(وف 745 ق)، قاضى، محدث، فقیه شافعى، مدرس، ادیب و لغوى. اصل وى از قزوین و در بغداد ساكن بود و در مدرسهى نظامیه بغداد تا پایان عمر تدریس مىنمود. از آثارش: شرح «مصابیح السنه» بغوى؛ «المحیط بفتاوى اقطار البسیط»؛ «الرغاب»، در تصریف؛ «العجاب»، در نحو، و شرح آن؛ «اللطائف»؛ شرح «المقامات الحریرى». ...
(بعد از 414 -330 ق)، حافظ، محدث، فقیه، زاهد، مقرى و ادیب. وى برادر ابویعقوب اسحاق قراب است. از منصور بن عباس و ابوبكر اسماعیلى و ابواحمد بن غطریفى و ابوعمر بن حمدان و ابواحمد حاكم و مخلد بن جعفر باقرحى و بشر بن احمد اسفراینى و على بن عیسى عاصمى و همطبقهى آنان حدیث شنید. در بغداد نزد امام عبدالعزیز داركى ...
(429 -352 ق)، حافظ، محدث، مورخ، فقیه، زاهد و مصنف. محدث هرات بود. ابونضر فامى گوید كه وى بیش از هزار و دویست استاد داشته است. وى از عباس بن فضل نضرویى و جد مادرىاش، محمد بن عمر بن حفصویه، و ابوالفضل محمد بن عبدالله سیارى و عبدالله بن احمدن بن حمویه سرخسى و زاهر بن احمد سرخسى فقیه و خلیل بن احمد سجزى ...
(ز 1300 ق)، فقیه، عالم امامى، مجتهد، مدرس، نویسنده و محقق. او دوران تحصیلى خود را در قاین و اصفهان و نجف گذراند و با جمعى از بزرگان دوران خود مصاحب بود. وى معاصر و همدورهى شیخ مرتضى انصارى بود، و از محضر اساتیدى چون شریف العلماء و سید شفیع چاپلقى استفاده نمود و از سید شفیع جاپلقى صاحب اجازه بود. او ...
(وف 1136 ق)، فقیه، فیلسوف، مدرس، متكلم و حكیم. در اصفهان از حوزهى درس آقا رضا خوانسارى و برادرش، آقا جمالالدین خوانسارى استفاده نمود. وى مدتى در حوزهى علمیهى اصفهان فلسفه، كلام، كتب ابنسینا و كتب خواجه نصیر را تدریس كرد. سید اسدالله بن على رضا حسینى و سید نعمهالله جزائرى و امیرمحمد صالح قزوینى ...
(وف ح 1325 ق)، عالم و فقیه: تحصیلات خود را، بخشى در مشهد و نزد اساتیدى همچون شیخ محمدرحیم بروجردى مشهدى و بخشى در حوزهى علمیهى اصفهان، گذراند و از محضر اساتید آن روزگار استفاده برد. وى از مشایخ اصفهان و مشهد، بخصوص از شیخ محمد رحیم بروجردى، اجازهى اجتهاد و روایت داشته است. او معاصر با سید ابوطلاب ...
(س ششم ق)، فقیه و محدث. وى معاصر بهرامشاه غزنوى (547 -511 ق) بود. پدرش، محمد بن ابراهیم، نیز از بزرگان حدیث بود و كتابى دربارهى «خاندان عصمت و طهارت (ع)» به نامن «السابقین» نوشته است. پدر و پسر معاصر حسن بن منصور قاینى وزیر سلطان بهرامشاه و از چهرههاى درخشان علمى خراسان بودند. در سلسلهى اجازات محدثین ...
(وف 1256 ق)، عالم امامى و فقیه. به آوردهى «مكارم الآثار» معروف به مدرس و به آوردهى «بهارستان» آیتى معروف به مجتهد، و ممكن است كه چون پدرش به هر دو لقب ملقب بوده است. وى در امر به معرف و نهى از منكر نهایت تلاش و كوشش را داشت. از آثارش: شرح «اشارات» كلباسى؛ رسالهى «لب المعارف»، در اصول دین،كه این كتاب ...
(وف ح 1265 / 1260 ق)، فقیه، متكلم، فیلسوف، ریاضیدان، طبیب، محقق، نویسنده و شاعر. معروف به فاضل سبحانعلىخان. وى در شهر لكنهو ساكن و از امیران و مراجع علمى، سیاسى و اجتماعى این شهر بود. او علاوه بر امر تدریس به امور سیاسى نیز مىپرداخت. مدتى وزیر و مشاور حیدر پادشاه بود و سایر حكام هند، همچون یمینالدوله ...
(وف 1231 ق)، عالم امامى، فقیه، محدث، مدرس، زاهد و نویسنده. وى از مراجع تقلید شهر قاین و از مدرسان مشهور حوزهى علمیهى آنجا بود. وى از محضر سید على طباطبایى، صاحب «ریاض»، استفاده نمود. محمد حسن قائنى از شاگردان او بود. وى با میر سید محمد قاینى از علماى قاین همعصر و با وى مراوده داشت. در روستاى درخش درگذشت ...
(س سیزدهم و چهاردهم ق)، عالم دینى و فقیه. از علماى طراز اول قرن خود بود. دوران تحصیلات عالیه را در نجف اشرف گذراند، و از علماى معروف حوزهى علمیهى نجف همچون شیخ قاسم نجفى (م 1290 ق)، اجازهى اجتهاد داشت. از آثارش كتابى در امامت به نام «جوامع الامامه» است. ...
(وف ح 1328 ق)، فقیه، دانشمند، ادیب و شاعر، متخلص به انوار. وى در نجف در محضر آقا سید حسین كوهكمرى تلمذ نمود. پس از تكمیل دروس و رسیدن به درجهى اجتهاد به قائن بازگشت و در آن جا مرجع امور دینى و سیاسى شد. در اواخر عمر به مشهد رضوى رفت و در آنجا درگذشت و در جوار تربت پاك اما هشتم (ع) در دارالسیاده دفن ...
(وف 838 ق)، عالم دینى، فقیه، واعظ، محدث و مدرس. وى از احفاد نجمالدین عمر نسفى است. به گفتهى مؤلف «بزرگان قائن» نامش را به اشتباه جلالالدین محمد بن ابن عبدالله قاینى، محمد بن محمد قاینى، جلالالدین ابومحمد بن نجمالدین محمد قاینى، جلالالدین محمد بن عبدالله قاینى و غیره ذكر نمودهاند. در قاین به دنیا ...
(547 -466 ق)، محدث، فقیه و صوفى. پدرش محمد بن على قاینى از بزرگان علم و دانش و یكى از معدود محدثانى است كه به خوبى و دانش زیاد شهرت داشته است. وى شیخ صوفیه بود. ایام تحصیل را در اصفهان به سر برد، سپس ساكن هرات شد. در طلب حدیث سفرهاى بسیار نمود. از حسن بن اسحاق تونى، در قاین، و از ابوبكر بن ماجه و سلیمان ...
(وف 1139 ق)، عالم امامى، فقیه، محدث، مفسر، مدرس، متكلم، فیلسوف و خوشنویس.چون در مناظرات علمى كسى را یاراى سخن گفتن با او نبود به سلطانالعلماء مشهور شد. در چهارده سالگى به تحصیل روى آورد. دوران تحصیلات عالیه خود را در اصفهان به پایان رساند. در حوزهى علمیهى قاین، به تدریس فقه و فلسفه مىپرداخت و گاه ...
(س پنجم و ششم ق)، عالم امامى، فقیه، محدث و متكلم. از دانشمندان قرن پنجم و ششم هجرى است. او در رجال و حدیث مردى مورد اطمینان و وثوق مىباشد و كتاب وى به نام «السابقین فى اعتقاد اهل البیت الطاهرین» مورد قبول علماى شیعه است. ...
(وف 900 ق)، فقیه، مدرس، قاضى و شاعر. پدرش ملا شرفالدین، از اعاظم فقهاى زمان میرزا ابوالقاسم بابر بود. وى معصار با امیر علیشر نوایى بود و لذا در «مجالس النفایس» شرح حال وى آمده است. مدتى در مدرسهى غیاثیه و مدرسهى اخلاصیه به تدریس پرداخت. سپس از جانب سلطان حسین بایقرا به قضاوت هرات منصوب شد. از آثارش: ...
(432 / 431 -343 ق)، قاضى، فقیه حنفى، محدث و شاعر. ملقب به عمادالاسلام. در استوا، یكى از روستاهاى نیشابور، به دنیا آمد. شیخ حنفیان و رئیس آنان و قاضى نیشابور بود و ریاست اصحاب رأى خراسان به وى منتهى مىشد. چون چهرهاى زیبا داشت به ماه نیشابور ملقب شد. علوم ادبى را در نزد پدر آموخت، سپس از محضر ابوبكر ...
(988 -918 ق)، قاضى، فقیه، ادیب، محقق، مدرس، حكیم، متكلم و ریاضیدان. در قسطنطنیه به دنیا آمد. وى شاگرد جوىزاده و سعدى جلبى و ملازم ملا قادرى بود.در 963 ق به قضاوت حلب، در 971 ق به قضاوت استانبول و در 974 ق به قضاوت عسكر روم ایلى منصوب شد. سپس به ادرنه رفت و در دارالحدیث آنجا به تدریس پرداخت. پس از درگذشت ...
(مقتول 930 ق)، عالم، ادیب، فقیه و شاعر. پس از جنگ چالدران سلطان سلیم در بازگشت از تبریز وى را به همراه اسیران با خود به روم برد. وى در نزد او مقام و رتبتى یافت و «وفیات الاعیان» ابنخلكان را براى وى به فارسى ترجمه كرد. قاضىزاده در انشاء، شعر و خط توانا بود. چون به عقاید شیعهى امامیه گرایشى پیدا كرد ...