شد و در این رشته تخصص یافت. وى حدود پنجاه سال از زندگى خود را در باستان شناسى ایران و در همراهى و همكارى با ...

رحمت اللَّه مصطفوی

(تو 1299 ش)، نویسنده، مترجم و روزنامه‏نگار. وى در مدارس آمریكایى و دارالفنون تحصیل كرد و پس از اخذ لیسانس، از دانشگاه تهران، جهت ادامه تحصیل به پاریس رفت. پس از مراجعت با جراید تهران همكارى كرد. او همچنین مدیریت مجله‏ى «روشنفكر» را در تهران به عهده داشته است. از آثار وى: «رنگین كمان»؛ «تهران دمكرات»؛ ...

غلامحسین مصدق

(وف 1369 ش)، نویسنده، استاد دانشگاه و پزشك. در تهران به دنیا آمد. در سه سالگى، همراه پدرش دكتر محمد مصدق كه براى ادامه‏ى تحصیلات به اروپا مى‏رفت، عازم سوئیس شد و تا آغاز جنگ جهانى اول در آنجا ماند. پس از شروع جنگ به تهران آمد و در مدرسه‏ى سن‏لوئى مشغول تحصیل شد. در 1300 ش به همراه برادرش احمد به مدرسه‏ى ...

غلامحسین مصاحب نایینی

(1358 -1289 ش)، استاد دانشگاه، ریاضیدان، محقق و نویسنده. در نائین به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات ابتدایى و متوسطه در 1306 ش به خدمت وزارت معارف درآمد و تحصیلات خود را در فرانسه و انگلستان به پایان رساند و در 1327 ش موفق به اخذ درجه‏ى دكترا در ریاضیات، از دانشكده‏ى كمبریج، شد. وى در جوانى، در 1309 ش ...

جعفر مشیرالدوله

(وف 1279 ق)، نویسنده. ملقب به مهندس باشى و مشیرالدوله. یكى از بزرگان عهد قاجار، از اواسط سلطنت فتحعلى‏شاه تا اواسط سلطنت ناصرالدین شاه، بود. مقدمات عربى و ادبى و بعضى از علوم جدید را در تبریز فراگرفت. در 1230 ق به همراه محصلین اعزامى به لندن براى تحصیل علوم مهندسى به آنجا رفت. وى پس از فراگیرى فنون هندسه ...

محمد مشایخی

(تو ح 1291 ش)، نویسنده و روزنامه‏نگار. در خوانسار به دنیا آمد. پس از تحصیلات ابتدایى در زادگاهش جهت ادامه‏ى تحصیل به اصفهان رفت. در 1315 ش در رشته‏ى فیزیك و شیمى از دانشسراى عالى موفق به اخذ لیسانس شد و سپس وارد خدمت فرهنگ گردید و عهده‏دار مشاغل مختلفى از جمله ریاست دبیرستان خاقانى شد و همچنین مدتى بازرس ...

حسین مسرور اصفهانی

(1347 -1269 ش)، نویسنده، مترجم و شاعر، متخلص به مسرور. در قریه‏ى كوپاى اصفهان به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات مقدماتى به فراگیرى صرف، نحو، معانى، بیان، منطق، فقه، اصول و حكمت نزد اساتید عصر پرداخت. او سپس در مدارس جدید به تحصیل مشغول شد آنگاه به تهران آمد و به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و در دارالفنون ...

ابوالعباس جعفر مستغفری نسفی

(بعد از 432 -350 ق)، فقیه، حافظ، محدث، خطیب و مصنف. محدث ماوراءالنهر در زمان خود بود. عده‏اى او را حنفى و بعضى شافعى و برخى شیعى دانسته‏اند و هر كدام براى اثبات نظر خویش دلایلى ذكر كرده‏اند. او از زاهر بن احمد سرخسى و ابراهیم بن لقمان و ابوسعید عبداللَّه بن محمد رازى و على بن محمد سرخسى و جعفر بن محمد ...

یوسف مستشارالدوله تبریزی

(وف 1313 ق)، نویسنده و مترجم. ملقب به مستشارالدوله. در تبریز به دنیا آمد. پس از فراگرفتن علوم عربى و فارسى به سمت منشى‏گرى وارد كنسول‏گرى انگلیس در تبریز شد. او پس از مدتى به خدمت وزارت امور خارجه درآمد و به عنوان كاردار به پاریس و لندن سفر كرد. میرزا حسین خان سپهسالار با وى دوست بود، اما به دلیل كدورتى ...

علی محمد مژده شیرازی

(تو ح 1299 ش)، شاعر، مترجم و نویسنده. در شیراز به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایى را به همراه فراگیرى كامل قرآن و بسیارى از متون فارسى سپرى كرد و در دوره‏ى اول دبیرستان توانست عربى و قواعد صرف و نحو را بیاموزد. آنگاه به دانشسراى مقدماتى آباده رفت و دوره‏ى آموزگارى را گذراند و سپس به خدمت وزارت فرهنگ درآمد. ...

مریم ساوجی

(تو 1296 ش)، نویسنده و شاعر، متخلص به مریم. در تهران به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایى و متوسطه را در زادگاهش به پایان رسانید و موفق به اخذ لیسانس در رشته‏ى حقوق و ادبیات شد. سپس به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و به تدریسس در دبیرستانها اشتغال ورزید. وى از حدود 1325 ش فعالیت ادبى و فرهنگى خود را شروع كرد و مدرسه‏اى ...

ابوالعباس جعفر مروزی

(س سوم ق)، نویسنده. او كتب بسیارى در علوم گوناگون، گردآورى و تألیف نمود. به گفته‏ى یاقوت حموى وى اولین كسى است كه در «مسالك و ممالك» تألیفى داشته، اگرچه ناتمام مانده است. در اهواز درگذشت و پیكرش را به بغداد منتقل كردند. پس از درگذشتش كتابهایش را در 274 ق در طاق الحرانى بغداد فروختند. از دیگر آثارش: «الآداب ...

مرزبان طبری

(س چهارم ق)، نویسنده و شاعر. یكى از ملوك طبرستان و از شاهزادگان آل‏باوند بود. وى به زبان طبرى كتابى به نام «مرزبان نامه» نوشت. این كتاب به سبك «كلیله و دمنه» و از زبان حیوانات مى‏باشد كه محمد بن غازى آن را ترجمه كرد و «روضة العقول» نامید. بعد از وى در قرن هفتم قمرى سعدالدین وراوینى آن كتاب را تصحیح و ...

زین العابدین مراغه ای

(ح 1290 -1218 ش)، نویسنده. در مراغه به دنیا آمد. پس از تحصیلات ابتدایى به كار تجارت روى‏آرود. وى با براردش به قفقاز رفت و مدت 15 سال به تابعیت دولت روسیه درآمد. سپس به استانبول رفت و در آنجا اقامت گزید. زین‏العابدین با روزنامه‏هاى «اختر» و «شمس» استانبول و «حبل المتین» كلكته همكارى داشت. وى سرانجام در ...

ابراهیم مدرسی

(تو 1297 ش)، نویسنده، مترجم و روزنامه‏نگار. در قاین به دنیا آمد. پس از طى تحصیلات متوسطه در مشهد و دارالفنون تهران موفق به اخذ درجه‏ى دكتراى ادبیات از دانشگاه ادبیات تهران شد. او همچنین در بدو تأسیس مجله‏ى «ترقى» عنوان سردبیرى آن را داشت. از آثار وى: «پنجه‏ى خونین»؛ «عشق شوم»؛ «پیك اجل»؛ «عروس مدائن»، ...

مهدی قلی مخبرالسلطنه

(ح 1334 -1240 ش)، نویسنده و مترجم. معروف به خان خانان و ملقب به مخبرالسلطنه. در تهران به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتى در زادگاهش به همراه برادرش مرتضى قلى خان صنیع‏الدوله به آلمان رفت و به تكمیل معلومات پرداخت. وى به زبانهاى آلمانى و فرانسه و انگلیسى آشنا بود و از علوم قدیمه نیز اطلاع داشت. ...

محمد محیط طباطبایی

(1371 -1281 ش)، محقق، نویسنده، مورخ، روزنامه‏نگار و شاعر، متخلص به محیط. در زواره‏ى اصفهان به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتى و علوم قدیمه را در زادگاهش فراگرفت. در 1300 ش به اصفهان رفت و به تحصیل مقدمات طب جدید كه لازمه‏ى آن تحصیل زبان فرانسه بود پرداخت. ولى پس از مدتى منصرف شد و در 1302 ش به تهران آمد و ...

محمدعلی قاینی بیرجندی

(وف 1305 ق)، خطاط، نویسنده و دانشمند. وى در علوم فلسفى و هیئت و نجوم و ریاضیات استاد بود و جز خط نستعلیق، شكسته تعلیق و شكسته نستعلیق را نیز استادانه مى‏نوشت. این استاد بیشتر عمر خود را در اصفهان گذراند، سپس به تهران آمد و در این دیار سكنى گزید. سلطان اویس میرزا احتشام‏الدوله مدتى نزد وى تلمذ كرده است. ...

محمد شبانکاره ای

(تو 697 ق)، نویسنده، مورخ و شاعر. در ولایت شبانكاره‏ى فارس به دنیا آمد و پس از كسب كمالات به شاعرى پرداخت. وى مداح خواجه غیاث‏الدین محمد بن رشیدالدین فضل‏اللَّه، وزیر سلطان ابوسعید بهادرخان (آخرین پادشاه مغول) بود و قصایدى در مدح او سرود. از آثار وى مى‏توان از كتابى به نام «مجمع الانساب» نام برد كه تألیف ...

صدرالدین محلاتی شیرازی

(1359 -1283 ش)، عالم دینى، فقیه، مفسر، نویسنده، استاد و شاعر. در شیراز به دنیا آمد. پدرش آیت‏اللَّه میرزا ابوالفضل محلاتى از علما و روحانیون بنام و دانشمند فارس بود. صدرالدین پس از تحصیل مقدمات به عتبات عالیات رفت و مدتى از محضر استادن آنجا بهره گرفت و به شیراز بازگشت. چندى در اصفهانى و قم تحصیلات علوم ...