(س یازدهم ق)، خطاط و شاعر. وى از نوادگان آقاشاه على است كه در اوایل جلوس شاه عباس بزرگ، مستوفى الممالك بود. میرزا تقى نستعلیق را خوش مىنوشت و در این خط، شاگرد میرعماد بود. او مدتى وزارت لاهیجان را داشته و بعد وزیر اصفهان و مستوفى قورچیان شده و تا زمان مرگ همان سمت را داشته است. اگر چه وى در نظم اشعار ...
(وف 993 ق)، شاعر و خطاط. وى خط نستعلیق را خوب مىنوشت به همین دلیل به مروارید رقم ملقب شد. تقى از دیار خود به هند رفت و تا پایان عمر در دكن اقامت كرد. گاه تتبع شعر مىكرد. از اشعار وى:
هر جا سوزیست آشناى دل ماست
هر جا دردیست از براى دل ماست ...
(س دهم و یازدهم ق)، خطاط و موسیقیدان. پدرش از عموزادگان قاضى جهان سیفى قزوینى، وزیر شاه طهماسب اول صفوى بود كه در اوایل عمر از قزوین به هندوستان رفت و در زمرهى ملازمان جلالالدین محمد اكبرشاه درآمد. میرزا ابراهیم حسینى همدانى، به علت رابطهى دوستى با سید شریف، پس از مرگ وى سید تقىالدین را به همدان ...
(وف 1021 ق)، خطاط و شاعر. معروف به آقاتقى. اهل اصفهان بود. از مقدمات علمى آگاهى داشت و اشعار قدما را تتبع مىكرد. وى سفرهایى به سیستان و خراسان كرد؛ سپس در عهد جهانگیر شاه به هند رفت و ملازم شاهزاده پرویز شد. در جوانى درگذشت و در برهانپور خاندیس در عادل پوره دفن شد. آقاتقى خط شكسته را خوش مىنوشت و طبعى ...
(وف 1299 ق)، خطاط. او نستعلیق جلى را مانند استادان و تحریر شكسته را شیرین مىنوشت. ...
(س نهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك قطعه مذهب، به خط ثلث و رقاع دودانگ خوش، با رقم: «كتبه محمد الحكیم الحافظ التركیبى الیزدى فى شهور سنه اربعین و ثمانمائه» 840، یك قطعه از مرقع، توفیق نیم دودانگ جلى عالى، با رقم: «كتبه محمد الحكیم الحافظ التركیبى الیزدى... لسنه ستین و ثمانمائه حامدا و مصلیا و مسلما». ...
(س دهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به واحد. وى ساكن اصفهان بود. وى از تربیت یافتگان شاه طهماسب صفوى و در سلك هنرمندان كتابخانهى همایونى بود. نستعلیق را خوش مىنوشت و مدتى شاگردى میر عبدالرزاق كاشانى كرده بود. تركمان علاوه بر آشنایى به علم انشاء و معما، در سرودن مثنوى نیز مهارت داشت. مثنوى «گلشن خیال» در ...
(س دهم ق)، خطاط. وى از خوشنویسان گمنام است و به خط وى یك نسخه «گوى و چوگان» عارفى، در كتابخانه سلطنتى است، به قلم كتابت خوش، با رقم: «كتبه العبد المذنب میرزا محمد بن شاه محمد تركستانى غفر ذنوبه و ستر عیوبه فى شهر محرم سنه 983». ...
(وف 1072 ق)، خطاط و شاعر. اصل او از اصفهان بود. در خوشنویسى از شاگردان ملافایضى و سپس میرعماد بود. رابطه ترابا و میرعماد از شاگردى و استادى فراتر بود و به مرز مریدى و مرادى مىرسید. سالها نزد وى تعلیم خط گرفت و بسیار شبیه استاد مىنوشت. فرزند وى، محمدصالح، نیز از استادان خط نستعلیق بود. ترابا در مرگ ...
(س یازدهم ق)، خطاط و شاعر. پدرش از علماى گیلان بود. تجلى از معاصران مولف «مآثر رحیمى» بود و خط شكسته را خوش مىنوشت. در شعر، ابتدا جمالى تخلص مىكرد. وى در نسا و ابیورد ملازم سلطان استاجلو قزلباش بود. او از آنجا به مشهد رفت و بعد به هندوستان سفر كرد و در آنجا تخلص جمالى را به خاورى بدل كرد، بعد از مدتى ...
(س یازدهم و دوازدهم ق) خطاط و شاعر، متخلص به تجرید. از بزرگان اصفهان بود و به تحصیل علوم و كتابت مشغول بود. نستعلیق را خوش مىنوشت و از طریق كتابت صحایف امرار معاش مىكرد. تجرید هنگام تالیف «تذكرهى نصرآبادى» در قید حیات بود. از سرودههاى اوست:
اى دردكش باده حمد تو بیانها
یك موج ز دریاى ثناى تو زبانها
آنان ...
(س دوازدهم ق)، خطاط. از آثار وى: كتیبهى فرمان شاه سلطان حسین به رستمخان بیگلربیگى آذربایجان براى بستن قمارخانهها و غیره بر سر در مسجد اسحاق تبریز، به خط ثلث یك دانگ كتبیهى عالى، با رقم: «تحریرا شهر شوال سنه 1106... قد تشرف بكتابتها محمد مومن التبریزى». ...
(وف 986/985 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به محزون. ملقب به مهین استاد. وى برادر مولانا محمدعلى، از علماى عصر خود، بود. محمدحسین ابتدا به كسب علوم پرداخت و در علم ادب و لغت عرب مهارت پیدا كرد. در جوانى به مشهد رفت و از سید احمد مشهدى و میر حیدر خوشنویس تعلیم خط گرفت و سپس خط را نزد بابك دیلمى تكمیل كرد. در ...
(وف 930)، خطاط و شاعر. از فرهیختگان مشهور آن سامان بود. بسیارى از مردم معتقد و مرید وى بودهاند. وى مرید شیخ ابراهیم و شیخ مجاهد، از فرزندان شیخ مصطفى عزیز كندى، بود. او صاحب حسن خط و اشعار خوب بود. مقبره وى در چرنداب در حرم شیخ ابراهیم جونیانى مقابل تكیه سیدحسن مقتولبند است. ...
(؟)، خطاط. از آثار وى: یك صفحه از مرقع ثلث چهاردانگ كتیبه و سهدانگ جلى عالى و به خط نسخ كتابت جلى خوش، با رقم: «مشقه تاجىالفقیر»، در دانشگاه استانبول. ...
(تو پیش از 897 -821 ق)، خطاط. اكثر تذكرهنویسان خطاطان، وى را واضع قلم شكستهى نستعلیق نوشتهاند. اگر هم چنین نباشد، حداقل اول كسى است كه به آن سر و صورت كامل داده و خط شكسته را تحت قاعده آورده است. چنانكه گویند هیچ یك از مخترعان خطوط، خط اختراعى خود را به زیبایى او ننوشتهاند. خواجه تاج سلمانى در زمان ...
(س سیزدهم ق)، ادیب، شاعر و خطاط. در اصفهان متولد شد. وى از گرجىزادگان صفویه و زنى هوشمند و دانا بود. تاجالدوله علوم اسلامى و فنون ادب و خط را از معتمدالدولهى نشاط اصفهانى فراگرفت. وى همسر فتحعلىشاه و بسیار مورد توجه و اعتناى او بود. تخت طاووس كه «تخت خورشید» نام داشت، بعد از وفات تاجالدوله، تخت ...
(وف 1050 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به تابع. اهل قم بود و با اینكه محتسب شهر نیز بود اما، روزگار به درویشى سپرى مىكرد. مدتى در خدمت ملا محمدطاهر درس خواند. تابع نه تنها در سرودن شعر قادر بود بلكه خط شكسته را نیز درست و نمكین مىنوشت. ...
(س هشتم ق)، خطاط و صوفى. از شاگردان احمد رومى و مباركشاه زرین قلم بود. وى در خدمت سلاطین جلایر، ایلخانى و امیر چوپان سلدوز (وف 728 ق)، به سر مىبرد و سلسلهى شاگردى خوشنویسان عراق به او مىرسد. اكثر عمارات نجف اشرف و كتیبههاى آن به خط او است؛ از دیگر آثار وى: قرآن سلطانى كوچك مذهب ممتاز به خط نسخ یاقوتى ...
(س یازدهم و دوازدهم ق)، خطاط. از آثار او: «صحیفهى سجادیه»، به قطع بغلى، دو صفحهى اول مذهب، به خط نسخ غبار خوش، با رقم: «نمقه... ابن پیرمحمد مقیم، پیرنور الاصفهانى فى تاریخ... سنه 1107»؛ «صحیفهى سجادیه»، به قطع بغلى، مذهب و به خط نسخ غبار خوش، با رقم: «كتبه ابن پیرمحمد مقیم، پیرنور اصفهانى، سنه 1095»، ...