(ح 606 -544 ق)، مفسر، واعظ، مصنف، حكیم، اصولى و عالم اشعرى شافعى. مشهور به امام رازى و فخر رازى و امام فخرالدین، معروف به امام المشككین و موصوف به شیخالاسلام و ابنخطیب و ابنخطیب رى. اصل وى از طبرستان بود و در رى به دنیا آمد. وى شاگرد پدرش، ضیاءالدین عمر، در كلام بود و سلسلهى استادانش را،از طریق پدر، ...
(س ششم ق)، فقیه، حافظ، مفسر، محدث و واعظ. معروف به فتال و فارسى و ابنالفارسى. نام و نسب او را گاهى به جهت انتساب به پدرش، محمد بن حسن، و گاهى به مناسبت جدش، محمد بن على، و گاهى به ملاحظهى جد عالىاش، محمد بن احمد، ذكر كردهاند. او از مشایخ ابن شهرآشوب است. فتال از شیخ طوسى و به واسطهى پدرش از سید ...
(552 -470)، محدث و فقیه. او تاجرى نیكوكار بود كه امین نامیده مىشد. وى «الجامع» ترمذى را از ابىعامر ازدى، در بغداد، استماع كرد و از شیخالاسلام و نجیب واسطى و الیاس بن مضر حدیث شنید. در همدان و بغدد در 539 ق حدیث گفت. سمعانى و فرزندش عبدالرحیم و ابوالحسن بن نجاى واعظ و احمد بن حسن عاقولى از وى روایت ...
(500 -414 ق)، فقیه، محدث، مدرس و مفتى معتزلى شافعى. از استان فارس و اهل شیراز بود. از طرف خواجه نظامالملك، در 483 ق، براى تدریس در نظامیه به همراهى ابوعبدالله حسین بن محمد طبرى به بغداد رفت، پس هر یك از آنها یك روز در میان درس مىگفتند، ولى بعد از سالى عزل شدند. فامى از ابوبكر احمد بن حسن بن لیث و عبدالواحد ...
(1137 / 1135 -1062 ق)، عالم امامى، فقیه، محدث و مفسر. معروف به بها و تاج الفقها و فاضل اصفهانى. گاهى به جهت تألیف كتاب «كشف اللثام» به او كاشف اللثام گفتهاند. با این كه اصفهانى است، اما چون در اوایل زندگانى با پدرش، ملا تاجالدین حسن، به هندوستان رفت و مدتى در آنجا اقامت كرد، بعد از مراجعت به اصفهان ...
(تو 1326 ق)، عالم امامى و فقیه. در روستاى سلیمانآباد همدان به دنیا آمد. در 1342 ق به قم مهاجرت نمود و پس از تكمیل سطوح در 1349 ق در درس آیتالله حایرى و آیتالله حجت شركت نمود و در تمام دروس آیتالله حجت را به رشته تحریر درآورد. او همچنین از محضر و دروس آیتالله خوانسارى و آیتالله شیخ محمدعلى حایرى ...
(وف 1309 ق)، عالم امامى، فقیه، محدث و واعظ. در بسطام به دنیا آمد. در كودكى به مشهد مهاجرت كرد و در خدمت علماى بزرگ آن زمان تحصیل فقه و اصول نمود تا به درجات بالائى از فضل و كمال رسید. از آثارش: «التحفه الحسینیه»، در بیان حالات حضرت سیدالشهداء (ع) و اهلبیت او، در دو مجلد؛ «التحفه الرضویه»، در ذكر حالات ...
(ح 448 -350 ق)، محدث و فقیه. وى از ابواحمد محمد بن عیسى بن عمرویه جلودى در 365 ق «صحیح» مسلم و از ابوسلیمان خطابى «غریب الحدیث» را استماع كرد و از بشر بن احمد اسفرایینى و چند تن دیگر حدیث شنید و خود حدود پنجاه سال حدیث گفت. نصر بن حسن تنكتى شاشى و ابوعبدالله حسین بن على طبرى و عبیدالله بن ابوالقاسم قشیرى ...
(529 -451 ق)، حافظ، محدث، لغوى، ادیب، مورخ و فقیه شافعى. از طرف پدر نوهى شیخ بزرگ ابوحسین فارسى نیشابورى و از طرف مادر نوهى شیخ ابوالقاسم قشیرى است. او در نیشابور به دنیا آمد. نزد امام الحرمین جوینى اصول علم حدیث و فقه آموخت و از پدرش، اسماعیل، و مادرش، امرحیم، دختر قشیرى و جدش ابوالقاسم عبدالكریم ...
(1335- ز 1391 ق)، عالم دینى و فقیه. در خوانسار به دنیا آمد و پس از پرورش در مهد علم و فراگیرى مقدمات، براى تحصیل و تهذیب اخلاق و تكیمل مبانى علمى در 1352 ق به قم رفت و سطوح وسطى و عالى را در خدمت ادیب تهرانى و آیتالله ترابى و آیتالله مرعشى نجفى خواند و پس از تكمیل آناز محضر آیتالله خوانسارى و آیتالله ...
(441 -365 ق)، محدث و فقیه حنفى. معروف به ابنسختام. در بغداد و شام از پدرش و محمد بن مت اشتیخنى و ابراهیم بن عبدالله رازى بخارى و ابوسعد عبدالرحمان بن محمد ادریسى و منصور بن نصر كاغدى و محمد بن یحیى غیاثى و دیگران حدیث شنید. ابوعلى اهوازى و ابوبكر خطیب و منصور بن عبدالجبار سمعانى و فقیه نصر مقدسى و فید ...
(وف 582 / 581 ق)، فقیه و مفسر حنفى. وى در حلب ساكن بود. از آثارش: «تقشیر التفسیر»، در دو جلد؛ «مشارع الشارع» یا «مشارع الشرائع»، در فروع فقه حنفى،این كتاب به عمر نسفى نیز منسوب است كه در صورت صحت، شرحش به غزنوى مربوط است؛ «المنابع» در شرح «الشمارع»؛ شرح «مقدمه فى النحو» ابنبابشاد. ...
(505 -450 ق)، فیلسوف، حكیم، عارف و فقیه شافعى. معروف به امام غزالى. در طابران طوس به دنیا آمد و در طوس، جرجان و نیشابور تحصیل كرد. محضر امام الحرمین ابوالمعالى جوینى فقیه و متكلم بزرگ شافعى را دریافت و در بیست و هشت سالگى در بیشتر علوم زمان خود استاد مسلم بود. پس از درگذشت ابوالمعالى به خدمت خواجه نظامالملك ...
(1329- ز 1391 ق)، عالم دینى و فقیه. جد مادرىاش آیتالله حاج شیخ عبدالكریم حایرى یزدى بود. در 1329 ق در نجف به دنیا آمد. در 1339 ق به اراك عزیمت كرد و از آنجا به دنیا آمد. در 1339 ق به اراك عزیمت كرد و از آن جا در خدمت آیتالله حایرى به قم رفت. در 1343 ق پس از مرگ پدر تحت كفالت آیتالله حایرى درآمد. ...
(1328- ز 1363 ق)، فقیه و عالم دینى. در نجف اشرف ب دنیا آمد و تا 1350 ق در آنجا به تحصیل علوم پرداخت و از محضر اساتیدى همچون آیتالله آقا میرزا باقر زنجانى استفاده كرد، و در همان سال به تبریز و سه سال بعد به قم رفت، و مدت دو سال از محضر آیتالله حایرى و آیتالله حجت در فقه و اصول استفاده نمود. وى داراى ...
(553 -464 / 424 ق)، فقیه، ادیب، محدث، عابد و شاعر. در طوس به دنیا آمد و در نیشابور نشوونما یافت. و نیز گفته شده كه در نیشابور به دنیا آمد و در طوس نشوونما یافت. وى از جانب دو صاحب نام: ابوالقاسم قشیرى و ابوصالح مؤذن صاحب اجازه بود. از ابواسحاق ابراهیم بن محمد اصفهانى و گروهى دیگر حدیث شنید و «مسند» هیثم ...
(525 -492 ق)، فقیه، حكیم و عارف. مكنى به ابوالفضائل. معروف به قاضى همدانى. در همدان به دنیا آمد، ولى چون پدر و جدش از میانه بودند به میانجى نیز معروف شده است. قاضى در جوانى در زادگاه خویش به كسب علوم متداول پرداخت و به سرعت در ادب و حكمت و كلام مایهور شد و به سبب مهارتى كه در فقه پیدا كرد، به عنوان ...
(وف ح 320 ق)، مفسر، محدث، ادیب و فقیه امامى. وى اهل سمرقند از فقهاى بزرگ فرقهى اثنىعشرى در زمان كلینى مىباشد كه در ابتدا مذهب عامه داشت و احادیث آنا را استماع مىكرد ولى بعد به مذهب شیعه گروید. او از شاگردان شیخ كلینى بود. او از على بن حسن بن على بن فضال و عبدالله بن محمد خالد طیالسى و جماعتى از شیوخ ...
(وف 457 ق)، محدث، فقیه، زاهد، و صوفى. چون در ابتدا به مسلك عیاران سلوك مىكرد، معروف به عیار شد. در 378 ق براى كسب حدیث سفر نمود و «صحیح» بخارى را در مرو، از محمد بن عمر بن شبویه استماع كرد.
او همچنین در نیشابور از ابومحمد مخلدى و ابوطاهر بن خزیمه و ابوالفضل عبیدالله بن محمد فامى و ابوالحسن خفاف و دیگران ...
(وف 398 ق)، فقیه. معروف به وراق جرجانى. وى در بغداد ساكن بود. او به دنبال حدیث سفرها كرد و شناخت و فهم درستى از آن یافت. از محمد بن حسن بن سیرونه و اسحاق بن ابراهیم جرجانى و احمد بن محمد جرجانى و محمد بن یعقوب اخرم ینشابورى و محمد بن قاسم عتكى نیشابورى و ابوسعید بن اعرابى و اسماعیل صفار و خیثمه بن سلیمان ...