(478 -378 ق)، قاضى، فقیه، محدث، مفسر، مدرس، مفتى، ادیب و شاعر. در نساى خراسان به دنیا آمد و در آنجا نشوونما یافت، و از قاضى حسن دامانى نسوى فقه آموخت. سپس به عراق و مصر و شام و مكه مسافرت كرد و تحصیل علم نمود و از ابو بكر حیرى و ابواسحاق اسفراینى در نیشابور و ابوذر هروى در مكه و ابننظیف در مصر و ابوالحسن ...
(وف 592 ق)، فقیه حنفى از ظهیرالدین حسن بن على بن عبدالعزیز و ابراهیم بن عثمان صفارى حدیث شنید. وى مجالس املاى حدیث بسیارى داشت. علامه جمالالدین محمود بن احمد حصیرى، یكى از شاگردان قاضىخان است كه از او روایت كرده است. از آثارش: «الفتاوى»، در چند مجلد؛ «الامالى»، در فقه؛ «الواقعات»، در فروع؛«المحاضر»؛ ...
(وف 462 ق)، فقیه شافعى. معروف به قاضى. از ابوبكر قفال مروزى فقه آموخت و از ابونعیم سبط ابىعواه حدیث روایت كرد. عبدالرزاق منیعى و ابومحمد حسین بن مسعود فراء بغوى از وى حدیث روایت كردهاند. او چهرهاى شناخته شده در مذهب شافعى است و از پیشگامان این مذهب به شمار مىآید. عدهاى به او لقب حبرالامه دادهاند. ...
(وف 351 ق)، فقیه و قاضى حنفى. نزد ابوالحسن كرخى و ابوطاهر بن دباس فقه آموخت و در فقه سرآمد شد. ابواسحاق در «طبقات الفقهاء» گوید: كه علماى نیشابور از وى و ابوسهل زجاجى فقه آموختند. ابوبكر ابهرى كه خود شیخ الفقهاء بود گوید: كه فقیهتر از ابوحسین نیشابورى در خراسان وجود ندارد. او شیخ حنفیان در زما خود بود. ...
(وف 585 ق)، مدرس، خطیب، محدث و فقیه شافعى. نزد محیىالدین محمد بن یحیى شهید فقه آموخت، و در خلاف نامى شد، و در این طریقه «تعلیقه»اى نگاشت كه گویاى فضل و برترى وى بر بسیارى از همگنان اوست. او بین فقه و تحقیق جمع كرد. در تدریس یكى از اعجوبهها به شمار مىآمد. او مدتى در اصفهان تدریس كرد.در وعظ و خطابه ...
(وف 1016 / 1014 ق) ، فقیه حنفى. معروف به ملا على قارى. در هرات به دنیا آمد. پس از گذراندن قسمتى از مراتب علمى در هرات به مكه رفت و در همان جا ساكن شد و در نزد مشایخ آنجا به تكمیل مراتب علمى خود اقدام كرد تا آن كه آوازهاش در همه جا پیچید. او به هر یك از پیشوایان چهارگانه اهل سنت بویژه شافعى باب اعتراض ...
(1091 -1007 ق)، عالم، عارف، محقق، فقیه، محدث، مفسر، حكیم متأله، متكلم، ادیب و شاعر. فیض و پدرش، ملا شاه مرتضى، و فرزندش، محمد علمالهدى، و برادرش، ملا عبدالغفور بن شاه مرتضى، و فرزند برادرش، ملا محمد مومن بن عبدالغفور، و برادر دیگرش، نورالدین كاشانى، و فرزند برادرش، ملا محمدهادى یك خانواده علمى جلیل ...
(1345 -1275 ق)، عالم، فقیه و مجتهد امامى. در فیروزآباد یزد به دنیا آمد. به نجف رفت و در آنجا ساكن شد. او از شاگردان آخوند خراسانى و سید كاظم یزدى است. فیروزآبادى در سامراء درگذشت و در نجف دفن گردید. از آثار وى: «جامع الكلم فى حكم اللباس المشكوك»؛ حاشیه بر «عروهالوثقى» سید محمد كاظم طباطبایى؛ «مجموعه ...
(817 / 816 -729 ق)، عالم لغوى، ادیب، مفسر، قاضى و فقیه شافعى. نسبش به شیخ ابواسحاق شیرازى و به روایتى به ابوبكر صدیق مىرسید و لذا او خود را صدیقى معرفى مىكرد. اصل وى از فیروزآباد شیراز است، كه در كارزین به دنیا آمد و در آن جا در هفت سالگى قرآن را حفظ كرد. در هشت سالگى به شیراز رفت و از محضر علماى آنجا ...
(ح 1344 -1251 ش)، عالم امامى و نیكوكار. در فیروزآباد از روستاهاى رى در خانوادهاى فلاحت پیشه به دنیا آمد. مقدمات علوم را در تهران فراگرفت و در فقه و اصول از محضر سید علىاكبر تفریشى و سید ریحانالله كشفى بروجردى و دیگران استفاده برد. سپس به عراق مهاجرت نمود. در نجف از محضر آیتالله میرزاحسین خلیلى تهرانى ...
(وف 427 / 407 ق)، حافظ، محدث، صوفى، رجالى، مصنف و فقیه شافعى. جدش در علم نجوم و حساب سرآمد بود، بدین جهت به فلكى مشهور شد و ابوالفضل على را گاه ابنفلكى نیز گفتهاند. وى براى جمعآورى حدیث سفرها كرد و از ابنرزقویه و ابولحسین بن بشران و قاضى ابوبكر حیرى و به قول شیرویه از تمام مشایخ همدان و عراق و خراسان ...
(تو 321 ق)، فقیه و عالم دینى. در نجف به دنیا آمد. وى ادبیات را در خدمت آقا میرزا عبدالحسین قفقازى و مقدمات را در خدمت میرزا مجید گنجهاى و سطوح را نزد آقا شیخ حسین رشتى و شیخ محمد على كاظمینى و سید على كازرونى و شیخ على مازندرانى خواند و دروس فقه و اصول استدلالى را از محضر حاج میرزا على ایروانى و آیتالله ...
(1386 -1309 ق)، عالم دینى و فقیه. در سامرا به دنیا آمد و در خانوادهاى اهل علم پرورش یافت. در 1318 ق به همراه پدرش به نجف رهسپار شد و مدت چهار سال در آنجا، تحت نظر پدرش، مقدمات و ادبیات را خواند و در 1322 ق به همراه پدر به سبزوار رفت و چهار سال در آنجا به تحصیل پرداخت. در هفده سالگى با اجازه و امر پدر ...
(471 -383 ق)، فقیه، مسند و محدث. وى از عبدالرحمان بن ابىشریح انصارى و ابوعلى منصور بن عبدالله خالدى و ابوالحسین بن بشران معدل و عدهاى دیگر حدیث روایت كرده است. عبدالسلام بكبره و محمد بن حسین علوى و عبدالاول سجزى و گروهى دیگر از وى حدیث روایت كردهاند. او مسند هرات بود، و به گفتهى ابوسعد سمعانى فقیهى ...
(وف 428 / 425 / 424 ق)، قاضى و فقیه حنفى. نسبت وى به شهر فشیدیزه یا فشیدیزج بخارا مىرسد. وى قاضى بخارا و پیشواى اهل رى بود. به بغداد رفت و فقه آموخت. از ابنشبویه و جعفر بن فناكى نیز بهره گرفت. شریف سید مرتضى با او مناظرهاى داشت. او از ابوالفضل زهرى در بغداد حدیث شنید. وى همچنین در بخارا از ابىعمرو ...
(1318 / 1316 -1253 ق)، عالم امامى، فقیه، محقق و مدرس. او در كلمات بعضى از بزرگان معروف به استاد كبیر است. در فشارك از روستاهاى قهپایه اصفهان به دنیا آمد. پس از درگذشت پدرش در یازده سالگى براى فراگیرى علوم به عتبات رفت و در كربلا ساكن شد. وى از شاگردان حاجى آقا حسین بن سید مجاهد و فاضل اردكانى در فقه ...
(1390 -1315 ق)، عالم دینى، فقیه و مدرس. در نجف به دنیا آمد و در مهد علم تربیت یافت. سپس با پدرش به اراك رفت و پس از تحصیل مقدمات و فراگیرى علوم ریاضى و طبیعى در محضر برخى از علماء همچون آخوند ملا محمد صابونى و آقا میرزا ابوالحسن كمرهاى، كه از شاگردان برجسته خراسانى بود، و آخوند ملا محمد تقى گلپایگانى ...
(1325 -1235 ق)، عالم امامى و فقیه. پس از خواندن متون فقه و اصول در اصفهان، به عتبات رفت و در نجف از آیتالله حاج شیخ زینالعابدین مازندرانى و آیتالله آقا میرزا ابوالقاسم كلانتر نورى استفاده نمود. وى از استادش، مازندرانى، اجازهى اجتهاد و روایت داشت. بعد از مراجعت به اصفهان به خدمات دینى و اقامهى جماعت ...
(س چهارم ق)، فقیه و محدث. وى از محمد بن اسماعیل صائغ و بشیر بن موسى و یحیى بن عبدالله كرابیسى و ابنضریس و عبدالله بن احمد و محمد بن صالح اشج و همطبقه آنان حدیث شنید. در بغداد حدیث گفت. صالح بن احمد و عبدالله بن ابىزرعه قزوینى و ابوبكر بن مقرى اصفهانى و ابوالقاسم بن ثلاج (387 -307 ق) و دیگران از وى ...
(وف 1262 ق)، عالم، فقیه، محقق و شاعر، متخلص به فدائى. اصل وى از آستان از روستاهاى كزاز است. در زادگاهش، آستان، علوم مقدماتى را فراگرفت. در 1217 ق براى تكمیل معلومات ابتدا به بروجرد و سپس به اصفهان و همدان رفت، پس از فراگیرى علوم و مهارت در فقه و اصول به زادگاهش بازگشت و به وظایف دینى و خدمات اجتماعى ...