(1365 -1292 ق)، فقیه، مفسر و زاهد. در كاشان به دنیا آمد. نسب وى به سى و چهار واسطه به امام زینالعابدین (ع) مىرسد. خانوادهى او از خاندانهاى اصیل كاشان است. از اوایل جوانى به تحصیل نزد علماى بزرگ كاشان همچون آیتاللَّه ملا محمد حسین نطنزى و آیتاللَّه ملا حبیباللَّه كاشانى پرداخت. او از بسیارى از ...
(وف 343 ق)، فقیه شافعى، عالم، ادیب و شاعر. در ابتدا تنها در ادبیات مهارت داشت. سپس فقه را فراگرفت به طورى كه از برجستگان مذهب شافعى گشت. او از ابوحسین محمد بن طالب نسفى و ابویعلى عبدالمؤمن بن خلف نسفى حدیث شنید. وى در روزگار جوانى در قریهى كاسن درگذشت. از آثارش تصنیف كتاب «تواتر الحجج» یا «تواتى الحجج»، ...
(410 -318 ق)، فقیه و محدث. مشهور به ابنمهدى، مسند زمان خود بود. از قاضى ابوعبداللَّه حسین محاملى و ابوالعباس بن عقده و محمد بن احمد بن یعقوب بن شیبه و محمد بن مخلد عطار و حسین بن یحیى بن عیاش قطان و محمد بن اسماعیل فارسى و اسماعیل بن محمد صفار و محمد بن عمرو رزاز و ابوعمر بن سماك حدیث شنید. خطیب بغدادى ...
(وف 860 ق)، فقیه شافعى، مفسر، محدث و متكلم. در 858 ق مجاور مكه شد و در همان جا تا پایان عمر در حال گوشهگیرى از مردم باقى ماند. او در مكه درگذشت. تصانیف وى را در حدود صد اثر ذكر كردهاند كه از آن جمله: «لطائف الالطاف فى تحقیق التفسیر و نقد الكشاف»؛ شرح «الجامع الصحیح» بخارى؛ «حجة السفرة البررة على المبتدعة ...
(843 -757 ق)، محدث و فقیه شافعى. معروف به حاج هراس كازرونى. اصلش از كازرون بود و در مدینه به دنیا آمد. در زادگاهش فقه آموخت و فنون حدیث را از عراقى و نحو را از جمال محمد بن شهاب شامى و تج عبدالواحد بن عمر انصارى فراگرفت و از جلال خجندى حنفى بهره برد. او به مصر و شام رفت و در محضر بهاء ابى البقاء سبكى ...
(1058 -980 ق)، فقیه شافعى. پیشواى شافعیان مدینه بود. از آثار وى: «التذكرة الكازرونیة»، كه هر چیز غریب و نادر را در آن جمع كرده است. ...
(وف 313 ق)، محدث، فقیه، حافظ و مصنف. وى در پى حدیث سفرهاى بسیار نمود. از ابومسلم قهستانى و محمد بن حمید رازى و احمد بن منیع بغوى و محمد بن زنبور مكى و اباكریب محمد بن علاء همدانى و یحیى بن حكیم مقوم و محمد بن مثنى عنزى و سلم بن جناده و محمد بن سهل بن عسكر و عبدالجبار بن علاء عطار و سعید بن عبدالرحمان ...
(ز 967 ق)، فقیه حنفى، زاهد، عالم، مدرس، ادیب و شاعر. ملقب به ابوحنیفهى ثانى، به جهت تسلطى كه بر فقه حنفى داشت. وى مفتى بخارا بود. مدتى از سوى والیان ازبك به قضاوت بخارا منصوب شد و در آن جا به تدریس و تقریر فقه پرداخت. با ملا عصامالدین، از بزرگان سدهى نهم هجرى، مصاحب بود. تاریخ درگذشتش در مراجع و مآخذ ...
(471 -399 ق)، محدث، فقیه و ادیب. معروف به ابنزیرك. نسب وى به قومسان همدان مىرسد. شیخ همدان در روزگار خود در فنون علمى یگانه دورانش بود. او از پدرش، ابوالقاسم عثمان، و عمویش، ابومنصور محمد، و دائیش، ابوسعد عبدالغفار و ابنخلنجان و على بن احمد بن عبدان و یوسف بن كج الفقیه و حسین بن فنجویه و دیگران و ...
(تو 1329 ق)، عالم امامى، فقیه، خطیب و مدرس. در روستاى وشنوه قم به دنیا آمد، و دوران كودكى را در آنجا گذراند. در 1345 ق به قم سفر كرد و پس از طى مقدمات و ادبیات، از اول سطوح تا دروس نهایى، خارج فقه و اصول، را از محضر آیتالله مرعشى نجفى به مدت چهل سال استفاده نمود. وى با همكارى دیگر از عملا، در منزل آیتالله ...
(748 -664 ق)، ادیب و فقیه حنفى. در دیارش علوم مقدماتى را فراگرفت و آنگاه در ادبیات عرب و فقه و اصول مهارت پیدا كرد و نظم و نثر نیكویى یافت. پس به دمشق رفت و ساكن آنجا شد. سپس مدتى را در قاهره گذرانید و سرانجام به دمشق بازگشت و تا پایان عمر در آنجا ماند. از آثارش: شرح «كنز الدقائق» به نام «شرح الكنز»، ...
(وف 1150 / 1149 / 1140 ق)، عالم امامى، فقیه، قاضى، ادیب و شاعر. مشهور به میرزا قوامالدین. وى از شاگردان و خواص شیخ جعفر كمرهاى اصفهانى قاضى و در 1107 ق از علامه مجلسى به دریافت اجازه نایل شد. او مهارت بسیارى در سرودن شعر داشت و كتابهاى چندى را به نظم كشید و قصائد و مقطعات در درود بر پیامبر (ص) و اهلبیت ...
(1294 / 1293 -1220 ق)، فقیه حنفى و صوفى. ساكن قسطنطنیه بود و در همان جا درگذشت و در مقبرهاى مخصوص، در خانقاه مرادیه، دفن شد. از آثار وى: «اجمع الفوائد»؛ «مشرق الأكوان»، بشاراتى درباره حضرت حجت (ع)؛ «ینابیع الموده»، در مناقب ذىالقربى و اهلبیت نبى (ص) كه در 1301 ق، در عهد دولت عثمانى، در اسلامبول به ...
(ز 1107 ق)، فقیه، مفسر، محدث، ادیب و عالم. وى با علامه محقق سبزوارى و علامه مجلسى صاحب «بحارالانوار» و فیض كاشانى معاصر بود او از شاگردان علامه مجلسى و از ایشان، در 1107 ق، به دریافت اجازه نایل آمد. شیخ حر عاملى در «امل الامل» او را از فضلاى معاصر خود مىشمارد. از آثار وى: «كنز الدقائق و بحر الغرائب» ...
(وف 1100 / 1098 ق)، عالم امامى، فقیه، محقق، متكلم و محدث. وى شیخ الاسلام و امام جمعهى رسمى قم و استاد شیخ حر عاملى و علامهى مجلسى بود و این دو از وى روایت كردهاند. در قم درگذشت و در پشت مرقد زكریا بن آدم دفن شد. از آثار وى: «الاربعون حدیثا دلیلا»، در امامت ائمه (ع)، كه در كنار چهل حدیث، چهل دلیل در ...
(1352 -1283 ق)، عالم، فقیه و ادیب امامى. در 1313 ق در تهران در بحث و درس علامه سید عبدالكریم لاهیجى شركت كرد. سپس به نجف مهاجرت و در محضر شیخ الشریعه اصفهانى تلمذ نمود و از ملا محمد كاظم خراسانى بهره گرفت. او در حدود 1326 ق به قم رفت و در 1331 ق به حج مشرف شد و در بازگشت ساكن تهران گردید و به انجام وظائف ...
(وف 301 / 300 / 299 / 297 ق)، محدث و فقیه امامى. اهل قم بود. در طلب حدیث سفرها نمود و از احادیث عامه بسیار شنید، و محدثین سرشناس آنها چون حسن بن عرفه و محمد بن عبدالملك دقیقى و ابوحاتم رازى و عباس ترقفى را ملاقات كرد. برخى گفتهاند كه او امام حسن عسكرى (ع) را نیز ملاقات كرده است. سعد كتب بسیارى تصنیف ...
(وف ح 310 ق)، فقیه امامى. از اصحاب مورد اعتماد و ثقهى امام على النفى (ع) و امام حسن عسكرى (ع) و از شیوخ قم و در بین آنها موجه بود. پس از 290 ق به كوفه رفت و اهل كوفه از او حدیث شنیدند. ابوغالب زرارى و محمد بن یحیى عطار،كه از رجال كلینى هستند، از وى روایت مىكنند. او به پسرش محمد بن عبدالله بن جعفر در ...
(وف 1336 ق)، عالم امامى و فقیه. مدت پنج سال در محضر علامه انصارى تلمذ نمود. پس از ایشان از محضر علامه میرزا حبیبالله رشتى و دیگران استفاده كرد.وى به همراهى علماء نجف و كاظمى در جنگ عراق با انگلیس شركت نمود. پس از درگذشت، در ایوان مقبره شیخالشریعه مدفون شد. از آثارش: «ادله الرشاد»، در شرح «نجاه العباد»؛ ...
(427 / 417 -327 ق)، فقیه شافعى. براى تمییز بین او و قفال شاشى یا قفال كبیر به قفال صغیر معروف شد. اهل مرو بود و شغلش قفلسازى. چون به سى سالگى رسید به فراگیرى علوم اسلامى روى آورد. وى فقه را از ابىزید فاشانى مروزى آموخت و از او، و از خلیل بن احمد سجزى حدیث شنید. در فقه و تقوى مشهور زمان خود بود. فتاوا ...