(س دهم ق)، خطاط. از اهالى شیراز بود و صاحب «مناقب هنروران» وى را از شاگردان میرعلى هروى و معاصر با مولانا محمود سیاوش شیرازى مىداند. نویسندهى «احوال و آثار خوشنویسان»، از سه كاتب با نام پیرمحمد كه یكى از ایشان همان پیرمحمد اول است، یاد كرده و در كتاب خود چنین آورده است: به نظر مىرسد آن دو یك كاتب ...
(س یازدهم ق)، خطاط. وى را نباید با پیرعلى جامى یكى دانست. به خط پیرعلى هروى، یك نسخه «گلستان» سعدى موجود است كه رقم «بتاریخ... سنه 1038 هجرى برسم كتابخانهى بندگان اعلیحضرت... حرره العبدالاقل پیرعلى ابن ملا عبدالرحیم عنبرین قلم بدارالفاخرهى آگره» دارد. ...
(ز 933 ق)، خطاط. صاحب «گلستان هنر»، او را از شاگردان سلطانعلى مشهدى دانسته است. احتمال مىرود كه وى فرزند عبدالرحمان جامى باشد. گویند در دستگاه امیرعلىشیر نوایى همان مقامى را كه عبدالرحمان جامى در فضل و معرفت داشت، پیرعلى در خوشنویسى داشته است. وى به سرعت كتابت مشهور بود و سالها در سایه امیرعلىشیر ...
(س نهم ق)، خطاط. وى از خطاطان گمنام است. آثارى كه به خط او دیده شده مجموعهاى است مشتمل بر مثنویهاى: «اسرارنامه»، «الهىنامه»، «منطقالطیر»، «مصیبتنامه»، و «مختارنامهى» شیخ عطار، با رقم: «تمت النسخه الموسوم بمختارنامه من جمله الكتاب المسمى بسته الشیخ... فرید المله و الشریعه و الطریقه و الحقیقه والدین ...
(س دهم ق) خطاط. از خاندان پورانى بود و در خط نسخ و نستعلیق زبردست. وى به شیوه و قدرت میرعلى هروى خط مىنوشت.
از آثار او: پنج قطعه از مرقع بهرام میرزا، به قلم سه دانگ جلى و نیم دو دانگ و كتابت خوش، با رقمهاى: «مشقه میرشیخ الپورانى غفر ذنوبه 939» و «میرشیخ الپورانى» و «عبده میرشیخ پورانى» و «عبده میرشیخ ...
(وف 1304/1303 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به پرتو. مشهور به آقاجان. در لنجان، یكى از توابع اصفهان چشم به جهان گشود و تحصیلات خود را در آن شهر به پایان برد. به كسب هنر خط نسخ پرداخت و در زمرهى استادان این خط درآمد. پرتو علاوه بر خوشنویسى، شاعر خوشطبعى بود و در اقسام شعر مهارت داشت و بیشتر غزل مىسرود. او ...
(وف 980 ق)، خطاط و شاعر. از كاتبان هرات بود. پارسا نستعلیق خفى را نیكو مىنوشت و شعر نیز مىسرود. ...
(وف 1280 ق)، خطاط. از مستوفیان بود و نستعلیق و شكسته را خوش مىنوشت، به طورى كه با خط استادان این دو خط اشتباه مىشد. ...
(1292 -1230 ق)، شاعر و خطاط. ملقب به دولتشاه عمادالدوله. او تا زمان حكومت برادرش حشمتالدوله به تحصیل علوم پرداخت. بعدها با روى كار آمدن محمدشاه به تهران آمد و مشغول تحصیل شد و در اغلب علوم مهارت كسب كرد. وى در زمان سلطنت ناصرالدین شاه حاكم كرمانشاهان شد و چون عاقل و كافى بود قریب بیست و چهار سال حكومت ...
(1216- ح 1280 ق)، خطاط، ریاضیدان و شاعر، متخلص به بیضاء. او چندى حكمران بسطام و شاهرود بود. پس از عزل، ملتزم ركاب پدر شد و بعد از وفات او نواب ظلالسلطان، حكومت قم را به وى بخشید. پس از استقرار محمد شاه فرار كرده، به عتبات عالیه رفت و از آنجا به استانبول سفر كرد و به دربار سلطان محمود عثمانى راه یافت ...
(وف 1250 ق)، خطاط. وى نستعلیق راخوش مىنوشت و شعر را نیكو مىگفت. از آثار او كتیبههاى بیروت و اطراف صحن و پشت مسجد محمدعلى پاشا، خدیو معروف مصر در قاهره است. ...
(وف 1258 /1257 ق)، طبیب خطاط و شاعر، متخلص به بیدل. ملقب به فخرالدوله. در اوایل حال در خدمت میرزا حسنعلى طبیب تحصیل مراتب حكمت و طب كرد. سپس از شیراز به تهران آمد و ندیم و حكیمباشى فتحعلى شاه قاجار شد. وى به دلیل این كه طبیب خاصهى فخرالدوله، صبیهى، خاقان بود، به حاجى میرزا رحیم فخرالدوله اشتهار یافت. ...
(ز 1300 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به بیدل. وى در تهران متولد شد و خط نستعلیق را بد نمىنوشت. در اوایل متخلص به افسر بود ولى بعدها تخلص بیدل یا بینش را برگزید. بیدل در سلك خدام دربار ظل السلطان به لقب استیفا ملقب شد. ...
(س یازدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به بیانى. ساكن محلهى عباسآباد اصفهان بود و نستعلق را خوش مىنوشت. در بهار به شغل كتابت و در زمستان به پوستیندوزى مشغول بود. بهرامبیگ شعر نیز مىسرود و در زمان تألیف «تذكرهى نصرآبادى»، 1089 ق، در قید حیات بود. ...
(942 -854 /844 ق)، نقاش، خطاط و شاعر. بنا به روایات متعدد در شهر هرات متولد شد و در آن شهر نشو و نما یافت. استاد از روزگار طفولیت از مادر و پدر دور ماند و نزد میرك تربیت شد. وى از زمان سلطان حسین بایقرا تا زمان شاه طهماسب مىزیست. بهزاد استاد مسلم و سرآمد مینیاتور ایرانى بود. او با برطرف كردن شیوه محدود ...
(ز 1089 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به دوستاق. پدرش قورچى شاه عباس دوم بود. بهزاد در سن چهل سالگى توفیق خواندن و نوشتن یافت و در مدرسهى ساروتقى در محله باغات اصفهان طلب علم كرد. او شعر مىگفت و نسخ و نستعلیق را خوش مىنوشت. بهزاد در زمان تألیف «تذكرهى نصرآبادى» در قید حیات بود. ...
(956 /955 -923 ق)، خطاط، نقاش، موسیقیدان و شاعر. متخلص به بهرام و بهرامى. ملقب به ظهیرالدین. وى برادر كهتر شاه طهماسب اول و شاهزادهاى دانشمند و هنرمند و هنرپرور بود كه در شیوایى كلام و شعر و معما سررشته داشت. از هنر نقاشى و موسیقى نیز بهرهمند بود و از خطوط، نستعلیق را خوش مىنوشت. بهرام میرزا، مدتى ...
(1309 -1250 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به بهجت. ملقب به صدرالشعراء. وى پدر جلالالممالك ایرج میرزا، شاعر معروف، قاجار بود. در محلهى شش گلان تبریز ساكن بود و ایام عمر خود را در آن شهر به سر برد. خط نستعلیق را خوش مىنوشت و صاحب «دیوان» شعر بود. از خطوط وى: یك نسخه «نثر اللالى»، به قلم كتابت متوسط، با رقم: ...
(وف ح 1250 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به بهجت. عبدالحمید خط نسخ و نستعلیق را خوش مىنوشت. او غیر از میرزا جعفر شیرازى، متخلص به بهجت است كه پدر فرصتالدوله شیرازى بود. وى مدتها با جناب حاجى زینالعابدین شیروانى معاشرت و نسبت به وى اظهار خلوص داشت. بهجت اغلب به مجلس جناب محمدحسین قزوینى آمد و شد مىكرد. وى ...
(س یازدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به بهجت. در اصفهان متولد شد و در خط نستعلیق مهارت یافت. وى از مداحان معتمدالدوله منوچهرخان گرجى و از ندیمان محمدشاه در اوایل جلوسش بود. محمدباقر، پدر محمدمهدى فروغ اصفهانى، صاحب «تذكرهى الشباب» بود كه مؤلف «ریحانه» فرزند را متخلص به بهجت آورده، در حالیكه تخلص پدر بهجت ...