فقه-اصول فقه
ابوالفضل محمد ابوالمعالی فخرالدین ابوعبدالله فخر رازی

(ح 606 -544 ق)، مفسر، واعظ، مصنف، حكیم، اصولى و عالم اشعرى شافعى. مشهور به امام رازى و فخر رازى و امام فخرالدین، معروف به امام المشككین و موصوف به شیخ‏الاسلام و ابن‏خطیب و ابن‏خطیب رى. اصل وى از طبرستان بود و در رى به دنیا آمد. وى شاگرد پدرش، ضیاءالدین عمر، در كلام بود و سلسله‏ى استادانش را،از طریق پدر، ...

ابوجعفر محمد ابوعلی فتال نیشابوری

(س ششم ق)، فقیه، حافظ، مفسر، محدث و واعظ. معروف به فتال و فارسى و ابن‏الفارسى. نام و نسب او را گاهى به جهت انتساب به پدرش، محمد بن حسن، و گاهى به مناسبت جدش، محمد بن على، و گاهى به ملاحظه‏ى جد عالى‏اش، محمد بن احمد، ذكر كرده‏اند. او از مشایخ ابن شهرآشوب است. فتال از شیخ طوسى و به واسطه‏ى پدرش از سید ...

ابوصابر عبدالصبور فامی هروی

(552 -470)، محدث و فقیه. او تاجرى نیكوكار بود كه امین نامیده مى‏شد. وى «الجامع» ترمذى را از ابى‏عامر ازدى، در بغداد، استماع كرد و از شیخ‏الاسلام و نجیب واسطى و الیاس بن مضر حدیث شنید. در همدان و بغدد در 539 ق حدیث گفت. سمعانى و فرزندش عبدالرحیم و ابوالحسن بن نجاى واعظ و احمد بن حسن عاقولى از وى روایت ...

ابومحمد عبدالوهاب بن محمد بن عبدالوهاب فامی شیرازی

(500 -414 ق)، فقیه، محدث، مدرس و مفتى معتزلى شافعى. از استان فارس و اهل شیراز بود. از طرف خواجه نظام‏الملك، در 483 ق، براى تدریس در نظامیه به همراهى ابوعبدالله حسین بن محمد طبرى به بغداد رفت، پس هر یك از آنها یك روز در میان درس مى‏گفتند، ولى بعد از سالى عزل شدند. فامى از ابوبكر احمد بن حسن بن لیث و عبدالواحد ...

بهاءالدین محمد فاضل هندی

(1137 / 1135 -1062 ق)، عالم امامى، فقیه، محدث و مفسر. معروف به بها و تاج الفقها و فاضل اصفهانى. گاهى به جهت تألیف كتاب «كشف اللثام» به او كاشف اللثام گفته‏اند. با این كه اصفهانى است، اما چون در اوایل زندگانى با پدرش، ملا تاج‏الدین حسن، به هندوستان رفت و مدتى در آنجا اقامت كرد، بعد از مراجعت به اصفهان ...

یحیی فاضل همدانی

(تو 1326 ق)، عالم امامى و فقیه. در روستاى سلیمان‏آباد همدان به دنیا آمد. در 1342 ق به قم مهاجرت نمود و پس از تكمیل سطوح در 1349 ق در درس آیت‏الله حایرى و آیت‏الله حجت شركت نمود و در تمام دروس آیت‏الله حجت را به رشته تحریر درآورد. او همچنین از محضر و دروس آیت‏الله خوانسارى و آیت‏الله شیخ محمدعلى حایرى ...

نوروز علی فاضل بسطامی

(وف 1309 ق)، عالم امامى، فقیه، محدث و واعظ. در بسطام به دنیا آمد. در كودكى به مشهد مهاجرت كرد و در خدمت علماى بزرگ آن زمان تحصیل فقه و اصول نمود تا به درجات بالائى از فضل و كمال رسید. از آثارش: «التحفه الحسینیه»، در بیان حالات حضرت سیدالشهداء (ع) و اهل‏بیت او، در دو مجلد؛ «التحفه الرضویه»، در ذكر حالات ...

ابوالحسین عبدالغافر فارسی نیشابوری

(ح 448 -350 ق)، محدث و فقیه. وى از ابواحمد محمد بن عیسى بن عمرویه جلودى در 365 ق «صحیح» مسلم و از ابوسلیمان خطابى «غریب الحدیث» را استماع كرد و از بشر بن احمد اسفرایینى و چند تن دیگر حدیث شنید و خود حدود پنجاه سال حدیث گفت. نصر بن حسن تنكتى شاشى و ابوعبدالله حسین بن على طبرى و عبیدالله بن ابوالقاسم قشیرى ...

ابوالحسن عبدالغافر فارسی نیشابوری

(529 -451 ق)، حافظ، محدث، لغوى، ادیب، مورخ و فقیه شافعى. از طرف پدر نوه‏ى شیخ بزرگ ابوحسین فارسى نیشابورى و از طرف مادر نوه‏ى شیخ ابوالقاسم قشیرى است. او در نیشابور به دنیا آمد. نزد امام الحرمین جوینى اصول علم حدیث و فقه آموخت و از پدرش، اسماعیل، و مادرش، ام‏رحیم، دختر قشیرى و جدش ابوالقاسم عبدالكریم ...

مهدی غضنفری

(1335- ز 1391 ق)، عالم دینى و فقیه. در خوانسار به دنیا آمد و پس از پرورش در مهد علم و فراگیرى مقدمات، براى تحصیل و تهذیب اخلاق و تكیمل مبانى علمى در 1352 ق به قم رفت و سطوح وسطى و عالى را در خدمت ادیب تهرانى و آیت‏الله ترابى و آیت‏الله مرعشى نجفى خواند و پس از تكمیل آناز محضر آیت‏الله خوانسارى و آیت‏الله ...

ابوالحسن علی غزی سمرقندی

(441 -365 ق)، محدث و فقیه حنفى. معروف به ابن‏سختام. در بغداد و شام از پدرش و محمد بن مت اشتیخنى و ابراهیم بن عبدالله رازى بخارى و ابوسعد عبدالرحمان بن محمد ادریسى و منصور بن نصر كاغدى و محمد بن یحیى غیاثى و دیگران حدیث شنید. ابوعلى اهوازى و ابوبكر خطیب و منصور بن عبدالجبار سمعانى و فقیه نصر مقدسى و فید ...

ناصرالدین تاج الشریعه ابوعلی عالی غزنوی

(وف 582 / 581 ق)، فقیه و مفسر حنفى. وى در حلب ساكن بود. از آثارش: «تقشیر التفسیر»، در دو جلد؛ «مشارع الشارع» یا «مشارع الشرائع»، در فروع فقه حنفى،این كتاب به عمر نسفى نیز منسوب است كه در صورت صحت، شرحش به غزنوى مربوط است؛ «المنابع» در شرح «الشمارع»؛ شرح «مقدمه فى النحو» ابن‏بابشاد. ...

حجه ‏الاسلام زین‏ الدین ابوحامد محمد غزالی طوسی

(505 -450 ق)، فیلسوف، حكیم، عارف و فقیه شافعى. معروف به امام غزالى. در طابران طوس به دنیا آمد و در طوس، جرجان و نیشابور تحصیل كرد. محضر امام الحرمین ابوالمعالى جوینى فقیه و متكلم بزرگ شافعى را دریافت و در بیست و هشت سالگى در بیشتر علوم زمان خود استاد مسلم بود. پس از درگذشت ابوالمعالى به خدمت خواجه نظام‏الملك ...

احمد غروی تویسرکانی

(1329- ز 1391 ق)، عالم دینى و فقیه. جد مادرى‏اش آیت‏الله حاج شیخ عبدالكریم حایرى یزدى بود. در 1329 ق در نجف به دنیا آمد. در 1339 ق به اراك عزیمت كرد و از آنجا به دنیا آمد. در 1339 ق به اراك عزیمت كرد و از آن جا در خدمت آیت‏الله حایرى به قم رفت. در 1343 ق پس از مرگ پدر تحت كفالت آیت‏الله حایرى درآمد. ...

عبدالحسین غروی تبریزی

(1328- ز 1363 ق)، فقیه و عالم دینى. در نجف اشرف ب دنیا آمد و تا 1350 ق در آنجا به تحصیل علوم پرداخت و از محضر اساتیدى همچون آیت‏الله آقا میرزا باقر زنجانى استفاده كرد، و در همان سال به تبریز و سه سال بعد به قم رفت، و مدت دو سال از محضر آیت‏الله حایرى و آیت‏الله حجت در فقه و اصول استفاده نمود. وى داراى ...

ابوالمحاسن مسعود غانمی هروی

(553 -464 / 424 ق)، فقیه، ادیب، محدث، عابد و شاعر. در طوس به دنیا آمد و در نیشابور نشوونما یافت. و نیز گفته شده كه در نیشابور به دنیا آمد و در طوس نشوونما یافت. وى از جانب دو صاحب نام: ابوالقاسم قشیرى و ابوصالح مؤذن صاحب اجازه بود. از ابواسحاق ابراهیم بن محمد اصفهانى و گروهى دیگر حدیث شنید و «مسند» هیثم ...

ابوالمعالی ابوالفضائل عبدالله عین القضاه همدانی

(525 -492 ق)، فقیه، حكیم و عارف. مكنى به ابوالفضائل. معروف به قاضى همدانى. در همدان به دنیا آمد، ولى چون پدر و جدش از میانه بودند به میانجى نیز معروف شده است. قاضى در جوانى در زادگاه خویش به كسب علوم متداول پرداخت و به سرعت در ادب و حكمت و كلام مایه‏ور شد و به سبب مهارتى كه در فقه پیدا كرد، به عنوان ...

ابوالنضر محمد عیاشی سمرقندی

(وف ح 320 ق)، مفسر، محدث، ادیب و فقیه امامى. وى اهل سمرقند از فقهاى بزرگ فرقه‏ى اثنى‏عشرى در زمان كلینى مى‏باشد كه در ابتدا مذهب عامه داشت و احادیث آنا را استماع مى‏كرد ولى بعد به مذهب شیعه گروید. او از شاگردان شیخ كلینى بود. او از على بن حسن بن على بن فضال و عبدالله بن محمد خالد طیالسى و جماعتى از شیوخ ...

ابوعثمان سعید عیار نیشابوری

(وف 457 ق)، محدث، فقیه، زاهد، و صوفى. چون در ابتدا به مسلك عیاران سلوك مى‏كرد، معروف به عیار شد. در 378 ق براى كسب حدیث سفر نمود و «صحیح» بخارى را در مرو، از محمد بن عمر بن شبویه استماع كرد. او همچنین در نیشابور از ابومحمد مخلدى و ابوطاهر بن خزیمه و ابوالفضل عبیدالله بن محمد فامى و ابوالحسن خفاف و دیگران ...

ابوعبدالله حسین عنزی جرجانی

(وف 398 ق)، فقیه. معروف به وراق جرجانى. وى در بغداد ساكن بود. او به دنبال حدیث سفرها كرد و شناخت و فهم درستى از آن یافت. از محمد بن حسن بن سیرونه و اسحاق بن ابراهیم جرجانى و احمد بن محمد جرجانى و محمد بن یعقوب اخرم ینشابورى و محمد بن قاسم عتكى نیشابورى و ابوسعید بن اعرابى و اسماعیل صفار و خیثمه بن سلیمان ...